Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

hec aūt ſpēs calidi intelligibilis accipit̉ ī intellectu. ſꝫaccipiendo vt ſibi nociuū patit̉ intellectꝰ: ſic angelꝰpatit̉ qͣi intelligēdo ad modū ſenſus. Ad tercium v̓odd̓m. lꝫ ſit exꝑientia in angelis. tn̄ potētia ſenſitiua. Exꝑientia .n. dicit̉ dupl̓r. ẜm ſenſuꝫ ẜm intellectū. Scd̓m ſenſuꝫ dicit̉ qn̄ ſenſibile ꝑcipit̉ apud ſenīquit̉ exꝑientia ꝯſequēt̉ apud intellectūſuꝫ. ex de ẜm dicit̉ ex ſenſu fit memoria. ex memoria multotiens facta exꝑientia ⁊cͣ. Scd̓m intellectū d̓o dr̄ exꝑientia. qn̄ intellectus īmediate ꝯp̄hēdit ſenſibilē. mediāte ſenſu. hūc modū ē exꝑientia apud intellectuꝫangelicū. multa .n. tꝑalia cognoſcūt ſenſibilia tꝑisexꝑientiā. Ad qͣrtū dd̓m. lꝫ ī aliꝗbꝰ angelis dicat̉eſſe intellectꝰ fantaſticꝰ. ē niſi ꝓpter errorē ſiue deceptōꝫ eſt apud eos .ſ. demones: qꝛ hēant fantaſtica ſenſibilia ī potētia aliqͣ. ẜm fantaſma dr̄ ſpeciesſenſibilis. in pn̄ti materia. Fantaſia ſic ꝯueīt ipſisdemonibꝰ. qūo ꝯueīt fantaſia intellectui hūano. fallit̉ circa cognoſcenda. Ad ꝗntū dd̓m. lꝫ poſſit intelligētia angelica immutare virtutē ſenſibileꝫ. ẜm virtutē imaginariā. ſicut ꝯtingit in ſomnis: eſt qꝛ habeat in ſe angelꝰ potētiā ſenſibileꝫ vt hmōi. ſꝫ eſt intellectualis apud intellectū angeli. in recipiēdo recipiturẜm potentiā v̓tutis receptiue: ita apud recipienteꝫ īſenſibilis. Explanatio iſtiꝰ rei oſtendet̉ infra. vbi aget̉de cognitōne demonū eorūdeꝫ temptatōnū. Ad vltimū dd̓m. quod dicit aug. in li. de ci. dei ſic intelligit̉. vt intellectiua in angelis hēat poſſe viuificādi vl̓ꝯcidendi ẜm quendā modū hēat poſſe ſentiēdi ītelligēdi ꝓprie: vis .n. intellectiua ī eis ē ita ꝑfecta. vt poſſit aliquo qd̓ pōt inferior. vn̄ inferior poſſit ꝯcidere viuificare. pōt etiā ſentire p̄ter iſta ſuofectiori quodā: hꝫ illa ẜm modū ꝑticulareꝫdifferenteꝫ. ſꝫ ẜm modū generaleꝫ. vt qd̓ pōt vegetabilis vitaliter. ſenſibilis ſenſibil̓r. hoc poſſit intellectiua intelligibilit̓ ⁊cͣ Membrum ſecūdumIDſecūdū quo querit̉. vtꝝ in angelo ſit ītellectus rōne. aut ſine rōne. cuꝫrōne videt̉. qꝛ diſtinguit̉ angelꝰ ab hoīeī. angelus ꝯgnoſcit pͥncipia ſunta principijs. decurredo a prīcipijs ad ꝯcluſionē. aīaaut rōnalis ꝯgnoſcit ꝯcluſiones. decurrēdo a principijs ad illas. intellectꝰ angelicꝰ ē ſine hmōi ratōne. Pret̓ea. rōnale eſt ꝓpria drn̄tia hoīs. qua diſtīguit̉ab om̄i alia re. ita ab angelo: ſꝫ dicit̉ rōnale niſi apotētia rōnis. diſtinguit̉ ab angelo ī potētia rationali: angelꝰ hꝫ potētiaꝫ hāc. Iteꝫ in li. de aīaſpū. Animꝰ ē q̄daꝫ ſub̓a rōnis ꝑticeps regēdo corporiaccōmodata: ꝑticipē rōnis. eſt ꝓpria drn̄tia aīe rationalis: ꝯueīt angelo. Iteꝫ in eodē li. ea viseſt aīe. reꝝ corporeaꝝ naturas. formas accn̄tia ꝑcipit: oīa incorporea. ſꝫ exͣ corꝑa. Ex quo arguit̉eſt potētia ī angelo ip̄a. Iteꝫ ī eodeꝫ. ratiocinatioeſt rōnis inꝗſitio: ſꝫ inꝗſitio rōnis ē in angelo. ratiocinatio: nec actꝰ rōnis: nec ip̄a potētia. Itē ineodē. ad rōnē ꝑtinēt viſibiliū rōnes diffinitōes. inuiſibiliū inueſtigatōnes: ſꝫ ꝑtinet ad angelū.eſt potētia angelica. Cōtra. Dama. loquēs de angelo dic̄. vt rōnalis intellectual̓ arbitrio libera ē. angelus hꝫ potētiā hmōi. Pret̓ea. aug. in li. de ci. dei cuꝫloquit̉ demonibꝰ dicit. ea rōnalia aīalia mēte paſſiua. Iteꝫ Boe. in li. de duabꝰ naturis vna ꝑſona dicit. ꝑſona eſt rōnalis nature. indiuidua ſub̓a: ſꝫ ꝑſona eſt in angelis. rōnalis natura ꝯueīt eis: ſꝫ ꝯueniret niſi hr̄ent rōneꝫ. ⁊cͣ. Iteꝫ Dyo. in li. de di. no. ꝗceſt malū in demonibꝰ niſi furor irrōnalis. ſꝫ dicit̉ẜm ſil̓itudineꝫ brutoꝝ. ſꝫ ẜm ſil̓itudineꝫ hoīm male vtētiū rōne. rationeꝫ habent. Preterea. cum angelꝰ ſit

ſubſtantia compoſita. quid prohibet angelum ip̄as rerum compoſitiones comprehendere: ſed comprehendere rerum compoſitōnes eſt ratōnis. habet ratōeꝫ.Item cum angelus quedaꝫ cognoſcit quedam ignoret. per cognita poſſit venire in noticiaꝫ incognitoꝝquid ꝓhibet inceſſum ratōnis eſſe in angelis. angelus habebit potentiaꝫ rationis. Ad quod dicēdū. ratio dupliciter accipit̉. ſimilit̓ ratōnale. Unoꝓprie. alio modo cōmunit̉. Proprie cum dicit̉ virtus cogitatiua conferens vnū cum altero. decurrens aprincipijs ad concluſiones. ab vno extremoꝝ ad aliuc medium. ẜm dicit Dama. excogitatiui ſunt indicia compoſitiōes inceſſiones ad actus. occaſiōes fuge actionum: ꝓprie v̓o intelligentie intelligibiliuꝫ virtutes doctrine. artiū rōnes conciliatiuumelectiuum. Et iteꝝ ideꝫ ſcꝫ Dama. diuidit̉ rōnale aīe īinterius diſpoſitum ſermonem prolatum. Eſt auteꝫinterius diſpoſitus ſermo motus aīe in excogitatiuo.fiens ſine aliqua enunciatōne: ẜm hoc maxime rationales omnes ſumus. eteniꝫ qui a natiuitate ſunt mutivel ꝓpter aliquā egritudineꝫ vel paſſioneꝫ voceꝫ amiſerunt. nihilominus rōnales ſunt: ꝓlatus v̓o ſermo invoce ī ſillabis oꝑationeꝫ hꝫ. qm̄ linguaꝫ os ꝓfert̉ſermo. ideoqꝫ ꝓlatiuus dicit̉. Eſt auteꝫ annūciatiuꝰintelligentie. ẜm hunc moduꝫ eſt ꝓprium homīs ẜmaīam ratōnaleꝫ. Alio modo accipit̉ cōmunit̉ intellectu cognoſcente ſuꝑiora inferiora intelligibilia ſenſibilia intelligibilit̉: ẜm hunc modum eſt vis diſtincta ab intellectu. hoc modo ꝯuenit angelis. Adobiecta reſpondet̉. lꝫ ratio dicat̉ eſſe in angelis.tamen ẜm omēꝫ actum. Sunt .n. quidaꝫ actus qui atteſtant̉ imꝑfectioni. ſicut decurrere collationē a compoſitis notis ad compoſita ignota: hunc modūꝯuenit angelis ratio. cuꝫ ſint ſimplicioris intelligētie:ꝯgnoſcūt .n. multa in vno ſine decurſu ratiocinatōis.Nec prohibet quin in angelis ſint naturalit̓ quedamnota quedam ignota: per nota aliquo modo poſſuntignota cognoſci. ſed hoc non eſt per viam inquiſitōis:ſed in malis eſt quaſdaꝫ coniecturas. in bonis d̓oreuelatōeꝫ ſuꝑnam. Et homo cognoſcat decurrendoa ꝓportione nota ad ignotam. hoc nouit angelus: non modū ꝓpoſitōnis. ſꝫ indiuiſibilit̓. Un̄ ſi cōprehenditveritates ꝯpoſitōnuꝫ. hoc eſt ẜm veritates ille reducūt̉ ad veritates reꝝ. ab ip̄is angel̓ ꝯgnoſcūt̉. Mlēbrū terciuꝫD terciū quo querit̉ de drn̄tia intellectꝰpoſſibilis agentis. vtꝝ ſit in angelis ſicut in homībꝰ. Quod videt̉. qꝛ angelꝰ hꝫpotentiam recipiendi cognoſcibilia: ſꝫ potentia receptiua cognoſcibiliuꝫ dicit̉ intellectus poſſibilis. habet intellectum poſſibileꝫ. Iteꝫ hꝫ aliꝗd īſe quod educit̉ de potentia in actu in genere intellectus. hoc eſt intellectus agens. hꝫ intellectū agētē. Itē compoſitus eſt ex materia intelligibili formaintelligibili. ex parte materie ē reciꝑe intelligibilia. ex parte forme facere. ergo habet intellectum poſſibilem agentem. Contra. intellectus poſſibilis ī nobis eſt reſpectu ſpecieꝝ abſtrahendaꝝ a fantaſmatibꝰſed fantaſmata ſenſibilia non ſunt in angelis. intellectus poſſibilis per hanc viam eſt ī angelis. Itemintellectus materialis impedimentum quoddam recipit per leſioneꝫ cuiuſdam partis cerebri. ſꝫ intellectusin angelis nullo corporeo impedit̉: intellectꝰ materialis ſiue poſſibilis eſt in angelis. Itē q̄dā colligatio ē intellectꝰ poſſibilis ſiue materialis v̓tutibꝰ ſenſibilibꝰ. ſꝫ ī angel̓ nll̓a ē vis colligata hn̄s depēdentiaꝫab illis: ē intellectꝰ poſſibilis vl̓ material̓ ī angel̓Adiod dd̓m.telleopoſſibilis ē ī āgel̓. ſꝫẜm omēꝫodum ẜmuem eſt in aīabus rōnabus