Queſtio.xxiiij.

creatio rerū de nihilo. ꝑ ea q̄ ſubiungunt̉ fiāt fecit ⁊ factum ē. notat̉ eorundē formatio diſpoſitio ⁊ ornatꝰ. Unde ꝑͦ hoc ꝙ dicitur fiat lux. notat̉ formatio angelice nature. que quidē fit per gratiā. ⁊ hoc patet ſi fiat vis in hͦverbo fiat. creare enim ꝓprie eſt de nihilo. facere v̓o dealiquo vl̓ aliquo ſuppoſito. huiuſmōi autē formatio queſic fuit per gratiā nō fuit in angelis malis. ⁊ ideo neutra cognitio in eis fuit. ſi tamē extenderemꝰ nomē veſꝑtine cognitionis. poſſet dici illa cognitio naturalis. quetunc fuit in angelis malis. veſ ꝑtina reſpectu cuiuſlibetcognitiōis gratuite. cū hec multū obſcuritatis habeatreſpectu illius. ita ꝙ illud quod gratie ē a veſpertina conitione tollatur. ¶ Ad auctoritatē tamē Bern̄. reſpondendum eſt. ꝙ beatus Bern̄. nō ſimpliciter aliud aſſerit ſed ſub quadā dubitatione ponit. ſi tamē verū eſt. nōaccipitur ibi. vide̓ in verbo. qm̄ viſio in verbo ē merceslorū ⁊ animarū ſanctarū. ſed dicitur videre in peraccipere a verbo illud quod eſt ſupra intellectuꝫ ſuū.Supra enim intellectū naturalē demonū fuit preuiderehic habiturꝰ eſſet parē gloriā. Ꝙ autē aliquā habuitcognitionē de hoc homine creato. habet̉ per hoc quoddicitur in queſtionibus de veteri teſtamēto. vbi dicitur.dyabolus inimicus extitit homini. p̄uidit enī ꝙ ad creationē eius factus ē homo. ſꝫ hec preuiſio potuit eſſe poſtcaſum ſuū ante caſum hominis. quod videtur ex verbisſequētibus. ſubtilitate ſua id egit. vt in eandē illam preuaricationē in quā ipſe irruit induceret. vt accuſatoremſuū participnationis efficeret.¶ Queſtio. xxiiij. de diffegnoſcibilium ab angelo.Icto de cognitiōegeli ꝙͣtū ad modū cognoſcēdi. conſequēter querit̉ de ipſa rōne ꝯgnoſcibiliūcirca quā querunt̉ quatuor. ¶ Prīo qͣliter cognoſcit quod ſupra ē .ſ. deū. ¶ Secūdo qualiter cognoſcit qd̓ iuxta ſe ē .ſ. angelū. ¶ Tercōaliter qnoſcit q̄ ſunt īfra ſe .ſ. corꝑalia. ¶ Quarto qͦliter cioſcit habitꝰ ꝗ ſūt ī ſe. naturales ⁊ gratuitos.¶ Nembruꝫ primuꝫIrca primū ſic. Angelꝰ cognoſcit deū. autergo ꝑ mediuꝫ. aut ſine medio. Et videt̉ ꝙneceſſe ē hoc eſſe ꝑ mediū. cōſtat enim ꝙ deꝰeſt īfinite virtutis. ⁊ angelꝰ ē finite virtutisergo nō eſt ꝓportio īter hec. Ad hoc ergo vt angelꝰ deūapprehēdat. neceſſe ē vt prius fiat ꝓportio inter hec. Sꝫinter duo ſic diſꝑata ⁊ improportionalia de ſe nō fit proportio niſi per mediū. oꝫ ergo aliqd̓ eſſe mediū ꝓportionās. mediāte quo poſſit angelꝰ deū cognoſce̓ .ſ. aliquodcreatū vt ē ſimilitudo vel ſpecies vl̓ aliqd̓ huiuſmōi quēadmodū dicimꝰ. ꝙ aīa nō pōt īmediate ꝯgnoſce̓ lapidē.ſed potiꝰ ꝑ ſpeciē lapidis aut ꝑ ſimilitudinē. ¶ Si autēhoc cōcedatur. querit̉ quid ē mediū. ⁊ obijcit̉ de illo medio ſicut de angelo ē obiectū. qm̄ cōſtat ꝙ illud mediuꝫ.ex quo ē creatū erit finite virtutis. ergo ipſi deo qui eſtinfinite virtutis nō erit ꝓportionale. ergo nō poterit eſſe mediū ꝓportionans. niſi prius proportionaret̉ per aliquod aliud mediū. ⁊ ſimilit̓ poſſet queri de illo alio medio. ⁊ ſic ſemꝑ in infinitū. quare videt̉. ꝙ nō poſſet deuscognoſci ab angelo ꝑ mediū. ſed potius ꝑ ſui pn̄tiam vl̓eſſentiam. ¶ Preterea. aīa ſeipſaꝫ cognoſcit ſine medionec oꝫ mediū intercide̓ qm̄ ſibi p̄ſens ē. cū ergo deꝰ ſemꝑſit p̄ſens anime ⁊ angelo. videt̉ ꝙ ab angelo cognoſcat̉ꝑ ſui pn̄tiam ⁊ ſine medio. ¶ Preterea. nobiliſſima cōgnitione videtur cognoſci deus. ſed nobilior ē cognitioque ē per pn̄tiam. ꝙͣ que eſt ꝑ ſimilitudinē aut ſpeciem.quare vt prius. ¶ Ad hoc dicendū. ꝙ deus vno mō ſineomni medio videtur ab angelo. ⁊ nihilominꝰ ꝑ effectumſiue ſimilitudinē. Lux enim nō cognoſcit̉ ꝑ ydolū. ydo-

lum enim eſt rei habpriā figurationē. ſꝫ lux n̄habet. ergo nō eſt eiusCōtra autē eſt de coleratoquod habet ydolū meuo deprehendit̉ a viſu. Similiter dicimꝰ. ꝙ lux ſumma ⁊ īcreata ydolū nō habet.vnde nō intelligitur deus ab angelo vel ab anima ſub ſimilitudine aliqua illo medio. ſed ſeipſo. nec aliqd̓ aliudex ꝑte ſui requiritur. tamē ex ꝑte cognoſcētis requirituraſſimilatio que aſſimilatio fit in intellectu cognoſcentevel per donū nature .ſ. ꝙ ē ad imaginē dei factus. ⁊ heceſt prima aſſimilatio. vel ꝑ gratiā. ⁊ hec ē maior: velgloriā. ⁊ hec ē maxima ⁊ perfectiſſima. ſic ergo exigituhec aſſimilatio vel iſta vel illa. per quā cōiungatur vl̓ vniatur intellectꝰ cū deo. vt eū cognoſcat. Poteſt etiā cognoſci ꝑ ſuos effectus. ⁊ hoc explanatū eſt ſupra in primo libro.Nlembrumᵐ. ij.D ſecunduꝫ quo queritur. qualiter cognoſcat angelꝰ quod iuxta ſe ē .ſ. aliū angeluꝫ:oīs enī cognitio fit. aut ꝑ pn̄tiam. aut ꝑ ſpeciem. ſiue ſimilitudinē. Si ergo vnꝰ angelus aliū cognoſcat. aut ergo primo mo. aūt ſcd̓o. Nō primo mō. qm̄ vnus angelꝰ nō ē p̄ſens in ītellectu alterius.nō enim ē ibi ꝑ pn̄tiam. ſicut nec ꝑ eſſentiā. ſi ergo vnusaliū cognoſcat. hoc erit ꝑ ſpeciē. aut ergo ꝑ ſpeciē innatam. aut ꝑ acquiſitā. ⁊ quocūqꝫ mō dicatur. oꝫ ſemiſimilitudo aūt ſpecies illa ſit p̄ſens in ītellectu. Si ergodicat̉ ꝙ ꝑ ſpeciē inatā cū n̄ ſint ſpecies īnate. niſi tot angelorū quot creati fuerūt. Si mō crearet̉ vnꝰ angelꝰ. abalio nō poſſet cognoſci. niſi deꝰ de nouo daret ei ſpecieꝫhuiꝰ āgeli creati. ſꝫ ſic mō n̄ loꝗmur de cognitōe āgeli .ſ.ẜm id ꝙ deꝰ ei pōt dare. ſꝫ ẜm eiꝰ naturalē potentia. autvirtute: qͣre videt̉ ꝙ nō ꝑ ſpeciē īnatā. Si dicat̉ ꝙ ꝑ ſpeciē acꝗſitā. gͦ aut de nouo a deo datā aūt ab alio. Si primo mō. gͦ de ſe vel de potētia ſibi ī creatiōe data nō poſſet vnꝰ aliū cognoſce̓. Si ſcd̓o mō. tūc ſequeret̉ ex hͦ. ꝙtellectꝰ angelicꝰ eſſet poſſibil̓ ⁊ receptibil̓ ⁊ creatꝰ nureſpectu aliquarū ſpecierū poſſibil̓ ꝑfici ab illis qd̓ videt̉ eſſe falſuꝫ. ¶ Preterea. d̓ natura lucis ē face̓ dare vl̓ſpecies. nō reciꝑe ꝓprie. ſꝫ āgeli nō tm̄ ſūt ſpecula. ſꝫ qd̓dicūt dyoni. ⁊ dama. ſꝫ etiā lumīa. gͦ natura ī angel̓ eritdatīa ſpērū. nō tm̄ receptīa. ſꝫ ſi illa ītelligerēt ab alio recipiēdo ſpeciē d̓ nouo. eſſet qͦ ad hoc. ī ipſis natura tm̄ receptiua ſpecierū. ⁊ eſſēt ſolūmō ſpecula ꝙͣtū ad hoc n̄ lumīa. qͣre nō videt̉ ꝙ illa cognoſcāt ꝑ ſpecie ab alio de nouo habitā. ¶ Itē īferiꝰ nō agit ī ſuꝑius. nec par ī pareꝫ.cū oē agēs ſemꝑ ſit nobiliꝰ faciēte. ẜm ꝙ dicit augu. ſuꝑGen̄. ad litt. gͦ īferior angelꝰ nō pōt age in ſuperiorē imprimēdo ei ſpeciē ſuā. nec par ſimilit̓ in parē. gͦ ſi vnꝰ aliū cognoſceret ꝑ receptionē ſpeciei. nō cognoſceret inferior ſuperiorē. nec par parē. ¶ Sꝫ occaſiōe iſtorū queritur. vtrū in angelo poſſit eſſe vtraqꝫ natura .ſ. natura factiua ſpecierū. ⁊ receptiua. aut tm̄ altera. ⁊ viſuꝫ ē. ꝙ tm̄altera. ¶ Sꝫ cōtrariū videtur .ſ. ꝙ vtraqꝫ natura. qꝛ cuꝫangeli ſint lumīa. neceſſe ē pone̓ ī ipſis naturā factiuamſpecierū. cū natura lucis ſit face̓ ſpes. loqͣmur d̓ vno angelo cognoſcēte aliū. cōſtat ꝙ ille ꝗ cognoſcit̉ cū ſit lux.facit ſpeciē ſuā ī alio cognoſcēte. gͦ ⁊ ī angelo cognoſcēteoꝫ pone̓ naturā receptiuā. p̄ter naturā factiuā que ī eoeſt. eo ꝙ ē lux. ¶ Itē ſi aliqd̓ cōe ineſt diuerſis. neceſſe ē ꝙẜm naturā cōem inſit illis. Sꝫ tā ī natura ſenſibili ꝙͣ ītellectuali ē fieri ſpecies. gͦ ē natura cōis a qͣ fiūt ſpēs h̓⁊ ibi. Sꝫ cōſtat ꝙ hͦ nō pōt eſſe aliqͣ forma elemētaris.qm̄ talis natura n̄ poſſet dare eſſe ſpūale ſpeciei aut forme viſibili. cū ipſa nō habeat eſſe hꝰ mōi. oꝫ gͦ vt ſit talisnatura qͣ trāſcēdat oēꝫ aliā formā ſimplicit̓ corꝑalē. ſꝫ hͦn̄ videt̉ alia niſi lux. qm̄ lux īter corꝑalia magis ē id qd̓appropīquat ſpūalitati. lꝫ ſit corꝑalis. Sꝫ adhuc n̄ q̄cūqꝫ lux. ſed lux ī actu. qm̄ oculꝰ lucē habet de ſua compſitiōe. ⁊ tn̄ ſua lux nō facit ſpēs. ſꝫ reꝗͥrit̉ lux exͣ. ſic gͦſenſu ⁊ ītellectu reꝗͥrit̉ natura cōis. que ē datīa ſpecierū