Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

cum nihil verbo dicit̉. ſꝫ ea que futura ſunt aſſumpta deelemētis imagine nūciant̉. ſicut ezechiel electri ſpēm inmedio ignis vidit. Aliqn̄ v̓o angelos verbis ſimul etrebꝰ loquit̉. ſicut in gen̄. iij. audiſſet vocē dn̄i deambulantis ad aurā poſt meridiē abſcondit ſe adā. Aliquando imaginibꝰ cordis oculis oſtēſis. ſic̄ gen̄. xxviij. Iacobdormiēs vidit ſcalā ſubnixā celo. Aliqn̄ imaginibꝰ an̄corporeos oculos ad tēpus ex aere aſſumptis. ſic̄ abratres viros videre potuit. et angeli dn̄s vocant̉.Aliqn̄ loquit̉ celeſtibꝰ ſubſtātijs. ſic̄ vox de nube ſonuit. hic eſt filiꝰ meꝰ ⁊cͣ. Aliqn̄ terrenis ſic̄ ore aſine per angelū hūana verba formauit. Aliqn̄ ſimul terreniset celeſtibꝰ ſubſtātijs angelos loquitur deus. ſicut admoyſen ī mōte. viſionis ſue verba edidit. ignē rubūqꝫ ſociauit. atꝫ aliud ſuꝑiꝰ aliud inferius iūxit. Aliqn̄ angelos hūanis cordibꝰ ſecreta eoꝝ p̄ſentia virtutisſue inſpiratōem infundit. ſicut zacharie pͥmo. dixit adme angelꝰ qui loquebat̉ in me. Ex his pꝫ qualiter deusdiuerſis modis angelos loquit̉. vna ē locutio. Necnegat̉ quin deus ſe poſſit verba efficere vel res quibꝰloquat̉ ſine mīſterio angeloꝝ: ſꝫ in hmōi voluit ip̄e miniſterio āgeloꝝ agere. vt ſicut ſūt medij inter creaturā rationalē et deū. ita deo mīſtrēt diuinā naturā ratōnalinature indicarent. Membrū terciumD terciū membrū huiꝰ qōnis quid dicat̉locutio. ẜm angeli adinuicē loquūt̉. Etvidetur verbū ioh̓. damaſ. locutio ſitintelligētie vel cōſilij cōmūicatio. ſine ſermone voce ꝓlato. Sed de hoc dubiū eſt. qͣliter pt̄ tͣnſferri intelligētia iſtiꝰ angeli ad intellectū alteriꝰ. cum illd̓qd̓ tradit̉ vel cōmuīcat̉. ad alterū trāſferat̉. Reſpōdet̉ hec cōmūicatō ē aliquā ſil̓itudīem. vt ſi ſpeculū cuꝫvellet daret ſuam ſil̓itudinem alteri ſpeculo: ita angel vult cōmūicat ſuā intelligētiaꝫ alteri angelo. Sedque differētia eſt inter traditōem ītelligētie cōſilij. Reſpōdet̉ intelligētia eſt de re cognoſcēda. traditio conſilij de re fienda. Nembrum quartumD quartū quo querit̉ de locutōe angeli incomꝑatōe ad alios actus angeli vel oꝑatōes. Et querit̉ vtrū locutō in angelis ſitdem qd̓ iuſſio. Ad qd̓ ſic aug. in li. tri.Ubi vult inueſtigare verbū increatū verbū creatū dīc ſecus ē in verbo corꝑali ſpūali: qꝛ in corꝑali ẜm aliāvim eſt loqui et ẜm aliā intelligere: ſic in ſpūali: ſꝫ adeandē vim ꝑtinet. ſic ergo in angelis ꝑtinet ad vim intelligere: querit̉ ergo aut addit ſuꝑintellige̓. aut. ſi.habeo ꝓpoſitū. Si addit queritur quid addit. et cuiꝰ potentie eſt illud qd̓ addit: et videtur alteriꝰ ꝙͣ intelligetie. hec aūt ſunt verba aug. Foris cum corpus hec finialiud eſt auditio et viſio: intus aūt cogitamꝰ vtrunqꝫvnum eſt: ſicut auditio et viſio duo quedaꝫ ſunt inter ſediſtātia in ſenſibꝰ corꝑis. in aīmo aūt eſt aliud vide̓atꝫ audire. Item aug. in eodē. qn̄ dicimꝰ iſte dicit apd̓ſe. ẜm dicit̉. ij. ſapīe. Gixerūt impij ⁊cͣ. Illud dicereeſt aliud ꝙͣ intellige̓ ex quadā relatōe. ſꝫ loqui in angeliseſt dicere apud ſe: qd̓ patet. qꝛ addit verbū exterius. habeat inſtrumēta. Et hoc etiaꝫ dicit damaſ. ſineſermōe voce ꝓlato loquūt̉. dicere in eis. eſt aliud ꝙͣintelligere. Itē angelus eſt quaſi medius int̓ deū homīem. Querit̉. aut cōueīt deo magis in loquendo.aut magis homīe: patet aūt homīe. qꝛfert verbū ſicut homo. ergo deo: ſꝫ in deo eſt idem loꝗqd̓ intelligere. ergo ſimilit̓ in angelo vel dicat̉ quare no Solutio dicimꝰ angelus habꝫ potētiam cognoſcēdi vel afficiēdi circa cognitū. et poſt maīfeſtandi cognitum et affectum: et quicꝗd ſit de potentiā .i. ſiue ſit vnaſiue differens quod modo de termīamus cum hi ſunt

actus differentes et ordinati naturaliter. quia primo ēcognoſcere. ſecūdo affici. tercio manifeſtare: quia vt dicit cōmentator. manifeſtatio eſt iudiciū voluntatisceptus. Ad obiectū dicendū. cum angelus ſit medium inter deum et homīem vt dicebat̉. cōuenit tn̄ cuꝫaltero extremoꝝ. ſed cum vtroqꝫ. In deo em̄ eſt verbuminterius et non exterius. et preter hoc in deo eſt noticiaet verbum. ꝙͣuis em̄ dicēs et verbum ad diuerſas ypoſtaſes ꝑtineat. tn̄ verbum et noticia ad eandem ꝑtinentſcꝫ ad filiū. tamē differenter. quia noticia vt appropriatum: verbum vt ꝓprium. Etum ergo ad hoc in deoeſt verbum exterius. cōuenit locutio angeli locutionedei. differt autem. quia in deo vt dictum eſt idem penitꝰeſt noticia et verbum. ſed in angelo nec eſt penitus idē.nec penitus diuerſum: īmo quo ad hoc ꝑtinet ꝑtim conuenit partim diſſonat. et hoc eſt qd̓ dicit damaſ. Sicutnr̄m verbum de intellectu ꝓcedens. omnia idem ēcum intellectu. nec omnifariam aliud. ita et dei verbumin eo ſubſiſtens ẜm ſeip̄m. ſeparatur ab eo a quo habet exiſtentiam. In eo v̓o eadem oſtendit in ſeip̄o quecirca deum inſpiciuntur. idem eſt cuꝫ ip̄o. In ſummadicendum. locutio angeli in hoc conuenit cum locution dei. quia ibi eſt verbum interius ſolum: et pret̉ hocquia non idem eſt noticia cum verbo. in deo v̓o omninoidem. Cum verbo v̓o hominis conuenit in hoc. ſicutverbum hominis partim conuenit. partim diuerſum ēab intellectu ſiue a noticia. ſimiliter in angelo partim ēdiuerſum non ſimpliciter. Differt autem in hoc. verbum hominis per vocem extra traditur. non ſic autemverbum angeli. Ad auctoritatem autem dicendum.auguſtinꝰ ꝙͣtum ad hoc intendit ponere differentiam illam. quia in corporibus audire et videre. potentia auditiua et viſiua differunt penes organa diuerſa: qꝛ quelibet potentia habet organum ſibi proportionale. ſicintellectiua. Unde huiuſmodi differentia non eſt in intellectualibꝰ ſubſtātijs: ſed ex hoc non ſequitur differant. Utrum tamen differant penes virium differentiam viſio vel intellectus in angelis et locutio. mododeterminamus. Item circa hec obijcitur ſic. Triplexeſt actus angeli vt dicit dyoni. illuminare. purgare.ficere. et non determinat plures actus: ergo cum aliꝗsſit actus angeli. vel eſt aliquis horum trium. vel ad aliquem horum trium reducitur. Queritur ad quem. Reſpondetur nec eſt aliꝗs horū triū. nec ad aliquē reducit̉Iſte em̄ actꝰ eſt loqui. eſt prior om̄ibus illis. qꝛ ē ī eisrōe nature. Illi v̓o tres actꝰ ſunt in illis in rōe gratie.cōſequit̉ naturā. Un̄ poſteriores ſunt iſto ẜm viā generatōis. dico ẜm viā nobilitatis. et ſunt illi tres actꝰtantūmodo ſuꝑioꝝ reſpectu inferioꝝ vel aīarum. Nembrum quintumuintū quo queritur de locutione ꝙͣtūad ſubiecta. Utrum ſcꝫ loqui ſit indifferenter in om̄ibus angelis reſpectu oīm. vtſuꝑiorū reſpectu inferioꝝ ecōuerſo. Su illud. j. Corin. xiij. Si linguis hominū ⁊cͣ. glo. quibꝰangeli prepoſiti ſignant. minoribuſqꝫ de domini voluntate preſentiunt. Et greg̓. Angelici ſpiritus voluntatēdei humanis cordibus inſinuant. ẜm ab ip̄o accipiūt Item ille qui loquitur. videtur quaſi aliquid influerein illo cui loquitur: ſic cum deus loquitur angelo. aliquid influit: et angelusˡ aliquid recipit. Unde angelusvel anima non proprie dicitur loqui deo. quia deus abeo nihil recipit. Sed inferior angelus non influit ſuperſuperiorem. nec malus ſuper bonum. ergo non loquuntur inferiores ſuperioribus nec mali bonis. Itē agesnobilior eſt patiente inꝙͣtum huiuſmodi: ſed loquensinꝙͣtuꝫ huiuſmodi eſt agens. ergo nobilior eſt eo cui ſōquit̉. ſed inferior eſt nobilior ſuꝑiore. nec malꝰ bonoergo. Contra. dama. Angeli tradunt ſibinuicem conſilia ſua et intelligentias ſuas. Itē haymo angeli inter