Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xxiij.

habet enim angelus intellectū poſſibilē ad recipienduꝫgnitionē a deo. etiam ab angelis ſuꝑioribus ſi ſuꝑes habet. habet etiam intellectū poſſibilem ad capiendum noticiā iſtorū inferiorū. ſed illo modo quo intellectus poſſibilis humanus. intellectus enī poſſibilis humanus indiget miniſterio ſenſus preambulo. miniſterio virtutū ſenſibiliū. qd̓ eſt in angelo. ideo diſſimiliter dicit̉ ex illa parte poſſibilis. Ad obiectū ergo dicendum. licet habeant intellectū poſſibilē. tamē reſpectu ſpecierū abſtrahendarū a fantaſmatibus. nec reſpectu agentis abſtrahēdis ſpecies a fantaſmatibꝰ. necindiget memorijs precedētibus vel ſenſibilibus. nec impeditur per impedimentū corporei inſtrumēti. ſicut dicitur in his qui habent maniaca paſſionē. enim intellectus paſſibilis in angelis ſeꝑabilis tm̄ ē a corpore velab actu ſenſibiliū virium. ſed ſeꝑatus eſt. ideo occurrit ei impedimentū ex ꝑte illa. Ad aliud quo queriturde intellectu agente. dicendū. intellectus agētis ꝓprieſumpti. eſt educere potentiā intelligēdi. hoc per abſtractionē ſpecierū a fantaſmatibꝰ. In angelo autē non ē acceptio ſpecierū per abſtractionem a fantaſmatibus. vnde ꝙͣtum ad hanc conditionē non dicitur intellectus angeli agens. Sumendo autē cōmunius intellectum agetem. prout agentis eſt educere potentiam intelligendi inactum per acceptionem quanda ſpecierū. intellectus angeli poteſt dici agens. Utrum intellectus ſpeculatiuusticus ſit in angelo. Nlembruꝫ quartuꝫDquartū quo queritur de his differentijsque ſunt intellectus ſpeculatiuus practicus. vtrum cōueniant angelo ẜm naturam. non videtur. Cum enim ſpeculatiuus aſpeculo dicatur. cognoſcere autem per ſpeculum enigmna. ſit cognoſcere ſuperna per hec īferiora. angeli autem ẜm naturam ſuam eſt nudā veritatem contemplaricum nihil interſit inter ipſum naturaliter deum. ergonon habet intellectum ſpeculatiuum a ſpeculo dictum. Preterea. intellectus ſpeculatiuꝰ ſicut dicit ph̓us eſtum continuo tempore. ſed intellectus angelicus naturaliter abſtrahit a continuo. ergo eſt intellectus ſpeculatiuus in angelis. Similiter arguitur non ſit ītellectus practicus. Na extendente ſe intelligētia fit practica. ergo ſi eſt ſpeculatiua in angelis. nec practicaque conſequitur ad ipſam. Item intellectus practicꝰindiget cuſtodia angelica. ꝓut angelus datur ad cuſtodiam in bono ad fugam mali. ſed angelus ratione alicuiꝰ potentie ſue non indiget cuſtodia angelica. ergoeſt intellectus practicus in angelis. Preterea. intellectus practicus retardatur per fantaſiam. ſed intellectꝰin angelis retardatur. ergo non eſt in angelis intellectus practicus. Contra. ītellectus ſpeculatiuꝰ ē visqua cognoſcuntur res intelligibiles. vt angeli anime huiuſmodi. ſed hec vis eſt in angelis. ergo intellectusſpeculatiuꝰ eſt in angelis. Item in lib. de anima ſpiritu dicitur. anima ſimilis eſt per intellectum angel̓.ſed proprie differentie intellectus. ſunt ſpeculatiuus etpracticus. ergo he differentie cōueniunt angelis. Itēintellectus ſpeculatiuus ē vis nata cognoſcere verum.Intellectus practicus vis nata mouere ad bonū. ſꝫ hedue differētie ſunt in angelis. ergo in angelis eſt ſpeculatiuū practicū. Ad qd̓ dicendū. ſpeculatiuum pōtdici dupliciter. vel a ſpeculādo vel a ſpeculo. ſi a ſpeculādo ſimiliter practicus ab oꝑando. ẜm hoc bn̄ poſſunthe due differētie eſſe ī angelo. ſꝫ ẜm dicit̉ a ſpeculo.mediāte ſenſu recipiunt̉ ſpecies intelligibiles ꝗbus aīaſpeculat̉. in ſpeculo videt̉. ẜm hūc modū diciturſpeculatiuū in angelo eſſe ẜm naturā. Et nota alia ēobſcuritas quā habet angelꝰ malꝰ videt ſpeculum. homo videt naturaliter. Naꝫ illa quā habet homonaturaliter. eſt ex cōiunctione corpulētia ipſius cor-

poris corruptibilis. Unde Greg. humanū cor ipſo corporis carnalis pōdere grauatū. hanc ipſam corpulētiaꝫquaſi obicem retinēs. ſumma penetrat. graue exterius iacet. qꝛ leuātem manū interiꝰ non habet hanc aut habet angelꝰ malus. ſed habet per peccatū: quametiam peccator homo ſimilit̓ habet. vnde dupliciter dicitur homo malus videre per ſpeculū. angelꝰ v̓o malꝰ altero tm̄: homo v̓o bonus altero tm̄. erat in ſtatu īnocētie. aliter v̓o eſt in ſtatu penalitatis. angelusv̓o bonꝰ neutro modorū. ſed clare videt aut ſpeculatur. Ad id quod obijcitur de intellectu ſpeculatiuo. iamdicta pōt reſpōderi. Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ de ītellectupractico. dicēdū ītellectꝰ practicꝰ pōt dici vis. que nata ē moue̓ vel moueri ad bonū. ē ī angelo. Si v̓oaccipiat̉ ꝓut īdiget cuſtodia arelica ne labat̉. vel pōtreciꝑe impedimētū fantaſiā ſenſibilē. ē ītellectꝰ practicꝰ ī angelis. hec patet ſ cōtra intellectum Queſtio. xxiij. de modiscognoſcēdIcto de potentiaognitiua. dicendū eſt de actu. Et prīode modis cognoſcēdi. ſcd̓o de differentijs cognoſcibiliū. tum ad primumquerit̉ de duplici cognitione angelorū.matutina veſpertina que ponit̉ ab Aug. ī lib. ſuꝑ gen̄.ad litt. in lib. de ciui. dei ad oroſium. Prīo querit̉.quare appellet̉ cognitio matutina veſꝑtina. Scd̓o.vtrū vtraqꝫ cognitio ſit naturalis. Terciode ſufficientia huius diuiſiōis. Quarto de comꝑatione vnius adaliā .ſ. que potior ſit. Quīto. vtrū cognitio qua cognoſcunt angeli verbū. debeat dici matutina aut veſpertīa. Sexto. vtrū cognitio que fuit in angelis anteꝙͣ caderent. eſſet matutina vel veſpertina vel nec ſic nec ſic. Membruꝫ primuꝫD primum ſic primo videtur. aliqua cognitio beatorum angelorum debeat dicimatutina aut veſpertina. hanc enim dupli-cem cognitionē angeli accipit Augu. ex hocquod dictum eſt gen. j. factuꝫ eſt veſꝑe mane dies vnꝰ.Cognitio ergo matutina aut veſpertina dicitur iuxtaprietatē eius dicit̉ mane veſꝑe. ſed mane eſt lux admixta tenebris. ſimiliter in veſꝑe. ergo lucē ītelligat̉ cognitio. tenebras ignorātia. patet cognitiomatutina veſꝑtina ē. cui aliꝗd admixtū ē ignorātia.Sꝫ in cognitiōe bonorū angelorū nihil ē admixtū de igͦrantia. īmo potiꝰ videt̉ dici diurna. ẜm dies nomīatcognitionē. cui nihil eſt admixtū de ignoratia. Preterea videt̉. cognitio in verbo debeat dici matutinaqm̄ cognitio ī verbo ē ẜm rationē verbi. qm̄ verbū lux ēincōmutabilis. elōgans a ſe omnē tenebrā. Cognitō autem matutina ꝓut ē matutina. elōgat a ſe omnē tenebrā igͦrātie. ſic̄ nec māͣe tenebrā matē̓ialē. qͣre ⁊cͣ. Preterea vr̄ cognitio boni āgeli de quacūqꝫ creatura ſit.ſiue ſit de ſe ſiue de alijs. debeat dici matutīa. ẜm dicit Bama. angeli lumīa ſunt. Et ẜm exponit aug. ſu Gen̄. ad litt. diē ſignat̉ cognitio angelorū noctempriuatio eiuſdē. vn̄ ẜm expoit cognitio nihil aliud eſtꝙͣ dies. dies totiēs repetitꝰ nihil alid̓ ē ꝙͣ cognitō āgl̓itotiēs repetita. Sꝫ cōſtat veſꝑa dicit declinationē adnoctē. ꝯgnitō v̓o veſꝑtīa poſſibilitatē vel declinationeꝫad ignorātiā. ſꝫ ꝯgnitō bōi āgeli nullo eſt poſſibil̓ adignorātiā. ẜm huiꝰ mōi. cognitio āgeli dꝫ dici veſꝑtina. Ad dicēt aliꝗs. angelus ſit creatura. etio de nihilo. de natura ſua creatura ē poſſibil̓ ad igͦrantiā. ſua ꝯgnitōe admixta ē ad ignorātie.māe veſꝑe dicūt admixtōeꝫ tenebris. pōt aſſignarivt dicat̉ eꝰ ꝯgtō matutīa veſꝑtīa. Sꝫ tūc obijcit̉. vi