Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

.xxix.Queſtio

Nembrum. ij.ID mēbrum ſcd̓m quo querit̉ de duabꝰ portionibꝰ ratōis. ſcꝫ ſuꝑiori inferiori. vtꝝſint in angelis. Et videt̉ ſic. Si em̄ ratōeſt in angelis ſicut ſupra habitū eſt. hocqd̓ dicit beatus bern̄. et Ioh̓. dama. ꝑtes aūt ſiue portōnes ratōis ſunt due queꝝ vna ſuꝑius inſpiciēdis ꝯſulendis inhereſcit. ſicut dicit aug. in li. de trini. altera v̓ointendit gubernatōi inferioꝝ. aūt in angelis eſt ꝯſiderare duplicē reſpectū. ſcꝫ ad deū qui ſupra eſt ad inferiora que ſubſunt. vtraqꝫ portio ratōis debet eſſe inangelis. Preterea ſuꝑ illud. j. Coꝝ. xj. Uir debetvelare caput ſuū qꝛ imago eſt. Et dicit aug. ſuꝑior ꝑꝫrōis eſt cohibenda. vt ſe ab eternis abſtineat. Inferr⁊v̓o deriuat̉ ad actōeꝫ tꝑaliū cohibēda ē: in prīoīgelo ſi ꝯtinuiſſet ſe ab inferioribꝰ totaliter adheſiſſꝫmino bono. fuiſſet peccatū. patet vtranqꝫ ratōeꝫꝯſiderandi habuit primus angelus. vrtanqꝫ ꝑtē rationis habuit. ẜm ratio motiua eſt ad ſuꝑna vel inferiora. Contra. he differētie ſicut dicit aug. ſic diſtinguūtur. vt vna ꝑtineat ad virū. altera ad mulierē. ſꝫ differentia viri et mulieris vere ꝓportionaliter inueniunt̉in angelo: nec iſte differētie ſeu ꝑtes ratōnis. Preterea dicit aug. ſerpens ſuggerit inferiori ꝑti rationisſcꝫ ſenſualitas ſuo motu mouet̉. ſꝫ motus ſenſualitatis eſt in angelo nec eſſe poteſt. ſuggeſtio talis ẜmquā inferior pars ratōis que eſt ad modū mulieris poſſit moueri. eſt in angelis: ergo predicte differētieſunt in angelis. Preterea dicit auguſ. ẜm vtrandifferentiā eſt peccatū. ſed in angelo eſt duplex differentia ẜm quā poteſt eſſe peccatū. ſꝫ vnica tm̄. non ſunthe differentie in angelo. Ad qd̓ dicendū. he differētie ẜm diſtinguunt̉ ab aug. in li. de trinita. ꝓprie ſunthomīs. cuius ratō mediū eſt inter deū et corpus ꝓpriuꝫſiue ſenſualitatē regendā. et qꝛ in angelo eſt rato media inter illa duo: ratō em̄ in angelis ſeꝑata eſt a corꝑeꝓprio ſibi vnito aſſumpto. id̓o habet duplicē reſpectum. Ad illud v̓o qd̓ obijcitur in ꝯtrariū. dicenduꝫlicet ratō ſiue vis motiua in angelo habuit naturaliteduplicē reſpectū. ſcꝫ ad ſuꝑiora et ad inferiora: tamēhabuit hanc duplicē differentiā. em̄ habet reſpectuꝫad corpus ſibi vnitū. quēadmodū ſubiectum ſiue formeaut ꝑfectōni. aut ſenſualitatē: ex hac aūt comꝑatōnead inferius. ſumit̉ vna differentia in hoīe ratōis. excomꝑatōne ad quodcūqꝫ inferius. et ideo eſt ibi duplex rōnis portio aut differētia: em̄ ex quacunqꝫ gub̓natōe inferioꝝ accipit̉ duplex portio ratōis. ſꝫ ex gubernatōne ſenſualitatis. et corꝑis eius eſt ꝑfectio. Ad ſecundū v̓o dicendū. licet ex vtraqꝫ ꝑte mouēdo indebite potuit peccare angelus. tn̄ erat hec duplex differentia. quaꝝ vna viro cōꝑatur. altera mulieri: non enim eſtdelectatio ſenſualis. vt ex qua moueatur ratō in angelis: ſed delectatio in re mutabili poteſt eſſe in angelo: penes aūt illā attendit̉ predicta differentia. Unde niſiponeret̉ duplex motiuū in angelo. quoꝝ vtrunqꝫ poſſetuerti ad bonū ꝯmutabile. auerti ab immutabili bono poneret̉ hec duplex ratōnis differentia. Aliqn̄ em̄ inferior ꝑs rōnis peccat ſine ſuꝑiori: aliqn̄ aūt ip̄a ſuꝑiorꝑs rōnis peccat ꝯſentiendo inferiori. tunc dicit̉ mulierdediſſe cibū viro. Suꝑ quo incidit queſtio. Utrum inangelo poſſit eſſe duplex motiuū modū intellectus et modū fantaſie. Qd̓ videt̉ hoc. qd̓ dicit dyo. fantaſia ꝓterua eſt in demonibꝰ. hec aūt eſſet niſi aliquādomoueret̉ ẜm fantaſiā. fantaſia poteſt eſſe in angelisꝙͣ motiuū. Preterea dicit ph̓s: intellectus ſemꝑ eſrectus. fantalia aūt recta et recta. ergo cuꝫ poſſibilitas ad rectitudinē ſuū oppoſitū fiūt a principio in angelis. videt̉ in angelis potius motiuū ad modū fantaſieꝙͣ intellectus. nūc aūt in bonis modū intellectus. ī malis modū fantaſie. Contra. fantaſia eſt ẜm ſenſibilē

partem: ſenſibilis aūt ꝑs eſt in angelis. ergo nec fantaſia. Qd̓ ex ratōne fantaſie arguit̉. eſt em̄ motus a ſenꝰſu ẜm actū factus: ſed in angelis eſt iſte motus. necfantaſia. Ad quod dicendū eſt. fantaſia dicit̉ dupliciter. Uno ſumit̉ motiuo ex ꝑte ſenſibilis. ſiceſt in angelis. Alio ſumit̉ motu ratōnis vel intellectus. inqͣtū decipit̉ circa apparens bonū. ſiue vt nunc. hoc poteſt eſſe fantaſia in angelis malis ſicut dicitdyoni. hec patet qualiter ſoluit̉ primo obiectū. Adſcd̓m v̓o dicendū. intellectus dicit̉ ſemꝑ rectus. qꝛ intellectus ille de quo loquit̉. mouet̉ in bonū ſimpliciter:ex ꝑte aūt boni ſimpliciter ꝯtingit acciꝑe errorē: nihilominus ꝯtingit intellectū ꝓut eſt ꝑs motiua aīe ſiuepractica eſſe rectū. qꝛ aliqn̄ ſequit̉ fantaſiaꝫ. fantaſiaaūt licet dicat̉ recta recta. ꝯpetit angelo in prīoſtatu. qꝛ eſt ꝑtis ſenſibilis. ſꝫ ꝯueniebat intellectus ꝓutde ſe vertibilis eſt. ad bonū ſimpliciter ad bonum vtnūc. Unde in bonis angelis vertebat̉ ad bonū ſimplicitin malis ad bonū apparens: et ideo hi ceciderunt. illi v̓oin bono ſteterunt. Nembrum. iij.D terciū membrū quo querit̉ de iraſcibiliet ꝯcupiſcibili. vtrū ſint ī angelis. Quodvidet̉. qꝛ ꝯcupiſcibilē eſt appetitus. iraſcibilē eſt fuga mali: ſed in angelo naturaliter eſt appetitus et fuga mali. in angelis ſunt he duevires. Item angeli nr̄am ſalutem diligūt. dilectio aūteſt ẜm ꝯcupiſcibilē. angeli habent ꝯcupiſcibilē. Et iterum apoc. xij. Deſcendit ad nos dyabolus habens iraꝫmagnaꝫ. ſed ira eſt ẜm iraſcibilem. habet iraſcibilem. Item angeli boni habent gaudiuꝫ. et angeli mali hn̄ttimorē ſeruilē. ſꝫ gaudiū eſt in vi ꝯcupiſcibili. metus veltimor eſt in iraſcibili. angeli nat̉aliter habuerūt iſtasvires. iraſcibilē ſcꝫ ꝯcupiſcibilē. Itē dr̄ in li. de aīa etſpū. hec eſt trinitas ẜm quā anima aſſimilat̉ deo. ſcꝫ īatōnabilitate. ꝯcupiſcibilitate iraſcibilitate. Si aſimilatio ꝑfecta naturaliter eſt in angelo. habet ratōnabilitatē ꝯcupiſcibilitatē iraſcibilitatē. Qd̓ videt̉ differentiā qua aſſignat: ꝯcupiſcibilem appetit. iraſcibilem ꝯtemnit. ratōem inter vtrunqꝫ diſcernit. ſꝫ appetere ꝯtemnere diiudicare ſunt in angelis. et potētie ẜmquas inſunt. Preterea Glo. ſuꝑ illud. xxvj. exod̓. appēdēs ante quatuor columnas. quatuor columne ante qͣsappenſum eſt velū. ſunt ptātes celi. quatuor virtutibꝰ eximijs predite .i. fortitudine. tꝑantia. prudētia. iuſticia:aliter ſeruant̉ in celis ab angelis animabꝰ ſanctis. etaliter hic. Similiter interlineari. Angelicos ſpūs qͣtuor virtutes colūt plenarie. ſꝫ virtutes non inſunt eis niſiẜm potentias quas hn̄t naturaliter. prudentia aūt ineſtẜm ratōnalē. fortitudo ẜm iraſcibilē. tꝑantia ẜm ꝯcupiſcibilē. Iuſticia v̓o vel circuit om̄es. vel eſt in rōnabili.ẜm intellectualis creatura ordinat̉ ad alterā. angelis naturaliter inſunt he vires. Itē diſtīguunt̉ he tresv̓tutes. fides ſpes caritas. vt fides ſit reſpectu veri. ſpesreſpectu ardui. caritas reſpectu boni: ẜm ratōnalem fides. ẜm ꝯcupiſcibilē caritas. ẜm iraſcibilem ſpes. Cumergo cognitio eternoꝝ et ꝯſideratio habendi poterituenire angelis dilectio: erūt tres vires in angelis. ẜmquas hec inſunt. Item angelus naturaliter mouebat̉in bonum. et verum arduum: ſꝫ motus eſt naturaliterẜm vires motiuas. ergo habuit naturaliter vires motiuas reſpondentes. ſed he ſunt tres vires predicte.tra. leticia eſt ẜm ꝯcupiſcibilem. ira eſt ẜm iraſcibilem:ſed iſta inſunt naturaliter angelo: ergo nec potentiehis reſpondentes. aūt leticia inſit. habetur hoc damaſ. diuidit leticiā in animalem et corꝑalem. ſednec animalis nec corporalis ineſt angelo naturaliter. ergo nec cōcupiſcibilis potētia. que eſt illius propria. Similiter triſticia que ei opponitur. cuius partes ſunt accidia. achos. inuidia. miſericordia. Iſte em̄ ſunt compaſſi-