Queſtio.xxv.

luce ꝑ quam angelica natura intelligit̉. dicitur fiat luxet facta eſt lux: ⁊ nō de ea dicit̉ et fecit lucē. cū de ceterisrebus dicta ſint hͦ fiat fecit ⁊ factuꝫ eſt? Et ad hoc rn̄detdicens. ꝙ angelꝰ nō potuit hr̄e cognitōeꝫ de ſe faciendo.ſꝫ ſolū de ſe facto ⁊ ꝑ factōeꝫ lucis intelligit̉ factio angeli. ſi bene habuit cognitōeꝫ nōſolū de rebꝰ factis ſꝫ etiaꝫfaciendis. adminꝰ ꝙͣtum ad ordinē nature. et ſi nō ꝙͣtuꝫad ordinē tꝑis: ſꝫ nō de ſe faciendo. nec ꝙͣtum ad huc ordinem. nec ꝙͣtum ad illū. ſꝫ cognitio qua cognoſcit angelus in ſeip̄o hec eſt cognitio rei faciende et nō tm̄ facte.vt pꝫ de artifice ꝗ cognoſcit in ſeipſo domū anteꝙͣ fiat: ethmōi cognitio quā ſic hꝫ angelus notatur ꝑ hoc ꝙ dicitfecit. Cognitio aūt in ꝓprio genere de re facta. notat̉ perhoc ꝙ dicit̉ ⁊ factū eſt: ſic gͦ de ſe faciendo nō potuit habere cognitōeꝫ aliꝗs angelus. eadem ratōne nec de alijsgelis faciendis. qm̄ ſimul natura et tꝑe facti ſunt: qͣre nō pōt vnus angelus alios cognoſce̓ in ſeip̄o cognoſcente. cū hec ſit cognitio rei faciende. ¶ Rn̄detur veruꝫeſt ꝙ nullus de alio p̄uidit ip̄m eſſe faciendū. ſicut nec d̓ſe: ſed ꝓpter hoc nō oportet ꝙ vnꝰ non poſſit aliū cognoſcere in ſeipſo. qm̄ non dicimus. ꝙ cognitio qͣ cognoſciangelus aliquid in ſeip̄o. ſolū ſit de re facienda. ſꝫ etiamde re iam facta: ⁊ patet exemplū de artifice. Pōt em̄ artifex in ſe vide̓ rem fiendā etiam iam factā: licet gͦ angelus nō cognoſcat in ſeip̄o angelū fiendum. pōt tn̄ ꝯgnoſcere iam factū. Preterea nō valet illa ratio qm̄ a ſimilipoſſet argui. qm̄ vnuſquiſqꝫ angelus nō habuit cognitꝭnem de alio faciendo ſicut nec de ſe. tn̄ etiā adhuc nō eſtſimile. qm̄ poſſet intelligere vnꝰ angelꝰ ꝙ alij creati fuer̄tſucceſſiue. et ſic quo ad intellectū poſſet p̄uidere alios fiendos. licet tn̄ bene ꝯcedamꝰ qd̓ nō eſt dictū de luce ſicutde alijs creaturis fecit deus lucē. ꝓpter hoc ꝙ nullus angelus p̄uidit ſe fiendum vel alios.¶ Nlembrum terciumD terciū qͦ querit̉. qualiter angelus ceſcat res corꝑales inferiores. Cū em̄ res huiuſmodi ſint angelo inferiores. nō pn̄t ẜmnaturā in angelū agere. cuꝫ ipſe ſit ſpūs.nō imprimūt in ip̄m ſpēm ſuaꝫ. nec ipſe deꝰ dat ei. ¶ Etponamꝰ ꝙ alicuiꝰ rei corꝑalis nō det ei ſpēm. quō gͦ poterit eam cognoſce̓. exquo nec ip̄e res pōt ſuā ſpēm in eiusintellectū imprime̓. nec ip̄e deꝰ dat ei. Si dicat̉ ꝙ ſibi fingat hmōi ſpēm. videt̉ hoc eē impoſſibile. qm̄ nō eſt in angelo imaginatiua virtus. ẜm quā eſt fictio. ſicut eſt ī nobis. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ ſic̄ lux hꝫ potentiā multiplicādi ſe in diuerſis ꝑtibꝰ aeris. ⁊ etiā ſpēm rei alteriꝰ vt reicolorate: ita dicimus ꝙ angelꝰ ex ꝑte qua eſt lumen. habet poſſe tm̄. vt det eſſe ſpūale ſil̓itudini corꝑali. et ſic eāintelligat. Ande hmōi res nō agit in angeluꝫ. ſed potiꝰipſe agit in reꝫ. ſicut nobiliꝰ in ignobiliꝰ: ex hoc etiā pꝫ.ꝙ non eſt ibi fictio ſed vera cognitio¶ Nembrum quartumD quartuꝫ quo queritur. quō tam bonusangelus ꝙͣ malus. cognoſcunt taꝫ naturales habitus ꝙͣ acquiſitos et gratuitos. vtiuſticiam naturalē acquiſitam et gratuitāAd quod ſic. In om̄ibꝰ habitibus ita eſt. ꝙ ſeip̄is cōgnoſcunt̉: cum ergo angelus malus eas nō habeat. easnon poterit cognoſcere. Minor patet. non eniꝫ angelusmalus habet iuſticiam. quare nec ſpeciem iuſticie: cumſpecies iuſticie ſit idem ꝙ ipſa. et ſic de ceteris habitibꝰratuitis. ¶ Ad quod dicendum. ꝙ tam bonus angelꝰꝙͣ malus cognoſcit iuſticiam naturaleꝫ et acquiſitam ꝑpeciem ſuā. que tamen ſpecies non eſt aliud ꝙͣ ip̄a res.Sed tamen ẜm ꝙ vult auguſti. aliter eſt de bono angelo ꝙͣ de malo: bonus enim ipſam iuſticiaꝫ cognoſcit ſpeculatiue et practice. vnde preſens eſt in ſuo intellectu et

ſuo affectu: ſed malus ſpeculatiue tm̄ iuſticiam cognoſcit per ſeipſam. ẜm ꝙ eſt in intellectu. id eſt per ſimilitudineꝫ. que non eſt aliud ꝙͣ res que eſt in intellectu tm̄.Ande bonus quaſi ſimpliciter eaꝫ habet. ſed malus nōhabet eam niſi ẜm quid. Cognoſcit etiam iuſticiam nōſolummodo per ſpeciem. ſed etiam per priuationem.¶ Si v̓o queratur. vnde habet malus ſpecieꝫ iuſticie etceterorum habituum. Dicimus ꝙ ſpecies omnium iſtorum date ſunt eis ab exordio ſue conditionis. nec easamiſit per peccatum: qm̄ habere ſpeciem rei. quā tamerrem ip̄e non habet nec habere poteſt. non eſt ei niſi pena. De iuſticia v̓o gratum faciente dicimus. ꝙ bonus angelus eam cognoſcit per ſeipſam. ſed malus tm̄ per eiuseffectum. ſcilicet per hoc ꝙ videt opera gratuita. que aſe diſtincta et ab alijs habentur: ſubtilius tamen videt ⁊maiori exꝑientia cognoſcit res ꝙͣ homines cognoſcunt.ẜm ꝙ dicit augꝰ. in li. de diuinatione demonum. Undegeneraliter dicimus. ꝙ gratiam per ſeipſam non ꝯgnoſcit nec ꝑ ſpeciem eius. qm̄ nec eius intellectus nec eiuseffectus deiformis eſt: ſed conſtat ꝙ aliquo modo eſſetdeiformis ſi ſpeciem gratie apud ſe haberet.¶ Queſtio viceſimaquintade preuidentia angelorum.Einde agitur de p̄uidentia ſiue preſcientia angeloruꝫ. Etcirca hoc queruntur tria.¶ Secundo vtrū mali angeli preſcij erant ſui caſus.¶ Tercio de qua ſapientia intelligatur dictum auguſ.Sapientia eſt fructus pietatis ⁊cͣ.¶ Nlembrum primumD primum quo queritur. vtꝝ preuiderintſuam ꝑmanentiam et videtur ꝙ preſcij fuerint. Beatitudo em̄ non eſt ſine certitudine ſtatus. ſed angeli boni ſicut dicit augꝰ.beati erant in illo ſtatu. Unde dicit in lib. de fide ad petrum. Angelici ſpiritus. pro eo ꝙ rationales facti ſunt.eternitatis et beatitudinis donuꝫ in ipſa nature ſpiritualis creatōne diuinitus acceperunt. Et in li. de eccleſiaſticis dogmatibus. Angeli qui in illa qua creati ſunt beatitudine perſeuerant. non natura poſſident vt non mutentur cū ceteris: beatitudo aūt nō eſt ſine certitudīe ſtatus. Un̄ aug. ſct̄i angeli eterne vite ſue ac bt̄itudinis nōſunt incerti: nam quo beati ſi incerti. gͦ angeli boni preſcij erant ſue ꝑmanſionis. ¶ Item excellētior fuit ſtatusangeloꝝ tunc ꝙͣ nunc ſit hoīm: nunc em̄ ſunt homīes inmiſeria aliqua. ſꝫ angeli in nulla: ſꝫ homīes boni dicunnūc beati in ſpe. ⁊ ita habent certitudinem ſpei. gͦ angeliboni multo fortius tunc erant in ſpe beati: ſed certitudoſpei nō eſt ſine cognitione in qua radicatur. ergo habuerūt cognitōneꝫ ſue ꝑmāſionis. ergo preſcij erāt. ¶ Itemp̄ſcientia futurorū eſt eſſentialiter in deo. ⁊ pōt preſcientia ꝯuenire creatue̓ ex dono creatoris. nec hoc repugnatintellectuali nature condite: nulli aūt ꝯuenientius aptari potuit ꝙͣ angelice. ⁊ in angelica natura conuenientiᵍillis qui ꝑmanſuri erant: ergo angeli illi ex conditōe acceperunt ꝙ preſcij erant ſue ſalutis. ¶ Contra. ſi preſcifuiſſent ſue ſtabilitatis. neceſſario permāſiſſent. Si autem ex neceſſitate permanſiſſent. non eis imputaret̉ acmeritum permanere. Sed imputabatur ad meritum. gͦnon neceſſario ꝑmanſerunt: ergo non preſcij erant: cumem̄ eſſet futurum ꝯtingens. poterant non ſtare. et ita nōeſſent preſcij ſue permaſionis. ¶ Pretēa. aut pares erātangeli in conditione ꝙͣtum ad gr̄am donorū. aut nō erātpares. Si erant pares. ſed illi qui erant caſuri nō erātpreſcij ſue ſtabilitatis in bono. cum nō futura erat: ergonec ipſi boni p̄ſcij erant. Si v̓o impares erāt. datū eſt ꝑ-