manentibꝰ quod nō datū eſt cadentibꝰ: ergo nō eſt imputandū iſtis ſi ceciderūt. ꝗ hoc dono caruerūt. ¶ Iteꝫ ſcīaeſt fructus pietatis. ſꝫ anteꝙͣ adhererēt ſuo creatori nonhabuerūt fructū pietatis. gͦ nō habuerūt illā ſcientiam.¶ Ad qd̓ dicendū eſt. ꝙ nō habuerūt p̄ſcientiaꝫ ſue ſtabilitatis. ſꝫ nūc hn̄t ſcientiā illā. Un̄ aug. ad oroſiū. Omnes angeli creati ſunt eqͣles. ſꝫ cadentibꝰ illis ꝑ ſuꝑbiaꝫceteri dn̄o pia obedientia coheſerūt accipientes certamſcientiā ſue ſtabilitatis. qd̓ illi nunꝙͣ habuerūt. ⁊ ſic ſūtgratia dei om̄ibꝰ circūdati vt non poſſint cade̓ a bt̄a vita. Iteꝫ aug. de ciui. dei. xj. Ip̄i certi ſunt ſue felicitatiseterne. cuiꝰ illi alij ꝗa certi nō fuerūt: nō em̄ eterna erateoꝝ felicitas. cuiꝰ certi eſſent. que finē erat habitura: reſtat vt aūt impares fuerūt. aut ſi pares fuerūt. pꝰ iſtoruꝫruinā illis certa ſcientia ſue ſempiterne felicitatis acceſerit. ¶ Ad primū gͦ dicendū. ꝙ bt̄itudo dicit̉ ml̓tis modis. Uno mō dicit̉ br̄itudo ſtatus intellectualis natureſine om̄i miſeria. ⁊ ẜm hoc poterāt dici beati in illo primō ſtatu. Alio v̓o mō dicitur bt̄itudo ſtatus intellectualis nature in delectatōne ſummi boni. cū certa ſcīa ꝑmanendi: ẜm hunc modū nō erāt beati. De pͥma bt̄itudineloꝗtur aug. in li. de fide ad petrū. et ſil̓r in li. de eccleſiaſticis dogmatibꝰ. De ſcd̓a v̓o aug. ſuꝑ gen̄. ad litt. in auctoritate ſupͣpoſita. vnā ꝯcomitat certa ſcientia ꝑmanſionis. altera v̓o nō ꝯcomitat̉. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ ſta.tus ſanctoꝝ hoīm. ꝙͣtum ad aliqd. magis beatꝰ pōt diciꝙͣ angeloꝝ. In primo ſtatu ꝙͣtum ad aliꝗd minꝰ beatusꝙͣtū eī ad mixtionē miſerie. minꝰ bt̄s ē iſte ſtatꝰ. ꝙͣtuꝫ at̄ad gratiā ſpei. q̄ ꝓuenit ex gratia ⁊ merito xp̄i et eoꝝ dicitur beatior ſtatus hominum: nō em̄ angeli in illo ſtatuhabuerūt ꝯfidentiā ex gratia et ſuis meritis vel alienis.Suppoſito aūt ꝙ conditi eſſent ornati gratuitis. ꝯfidentiam talem habuerūt ex gratia. ꝙ ꝑuenirent ad vlteriorem gratiam: et ꝓpter hoc dicit aug. ſuꝑ gen̄. de angelisquibuſdaꝫ. ꝙ fuerunt beati in quodā genere incerti ſueſalutis. quibꝰ nec ſpes ſubeſſꝫ. ꝙ aliqn̄ ⁊ ipſi aliqua mutatione in meliꝰ certi de hac re futuri eſſent vix ferendaeſt p̄ſumptio. ¶ Ad terciū ſciendū. ꝙ p̄ſcientiā quā habꝫdeus eſſential̓r et natural̓r. nulla creatura habet niſi exdono quodāmō ꝑticipando. niſi hūana natura in chriſtoſed hoc non eſt ex initio ſue cōditōnis. ꝙ angelus habetp̄ſcientiaꝫ ſue ſtabilitatis. Unde in li. ſenten. ij. li. di. v.enumeratis diuerſis opinionibꝰ. dicit ꝙ ꝓbabilius videtur ꝙ non fuerunt preſcij ſue ꝑmanſionis. nec alij ſuicaſus: et ꝙ nō fuerunt beati. niſi beatitudine innocētie.¶ Nembrum ſecundumDſecundum quo querit̉ de illis qui futuri erant mali. Utrum preſcij erant ſui caſus. Ꝙ nō. arguit aug. ſic. Non potuit luvcifer eſſe preſcius ſui caſus. qm̄ ſapientiafructus eſt pietatis: ſed non habuerūt pietatem. ergo nōhabuerunt illam ſapientiam. ¶ Item aug. de correctiōeet gratia. Dyabolus et angeli eius. etſi beati erant ante ꝙ caderent. et ſe in miſeria neſciebant caſuros: erat tamen qd̓ eorum adderetur beatitudini. ſi ꝑ liberum arbitriū in veritate ꝑſtētiſſent. ¶ Item ſic arguit Anſel. inli. de caſu dyaboli. Scientia non ē niſi cum aliquid certa rōne intelligit̉. ſed qd̓ pōt non eſſe. non pōt certa ration intelligi eſſe: potuit aūt eſſe vt nō caderet lucifer. ergo non potuit tūc certa rōne caſum ſuū intelligere. gͦ necſcire: qͣre nec p̄ſcire. ¶ Item ſi in bona volūtate ſtans p̄ſciebat ſe caſurum. aut volebat vt ita fieret aut non volebat: ſed ſi cum p̄ſcientia voluntatem habebat aliquando cadendi. iam ipſa mala voluntate ceciderat: nō ergovolendo cadere prius ſciuit ſe caſurum ꝙͣ cecidit. Aut ſip̄ſciebat ſe caſuruꝫ et nolebat. tanto miſer erat dolendoquanto ſtare volebat. ac tanto iuſtitior quanto ſtare volebat: et quo erat iuſtior. eo debebat eſſe felicior: gͦ ſi nolendo preſciebat eſſe ſe caſurum. tanto erat miſerior qͣn-

to debebat eſſe felicior. quod non cōuenit. ¶ Item bern̄.Si preuidiſti p̄cipicium. que fuit inſania. vt cum tantmiſeria cuperes principari. vt malles miſere prceſſe. ꝙͣfeliciter ſubeſſe: aut non expediebat participem eſſe illarum plagarum luminoſarū magiſꝙͣ principem tenebrarum. Ex his rationibus et auctoritatibus videt̉ ꝙ nonerant preſcij ſui caſus. ¶ Iteruꝫ preſcientia pene in eo ꝙpuniendus eſt. non poteſt eſſe ſine dolore. Dolor autē pena quedam eſt: ſed nondum fuit culpa. ergo deus priusfuit vltor in pena ꝙͣ eſſet culpa. ¶ Contra Bern̄. Si inp̄ſcientia dei tuum p̄uidiſti pͥncipatum. quare nō et p̄cipicium: quaſi diceret. ſimilit̓ poteras p̄uidiſſe. ¶ Itemaug. in. q. ve. teſta. p̄uidit quod ad accuſatōneꝫ eius factus eſt hō. Sꝫ ſi p̄uidit accuſatōem ex ꝑte homīs. accuſatio aūt nō eſt niſi de culpa. gͦ p̄uidit culpam ſuaꝫ. ergoet caſum ſuum. ¶ Item Bern̄. exponens illud. Ponaꝫſedem meā ad aquilonem dicit. Puto per aquiloneꝫ reprobandos homines intelligi per ſedem poteſtatem ī illas: ſed ſi p̄uidit dominium ſuum ſuper illos. p̄uidit ſuūpeccatum. per quod quaſi ꝑ effectum pͥnciparetur: ererat preſcius ſui caſus. ¶ Ad quod dicendū. ꝙ nō erp̄ſcius ſui caſus. Un̄ bern̄. de gradibꝰ humilitatis. Credibilius eſt. ꝙ non p̄uidiſti. aūt ꝓpter illam cauſaꝫ quāſuperius dixi. quia bonitatē dei attendens. dixiſti in corde tuo nō requiret: ꝓpter quod impie deum irritaſti: autquia viſo prīcipatu in oculo ſtatim ſuꝑbie trabes excreuit: que interpoſita caſum videre nō potuit. Sic ioſephcū vidiſſet ſua exaltationem. non p̄uidit venditiōem: nōꝙ tantum patriarchaꝫ in ſuꝑbiam crederim incidiſſe:vt eius exemplo pateat. ꝙ hi qui futura preuident ſpiritu ꝓphetie. et ſi nō omnia. non ideo tamen putandi ſuntnulla vidiſſe. Item anſel. de caſu dyaboli. quia rationalis erat. potuit intelligere ꝙ iuſte puniretur ſi peccaret.Sed qm̄ iudicia dei abiſſus multa. et inueſtigabiles vieeius: nequiuit comp̄hendere ꝙ deus faceret quod iuſtefacere poſſet. ¶ Ad primo obiectū dicenduꝫ. ꝙ non eſt ſimile videre principatū ⁊ videre p̄cipicium: videre enimprincipatū non importat ſecum penā. ſed potuit videreincipatū. et recte. et non recte: ⁊ ita huiuſmodi cognititinebat ad primū ſtatum: ſed videre p̄cipiciuꝫ quo adhoc cum importet penam ſecum in eo qui punit̉. pena atnon p̄cedit culpā: illa cognitio ſiue p̄miſſio. non congriebat primo ſtatui angeloꝝ. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ illucquod dicit aug. de p̄uiſione accuſatoris. hoc fuit in ration poſt caſum ſuū. non an̄: ſicut ex ip̄a ſententia auctoritatis in his q̄ ſecūtur elici pōt. ¶ Ad terciū dicendumꝙ p̄uidere dominiū ſuū ſuꝑ malos. nō potuit neceſſariovidere caſum ſuuꝫ. Eſt em̄ duplex domīatio. Una q̄ peccator ſubijcitur dyabolo. inſequendo voluntatem eiusvel ſuggeſtionē. que nō eſt ſine peccato dyaboli p̄cedēte.Eſt iterū alia domīatio. q̄ eſt in angelo ex ꝯditōne natuivel ex dono gratie: et hanc poterat p̄uidere an̄ caſuꝫ ſuinec tn̄ p̄uideret caſuꝫ ſuū: ⁊ ꝑ hūc modū potuit intelligiillud qd̓ dicit bern̄. Uel illa poſitio ſedis ad aꝗlonem.ad appetitū eiꝰ refert̉ in qͦ peccauit. ⁊ ſic videt̉ expone̓ beatus bern̄. Unꝰ altiſſimꝰ ſua ſapīa ac bonitate om̄ibꝰ filijs obedientie p̄erat. ita ⁊ tu ſuꝑ om̄es filios ſuꝑbie cōſtitutus. tua aſtuta malicia preeſſes.¶ Membrum terciumD terciū quo querit̉ rōne illius verbi. qſupͣ dixit aug. ꝙ nō potuit p̄uide̓ caſū ſuūſapīa idem loꝗtur. Si em̄ loq̄tur de ſapiqꝛ ſapīa ē fructꝰ pietatis. Querit̉ em̄ dedono. planū ē ꝙ ip̄a ē ꝑtinēs ad pietatē. q̄ eſt theoſebia.qd̓ ad hͦ ꝙ angelꝰ nō p̄ſciat caſuꝫ ſuū. Si eī alicui habēti p̄ſciētē iuſticiā reuelaret̉ ſua dānatio. hͦ poſſet eē occaſio ꝙ abſtinēt a malis pl̓ibꝰ. vt minuet̉ ſua dānatō: ⁊ ithmōi ſapīa ordinaret ad ꝯmodū illiꝰ in qͦ eſſet. ¶ Adodicendū eſt. ꝙ cū dr̄ ſapīa ē fructꝰ pietatis. ibi accipitiſapīa ꝓ ſcīa deiformi. data rōnali creature ad ſuū ꝯmo