Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

bile ſenſibile ſenſuꝫ bene diſpoſitū ẜm ꝓportōeꝫ ſue voluptatis hꝫ afficere et trahere. ſpūale delectabile ſimilit̓in ſuo gene̓. ſumme delectabile ſūme trahit et delectat.ſꝫ angelica natura in primo ſtatu erat bene diſpoſita. etẜm ītellectū. ẜm affectū: ſumme afficiebat̉. a ſummedelectabili ſcꝫ deo: diligebat̉ dilectōe naturali plus ꝙͣaliqua alia creatura. Itē om̄is potētia magis ſe habꝫad id ad qd̓ principaliter eſt. ꝙͣ ad id ad qd̓ principaliter eſt: et hoc eſt dictāte natura. Sꝫ vis cōcupiſcibilisprincipaliter eſt ad diligēdū deū ꝓpter ſe. eſt principaliter ad diligēdū creaturā: magis habet ſe ad dilige deū ex natura ꝙͣ creatura aliquā. ex natura diligitdeū plus ꝙͣ creaturā aliquaꝫ. Preterea. ſi ex naturalipotētia ſufficiens eſt ad diligēdū creaturā ꝓpter ſe. ex naturali potētia poterat deū dilige ꝓpter ſe ſuꝑ oīa. itanaturali dilectōe diliget̉ deus ſuꝑ oīa ꝓpter ſe. Adtrariū ſic. Naturaliter diligit̉ deus ab angelo ꝓpt̓ bonūangeli: illud qd̓ ꝓpter ſe diligit̉. magis diligit̉ ꝙͣ idqd̓ ꝓpter ip̄m diligit̉: angelus naturali dilectōe magisdiligit ſe ꝙͣ deū. Ite natura reflectit̉ in ſe qd̓ apparet īnaturalibꝰ. Intēdit em̄ ſe ꝯſeruare actum generatiue.Intēdit ꝯſeruare indiuiduū p actū nutritiue. Unde dilectio naturalis eſt ad ꝯſeruādū ſe: ꝗcqd diligit̉ naturali dilectōe ꝓpter ſe diligit̉. angelus magis ſe diligit deū. Item dilectio naturalis eſt ẜm ꝯcupiſcētiā. ꝯcupiſcētia aūt ortū hꝫ ex indigētia. Indigētia aūt referturad indigētē. dilectō naturalis ad ip̄m diligētē. diligetem̄ qd̓ ſuā ꝯplet indigētiā. Itē dilige̓ eſt dilectōem habere in ꝯueniēti. naturaliter dilige̓ eſt hr̄e dilectōeꝫ inꝯueniēti naturaliter. maxime in maxime ꝯueniēti: ſedmaxime ꝯueniēs eſt angelo eſt de eſſe angeli: magisdiligit̉ naturaliter ab angelo eſt de eſſe eius noneſt: ſꝫ deus eſt de eſſe eius. maxime diligit̉. Adobiecta ſic poteſt rn̄deri primo facta diſtinctōne. Eſt naturalis dilectō duobꝰ modis. vno ẜm ꝯuenientiā adbruta. ẜm om̄e aīal diligit qd̓ ꝯueniēs eſt ſibi in eſſe.hoc ſicut brutū aſcedit ad dilectōem dei. que noncognoſcit naturaliter. licet ſit principiū ſui eſſe. ita necnatura ratōnalis. ſꝫ oīno ſiſtit in ſe. Alio v̓o moͣ naturaratōnalis qꝛ abūdat in potētia cognoſcēdi deū. hochabet cognitōem dei naturaliter inſitā. hꝫ dilectōem deinaturaliter inſitā. in qua diſtinguit̉ a brutis: et hac dilectōne diligit̉ deus vt maxime ꝯueniēs maxime delectabilis angelo vel homī ẜm aīam rōnaleꝫ. Si querat̉vtrū deus magis diligit̉ ꝙͣ angelus a ſeip̄o vel ecōuerſoDicendū prima dilectōe ꝯuenit brutis diligitur deus ſicut nec cognoſcit̉. dilectōe d̓o ſcd̓a ꝓut eſt ꝯcupiſcētie diligit̉ deus naturaliter. Iſta aūt dilectōe eſtmagis minus vel eque diligere deū et ſe: qꝛ dilectio iſta diſtinguit inter bonū qd̓ ꝯcupiſcit̉ cui ꝯcupiſcit̉. ſint duo ꝯcupiſcibilia: ſꝫ eſt vna dilectio huius et illiꝰUnde aſſignat̉ vna regula. amore naturali eſt ꝯcupiſcētia. diligit̉ vna dilectōe qd̓ maxime ꝯcupiſcit̉ cuiꝯcupiſcit̉. Si v̓o diceret̉ dilige adherere bono affectuꝫſiue affici delectabile circa bonū inqͣtū hmōi: quēadmo eſt in dilectōe ex deliberatōe ꝓcedit. ẜm hoc angelus magis vel minus potuit diligere. ꝓut diſtinguebatvnū eſſe altero melius vel minus bonū: et ẜm deꝰ magis eſt diligēdus ab angelo naturaliter ꝙͣ ip̄e a ſcip̄o. etſic dilectō ſeꝗtur electōem. Eligere em̄ eſt alterū alterioptare. Ad primo obiectū dicēdū eſt deus naturaliter diligit̉ vt ſummū bonū. et ſumme diligit̉ id ē ſumediligēti ſibi ꝯcupiſcit̉. ſꝫ ex natura niſi eleuet̉ gr̄amſumme diligit̉ .i. ꝓpter ip̄m ſumme appetit̉. et hoc vltimo diligit̉ deus ex caritate vel ex rōne: naturali dilectōe deus ſumme ꝯcupiſcat̉. in diligit angelus ſeip̄m: nihil em̄ ſeip̄m ꝯcupiſcit. ſꝫ ſe diligit tanꝙͣ bonū cuiꝯcupiſcit. tāꝙͣ bonū ſibi ꝯueniēs: diligit ſe maxime. vtrōem ꝓpter quāſpiſcit: deū maxīe. vt maxime ſibiibile. et ita different̉ dr̄ maxīe. et vnica tn̄ eſt dilecupictio. qꝛ di-di et dilectū. ml̓tiplicat actū dilectō

nis. Ad ſcd̓m v̓o obiectū dicendū eſt. licet iſtud p̄ceptū. ſcꝫ diligere deū in toto corde ⁊cͣ. ſit ſcriptū in mentenaturaliter: tn̄ natura ſufficiēs ē principiū ad elicien illū actū. ſꝫ reqͥrit̉ gr̄a gͣtū faciēs. Nec exit ī hūc actūniſi prius data gratia. Et eſt ſimile. Tenet̉ ex liberoarbitrio ad diligēdū ex caritate. tn̄ ſufficit liberū arbitriū ad hmōi dilectōem. niſi hꝫ caritatē. Ad terciū dicēdū. dilectōe naturali diligit angelꝰ deū vt maxime bonū ſibi: tn̄ ſeꝗtur. ex natura diligat plusꝙͣ ſe. dilectōis .ſ. ꝯcupiſcētie. angelꝰ ſit illiusdilectōis nat̉alis. vn̄ vltima ratōcinato valet. Arquartū dicendū. licet dilectō ſeqͣt̉ cognitōeꝫ. cognoſcat deū eſſe ſummū bonū. ita maius bonū ꝙͣ ſit ip̄e. tn̄ ex natura magis diligit dilectōe ꝯcupiſcētie: qꝛpter ſe diligit deū: ſꝫ in cognitōe naturali ꝯformat gͣtute. bene ſeꝗt̉ illud. Ibi em̄ natura gr̄am eleuat̉. vt diligit deū ꝓpter ſe tanꝙͣ ſummū bonū. Ad quintū dicēdū licet deus ſit ſumme delectabile ſumme trahens adſe dilectōem affectū bene diſpoſitū: tn̄ appetitus angelicus ſumme trahebat̉ ex diſpoſitōe nature. ſꝫ ſi habētdiſpoſitōꝫ gr̄e aut glorie. tūc poſſet ſumme trahi ẜm ſuāꝓportōeꝫ: eſt defectus ex ꝑte attrahētis ſiue alliciētis. ſꝫ ex ꝑte eiꝰ qd̓ dꝫ trahi. qꝛ habebat diſpoſitōeꝫportionalē. gr̄e ſcꝫ vel glorie. Ad ſextū dd̓m. licet potētia naturalit̓ inclinet̉ ad diligēdū plus ꝙͣ ſe vel aliā creaturā. tn̄ nat̉a ſe ſufficiēs ē ad exitū in actū dilectionis iſtius. vt diligat plꝰ ꝙͣ ſe: ſꝫ bene poſſet dilige̓ ex natura deū plus ꝙͣ aliā creaturā. aūt exeat ad diligēdūplꝰ ꝙͣ ſe. ē gr̄aꝫ ē ꝯplemētū nat̉e: ſic aūt ē ꝯplemētū quēadmodū ars ē ꝯplementū: qd̓ em̄ ars pt̄ facilitnat̉a pt̄ difficultate imple̓. ſic aūt eſt de gr̄a. Qd̓em̄ gr̄a pōt. natura pōt. niſi adiuta gr̄am. Advltimū v̓o dicendū ē. licet natura poſſit ad diligēdurcreaturā ꝓpter ſe tn̄ pt̄ ad diligēdū deū ꝓpter ſe. niſiadiuta gr̄am: qꝛ dilige creatura ꝓpter ſe vel eſt motivicij. vel motus nature: natura aūt pōt ex ſe deficere.pōt ex ſe ꝑfici: ſꝫ ꝑficit̉. tūc mouet̉ ad diligēdū deū ꝓpt̓deū: ex nat̉a aūt pt̄ ad diligēdū deū ꝓpter ſuā vtilitatē. Ad obiecta aūt ī ꝑtē ꝯtrariā. ꝗbꝰ videbat̉ on̄di. angelus magis diligebat ſe ꝙͣ deū dilectōe naturali: ſic videt̉ rn̄dendū. licet angelꝰ ſit ip̄a diligēdi. tn̄ magis diligit̉ .i. ꝯcupiſcit̉. qꝛ nihil a ſeip̄o ꝯcupiſcit̉: maxīe diligit̉ angelus vt. maxīe deus vt ꝯn̄icabile. Hocetiā ex ſcd̓a rōe apparet. qꝛ nat̉a inflectit ī ſe tāꝙͣ ī rōem. tāꝙͣ in primū ꝯcupiſcibile. Ad idē tēdit tercia.angl̓s diligit deū .ſ. vt ꝯplem̄tū ſue nat̉e. ita ꝓpter ſe. Ad qͣrtū dicēdū. q̄rit̉. v. angl̓s magis diuigat dilectōe nat̉ali deū ꝙͣ ſuā formā vel ecōuerſo. Rn̄dendū ꝙ̄ dicimus dilectōem naturalē. intēdimꝰ ꝓcede̓ medante forma angeli: dilectō aūt eſt in cōcupiſcētia. ſemꝑtēdit in aliud tanꝙͣ ꝯcupiſcibile. vnde modo erit forma angeli ꝯcupiſcibile. ſed ratō ꝯcupiſcendi: deus aūt vtip̄m cōcupiſcibile.Ad terciū quo que­ .§. iij.rit̉. Utrū vnus angelus diligat aliū angelū dilectōe naturali ſicut ſe. Quod videt̉. ſe em̄ diligit tanꝙͣ rōnemomniū ꝯcupiſcibiliū. alium aūt angelum ſic diligit. diligit alium angeluꝫ ſicut ſe. Preterea. ſi diligerenature dicat̉ appetere ei bonum qd̓ ſibi ꝯpetit̉. hoc nonvidet̉. Nam ſicut diuerſa ſunt apparētia. ita diuerſa ſūtappetibilia. et ita non idem appetit alteri angelo qd̓ ſibi Preterea. diligere alium angelum ad vitam eternamad quā ſe diligit eſt motus caritatis. ergo eſt motusnature ad quem ip̄a natura ſufficit. Item ſi diligeriſicut ſe. eſt diligere eum quia eſt imago dei. cuius eſt ipeimago. et ita in ratione imaginis ſit hec ſimilitudo. ẜmquam attenditur dilectio naturalis. Scd̓m hec ex naturali dilectione eque diligetur angelus ab angelo alio. vtdiligetur a ſe et in tantum. ratō enim imaginis eſt equenaturaliter in vtroqꝫ. ergo ratio diligendi naturaliter