Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

.xxvv.Queſtio

oquūtur: ſꝫ eoꝝ locutio eſt eoꝝ inter ſe ꝯcordatō: necneceſſe eſt vt ſonēt verba illa vbi ꝯtemplatōe dei cōcorsſt volūtas bona. Ex hoc dama. dicit inuiceꝫ. et hayo dicit int̓ ſe. patꝫ inuicē ē locutio. Itē pꝫ rōemcreatura intellectualis de natura ſua habet potētiā maīfeſtādi qd̓ apud ſe habet. vbicūqꝫ ē hec natura. eſt hecpotētia maīfeſtādi. Itē nōne ſathan legr̄ loꝗ. j. Iob. Itēangelꝰ ſuꝑior eſt hoīe ẜm naturā. ſꝫ quilibet hꝫ hmōipotētiā. et angelꝰ quilibet. Solutio duplex eſt locutio angeloꝝ. vna que ſequit̉ eoꝝ naturā. hec eſt ī oībꝰreſpectu oīm: alia que ſequit̉ gr̄am. et ſicut ſuꝑior p̄eminet inferiori in gr̄a. ẜm hmōi inqͣtū eſt ex cōditōe gratie ecōuerſo: ita ſuꝑior iſto dicit̉ loqui inferioriet ecōuerſo. Un̄ quicuūqꝫ iſto modo loquit̉ alij. adhoc ſuꝑior eſt. Inferior aūt dicit̉ ꝓprie loqui iſtoſꝫ magis ꝓprie diceret̉ referre aliꝗd ſuꝑiori. qꝛ quaſi excitat ad aliquid agendū. Suꝑiores aūt influūt inferioribꝰ. ẜm ip̄i receperūt a primo. et hec locutio ſequitur illuīatōem gratuitā. Ad illud qd̓ obijcit. agensnobilius ⁊cͣ. pt̄ dici hoc intelligit̉ de agētibꝰ vbi ēreciprocatio. loqui v̓o ẜm natura eſt agere reciprocum.iſte em̄ loquitur illi et ecōuerſo. Ratōes ad oppoſitū probantes loqui oīm eſt cōcedimꝰ. ẜm ꝓcedūt de locutione que eſt a potētia naturali. ab illuīatōne gratui Nembrum ſe xtumDſextū quo querit̉ an locutio fiat medium. ſic em̄ ē locutio hoīs fit medium.ſcꝫ aliqd̓ ſignū: vel ſignū audibile vtyocē. aut ſignū viſibile vt nutū ẜm illd̓nutu ſigniſqꝫ loquūt̉. Querit̉. vtrū in locutione angelica requirat̉ aliqd̓ mediū. vt aliꝗs nutus ſpūalis. Uidetur ſic. illud j. coꝝ. xiij. Si linguis ⁊c̄. glo. quibꝰgeli p̄poſiti ſignāt mīoribuſqꝫ qd̓ de voluntate primiſentiūt qd̓ fit aliꝗbꝰ nutibꝰ aut ſignis. Tunc querit̉ deillis nutibꝰ. aut em̄ cognoſcūt̉ ab angelo cui alius loꝗt̉aut: ſi. illos venit in cognitōem alteriꝰ.ſcꝫ neſcit illū nutū ſignū eſſe. Si v̓o dicat̉ cognoſcit illos. Querit̉ Aut angelꝰ iſte cui loquit̉ cognoſcit iſtosnutꝰ ſe. aut aliud. Querit̉ ſimilit̓ de illo alio. et ſic īinfinitū: oportet ergo dicere ꝯgnoſcit iſtos ſe. Tūcquerit̉ vlteriꝰ. aut ita cognoſcit iſtos ſe intellectuseius adhereat eis ſe. i. de natura ſua. aut hoc fit volūtate angeloꝝ. ſcꝫ ad ſignādū illa que intendūt maīfeſtare. Sed videt̉ in ip̄o aliqua fiat ibi ad ſignandum intellectꝰ angeli adheret illis nutibꝰ ſe de nat̉a ſua.Sed ſil̓r videt̉ adherere ſe ſpeciebꝰ quaꝝ ſunt illi nutus. nutus deuenit ip̄e in cognitōem illaꝝ ſpecierum. Iteꝫ ſit a. ſpecies intelligibilis. quā debet notificare vnus angelꝰ alij. b. ſit nutus quē dicis notificari. tūc obijcit̉ Angelꝰ cognoſcit a b. cognoſcit beſſeſignū. cognoſcebat illud ſignū. aliter em̄ cognoſceret ſignū eſſet. primo cognouit a b. Iteꝫ ſiilli nutus ſint diſtincti ab illis ſpeciebꝰ. cōſtat illi nutus habent ſuas ſpecies quas diſcernuntur. ſicut alieres habent: em̄ veniūt ip̄i nutus ī intellectum cognoſcentis ſui eſſentiam. ſed ſui ſpeciem vt videtur: illa ſpecies eſt principium cognoſcendi nutum illum cuiꝰeſt ſpecies. ergo nutus eſt principale cognoſcibile. ergonon eſt medium cognoſcendi. Item Aug. xv. de trini.Uerbum qd̓ intus ſonat eſt principium quod intus lucet. cui magis competit nomen verbi. Nam illud quodprofertur ore. vox verbi eſt. ex hoc videtur ꝓprijſſimeſit locutio iſta que abſtrahit a nutibus et ydeomatibuset ponit aug. exemplum de verbo diuino. quod ſe indicat dicentem ſine ſigno. Similiter facit verbum interiꝰſuo modo. Sed verbum illud interius non eſt nutus neqꝫ nutū fit. qꝛ nutus reſpicit viſum ſicut vox auditū vl̓qͣſi auditū. ſine nutu ꝓprijſſime dicemꝰ locutōeꝫ eſſe inangelis. Item lux corporalis habet virtutem manife-

ſtandi ſe et alia. Unde requiritur aliud a ſe. ergo ſil̓rnec lux ītellectualis: er requirit̉ aliquis nutus quiſit ibi ex natura. vel ex volūtaria impoſitione. Iteꝫ videmus duo corꝑa luminoſa potētia recipere a ſeinuiceꝫUnde ſi ſibi obijciūt̉ vnum recipit ab alio ſine medio.ſicut patet in duobus ſpeculis. ergo ſimiliter videtur inluce ſpirituali. duo angeli ratione lucis quam habētvideant ſine medio. nec requiritur nutus tanꝙͣ mediuꝫSic reuera nutus ſi ꝓprie accipiatur refertur ꝓprie advim ſenſibilem. Unde aug. xv. de tri. Innuere quid alid̓eſt ꝙͣ viſibiliter dicere. Unde cum in angelis eſt visſenſibilis. nec ꝓprie eſt ibi nutus. Concedimus tamēibi eſt nutus ſpiritualis. ẜm dicit glo. ſuꝑ. xiij. primocoꝝ. Ad vidēdum aūt qualiter hoc ſit. Notanduꝫin angelo quem loqui dicimus primo eſt ſpecies intellgibilis in eius intellectu ẜm eam cognoſcit. ſecundo īeius affectu. ẜm circa eam ſic afficitur. tercio eademſpecies ſiue illud quod ſic conceptum eſt. et circa eamſic afficitur. mouet vel inclinat ip̄m angelum ad hoc. vteam alij manifeſtet. Unde tunc angelus habet manifeſtandi eam volūtatem. et ip̄a ſpecies prout ſic eſt ſub volūtate manifeſtādi. dicitur verbum. Unde primo eſt inratione conceptus. ſecūdo in ratione affectus: tercio ī ratione verbi. et hoc eſt quod dicit damaſ. in auctoritateſuprapoſita. Uerbum noſtrum de intellectu procedens per om̄ia idem eſt cum intellectu. nec omnifariā aliud. Item iſta ſpecies prout eſt ſub voluntate manifeſtādi dicitur verbum. prout v̓o eſt in actu manifeſtandi dicitur nutus. vt ītelligamus ibi verbum habere ſimilitudinem noſtri verbi interioris. nutum autem ſimilitudinem noſtri verbi exterioris ſiue vocis: quia ſicut vox noſtra eſt vehiculum verbi interioris ad alium. ita ibi nutus. quaſi vehit ad alium: ſuo modo ip̄m verbum exterius .i. ip̄a ſpecies prout eſt ſub actu manifeſtandi. et ſicquaſi exterius ſuo modo vehit ſeip̄am. prout erat interius ſub voluntate manifeſtandi. Unde differt ibi verbum et nutus niſi ẜm rationem alteraꝫ et alterā. Perhec patet ſolutio ad obiecta. Quatuor em̄ obiectōes fiebant primo de illis nutibꝰ. ꝓcedūt ac ſi eſſet ibi aliud īeſſentia. verbum et nutus. ſicut in nobis eſt. ſic auteꝫeſt. Iuxta hec nota. ī nobis differt vox et nutus. qꝛvox eſt vehiculū verbi nr̄i interioris ad auditū alteriusnutus v̓o eſt vehiculū verbi nr̄i interioris ad viſum: conueniūt aūt ī hoc. vtrūqꝫ ē vehiculum verbi. Ad aliaduo vltīa reſpōdemꝰ. cōcedētes lux corꝑalis hꝫ vimdeclarādi ſe ſeu maīfeſtādi multiplicādi. Sil̓r lux ſpiritualis habet vim maīfeſtādi ſe ſi adeſt volūtas. Alioquin ſi abſit voluntas. ſe maīfeſtat. et ī hoc differt acorporali. Unde ē oīno ſimile. Nembrum ſeptimūDſeptimum quo queritur. vtrum angelꝰloquens imprimat in audiente velit nolit:aut requiritur conſenſus eius qui debetaudire ſicut in nobis. In nobis enim exi-gitur voluntas loquentis ad hoc vt manifeſtet: exigigitur etiam voluntas recipientis aliquid ad hoc vt audiat vel conuertat ſe ad illud an ip̄e audiat velit nolit.et hoc ex parte loquentis. conuertentis audientem. adſermonis attentionem. Reſpondetur ſecus eſt in locutione que eſt gratiam. et in illa que ē naturā: qꝛ in locutōe eſt gr̄am loquēs hꝫ potētiā maīfeſtādi qd̓ vultet etiā ꝯuertēdi aliū cui loquit̉ ad attētōꝫ. Sꝫ ī locutōeque eſt naturaꝫ. habet loquens talem poteſtatē. immo in volūtate audiētis ē ſe conuertat vel. vnde requiritur voluntas eius ad hoc vt habeat effectū locutio Incidit et illa queſtio articularis. Utrū in locutione angeli requiritur propinquitas localis int̓ loquēteꝫet audientē. vel diſtātia aliqͣ ꝓportōnalis. ſicut videmusin locutōne nr̄a. Ad qd̓ dicendū. diſtātia vel ꝓpinꝙ-