tas localis nihil facit ibi: īmo quātūcunqꝫ diſtent. pt̄ loqui vnus alij. niſi vbi actus ſpūalis cōmetit̉ ſe corpori:exigit̉ tn̄ ꝓpinꝗtas vel diſtātia ſpūalis q̄ nos latet adhūc. Dicit̉ aūt actus eius cōmetiri ſe corꝑi. qn̄ aſſumitcorpus. Un̄ qn̄ loquit̉ aīabꝰ ad quas mittit̉ que ī corꝑeſunt. exigit̉ ꝓpinquitas aliqua: ſꝫ cū vnus angelus loꝗt̉alij. nihil videt̉ facere ibi localis ꝓpinquitas.¶ Queſtio. xxviij. de potētiania aOmpleto tractatude potentia cognitiua ī angelis cuꝫ ſuoactu ⁊ iudicio ſui: cōſequēter erit ꝯſideratio de motiua ⁊ ſuo actu. Et primo d̓motiua interiori cum ſuo actu. Secundo de mōtiua exteriori cū ſuo actu. Motiua em̄ interiorplures hꝫ differētias. Eſt em̄ motiua ꝑ naturā et eſt motiua ꝑ electōem. Motiua v̓o ꝑ natura. aut ex ꝑte rōnisaut ex ꝑte volūtatiſ. Motiua ẜm naturā ex ꝑte rōis ſindereſis. Ex ꝑte volūtatis volūtas naturalis. Motiuav̓o ẜm electōꝫ liberū arbitriū cū his que ꝑtinent ad illd̓de quibꝰ infra dicetur.¶ Nembrum primum.Numeratis ergo differētijs ex ꝑte motiueinterioris. primo dicēdū eſt de ſindereſi. q̄eſt naturale iudicatoriū ſicut dicit Baſilius: et eſt ſcintilla cōſciētie ſicut dicit gregoriꝰ. Queritur gͦ. vtrū ſindereſis ſit in angelis. Qd̓ videtur. qꝛ ſindereſis eſt ſcintilla conſciētie que remurmurat malo. etdictādo naturaliter inclinat̉ in bonū: ſꝫ he due differentie cōueniūt nature angelice. Eſt em̄ natura angelica inclinatiua ad bonū nat̉aliter. et fugitiua mali naturalit̓¶ Preterea in demoībꝰ eſt pena exterior ſcꝫ ignis qui n̄extinguet̉. gͦ multo fortiꝰ pena interior ſcꝫ vermis cōſcientie qui nō moriet̉: ſꝫ nō poteſt eſſe vermis niſi fuerit cōſciētia in natura angelica: ergo cōſciētia inerit angeloet ſcintilla ꝯſciētie ſcꝫ ſindereſis. ¶ Preterea ſindereſiseſt naturale iudicatoriū naturale aut iudicatoriū boni ⁊mali nō deeſt angelis. gͦ ſindereſis n̄ deeſt angelis. ¶ Cōtra. nulla vis ocioſa debet eſſe ī ſubiecto in quo eſt quinaliquando eliciat actū: ſꝫ remurmurare malo eſt actusvnꝰ ſindereſis. ⁊ ē ad reuocādū a pct̄o: ſed in angelo nōeſt reuocatio a peccato. qꝛ ī bono angelo non eſt illud:cum ſemper ſit in bono et nunꝙͣ ceciderit in illud: inmalo aūt angelo nō eſt. qꝛ nūꝙͣ reuocat̉ a peccato: cumpeccatū eiꝰ ſit irremiſſibile: gͦ iſte actꝰ nō pt̄ ineſſe. gͦ visa qua egredit̉ talis actus eſſꝫ ocioſa: ſed illa eſt ſindereſis. gͦ nō habet ſindereſim. ¶ Preterea ſindereſis ē ſcintilla cōſciētie. et ſicut dicit gregoriꝰ ſignat̉ ꝑ faciē agle.que erat eminētior īter faciēs aīmaliū: ſed he facies aīmaliū nō cōueniūt angelo ſed homī: nō em̄ eſt diſtinctioviriū vel potētiaꝝ ī angelo. quibus aptent̉ facies aīalium. gͦ ſindereſis nō cōuenit angelo ſꝫ homī. ¶ Itē ſindereſis ē ſcintilla cōſciētie ⁊ ē iudicatoriū qd̓dam ad reſugendū a pct̄o. ſꝫ angelꝰ nō reſurgit a pct̄o. gͦ nō hꝫ ſindereſim. ¶ Preterea ſindereſis eſt ſcintilla cōſciētie. Si gͦcōſciētia remouet̉ ab angelo. ergo ſindereſis. Ꝙ at̄ conſciētia remoueat̉. videt̉ ꝑ hoc. ꝙ eiꝰ differētie remouenſꝫ eius differētie ſunt cōſcīa recta et erronea. illeſa et cauteriata. trāquilla et ꝑturbata: hec aūt nō cōueniūt anglis. quare nec ſindereſis. ¶ Ad qd̓ dicendū ꝙ licet ſindereſis ſub rōne quadā nō inueniat̉ in angelis ſcꝫ proutſindereſis et ꝓhereſis ſunt vnius coordinatōis: nihilominus naturale iudicatoriū ineſt angelo. ¶ Ad illd̓ qd̓obijcit̉ dicendū eſt. ꝙ nō eſt hec vis ocioſa: licet eī nō habeat om̄em actū in angelo. quā habere poteſt vel habetin homine. non propter hoc eſt ocioſa. Unde licꝫ remurmurare malo iam exiſtenti vt peniteat nō inſit angelo:

nihilominus angelus habuit ante lapſum naturale iudicatorium boni et mali ne caderet. ſed non adheſit illimalus angelus. ſed ſue libertati. id eſt flexibilitati ī malum. Hoc autem naturale iudicatorium. licꝫ nō habeateffectum in demonibus. qui ceciderūt vt reſurgant. habet tamen effectum quia cedit eis in penam. ¶ Ad ſecūdo obiectum dicendum. ꝙ licet ſindereſis vt tenet rationem faciei aquile nō ſit in angelo: nihilominus tamenvis naturalis iudicatorij ineſt illi. ¶ Ad tercium dicendum. ꝙ licet nō habeat hanc vim vt adiutorium ad reſurgendum a peccato vel ad penitēdum: habet tamē eaꝫangelus bonus vt indigētem intra ad bonum. malusv̓o habet eam vt affligentem. eo ꝙ nō ſtetit in bono. cūſtare potuit. ¶ Ad quartum dicendum. ꝙ licet differentie cōſcientie nō cōueniant angelo ẜm omnem modumnihilominus tamē naturale iudicatorium eſt in eo. ſꝫ extinctum eſt ad bonum in malis angelis. multomagis ꝙͣin aīmabus damnatis vel eque.¶ Nembrum ſecundum.Dſecundum quo queritur. vtꝝ voluntasnaturalis ſit in angelis vel fuerit. quodvidetur. Omnia enim naturaliter optantbonum. et rationalia et irrationalia mulergo fortius angeli optauerunt naturaliter bonum.ſed iſta optatio nō eſt niſi ẜm volūtatem naturalem. ergo voluntas naturalis infuit eis et ineſt. ¶ Preterea damaſ. Uolūtas eſt appetitus ratōnalis ⁊ vitalis. ex ſolisdependēs naturalibus: ſꝫ hec volūtas ineſt angelis. ẜmꝙ rationale cōmuniter accipitur. ergo volūtas naturalis ineſt vel infuit angelis. ¶ Item Anſel. Angelis īſertus eſt naturaliter appetitus beatitudīs. ſed iſte appetitus erat volūtas naturalis. ergo volūtas naturalis ineſt vel infuit ip̄is. ¶ Item dyoniſius in li. de diui. no. ꝙſunt. et ꝙ viuunt. et intelligūt: eſt in ip̄is quidam deſiderij motus. ¶ Item ꝙ ſunt ex bono. ſunt et boni: et bonūet pulcrum deſiderant eſſe et viuere et intelligere exiſtitiam deſiderantes. ¶ Contra. Uolūtate naturali diligitur deus. ſed iſta naturalis volūtas ſi exit in actum. exitin bonis angelis aut malis. In bonis nō videtur: quisveniente ꝑfectione euacuatur quod eſt imperfectum. ſicut dicit apoſtolus. Sed motus nature imperfectus eſtreſpectu motus gratuiti. ergo adueniente perfectionemotus gratuiti. euacuat̉ motꝰ naturalis: ſꝫ ꝑfectio motus naturalis eſt gloria. gͦ cū angeli boni ſint in gl̓ia nōmouētur motu naturali ſed motu gratuito in deū. Motus em̄ naturalis ē. qn̄ diligit̉ deus a creatura ꝓpt̓ ip̄aꝫcreaturā. In angelis aūt malis nō ē iſte motꝰ. qꝛ habētodio deū. Un̄ aug. ꝙ dixi nulliꝰ ꝯſciētia pt̄ deum odiſſe.nō videt̉ fuiſſe dicēdū. multi em̄ ſunt. de ꝗbꝰ ſcriptum ē.ſuꝑbia eoꝝ qui te oderūt aſcēdit ſemꝑ. Sed quid ē alid̓ꝯſciētia. niſi volūtas ꝓut h̓ ſumit̉: gͦ volūtas ī demonibꝰ habꝫ odio deū. ergo in illis nō exit hec potētia ī actūdilectōis naturalis. gͦ hec potētia eſt ocioſa: nō ergo eſtvolūtas naturalis in angelis. ¶ Ad qd̓ dicēdū. ꝙ eſt volūtas naturalis in angelis. et fuit. ſicut dicit dyoni. etalij ſancti. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcitur in cōtrariū. dicendum. ꝙ eſt voluntas naturalis in bonis: nec eſt cōtrarium ꝙ euacuata eſt ī eis imꝑfectio. Imꝑfectio em̄ illa eſtex ꝑte nature. ꝙ natura que priꝰ diligebat deū reflectendo in ſe. ꝑ gr̄am et gloriā eleuat̉ ſuꝑ ſe. et diligit ip̄ꝫ ſuꝑom̄ia ꝓpt̓ ſe. De hoc aūt pleniꝰ infra requiret̉. vbi agede dilectione naturali in angelis. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcitur de malis angelis. Dicēdū ꝙ in eis eſt volūtas naturalis. et licet odio habeāt deū. nō tn̄ naturali volūtateſꝫ electiua corrupta. cōſciētia aūt ibi nō accipit̉ ꝓ volutate naturali cū dicit̉. nulliꝰ cōſciētia deū odiſſe pt̄. ſꝫ ꝓrōne vel intellectu corrupto ꝑ prauā electōem.¶ Queſtio diceſimanonade libero arbitrio in angelis et gr̄a rationis et poten-