Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xx.

loꝝ. Iteꝫ diuina eſſentia aliquā hꝫ ꝯmunitateꝫ. ꝯīcat ſe niſi vni quod eſt: ſicut .n. diuina eſſentiaeſt vna. ita vnus eſt deus. Cum ſimilitudinē primaꝫrecipit angelus ꝓut eſt poſſibile in ſpecie creature. eritin angelo reꝑire ꝯn̄eꝫ eēntiaꝫ. que coīcet ſe niſi vniqd̓ eſt: ſꝫ eēntia coīs eſt ſpēs. quod eſt d̓o in angelis inpiuiduū. vni ſpeciei vnū rn̄debit indiuiduuꝫ. Qd̓etiā videt̉ ex hoc. magis appropinquat ī vnitate ſpiritualis creatura ad deū ꝙͣ corꝑalis. ſed in corꝑali creatura inuenit̉ hec ſimilitudo. ſicut eſt in ſole luna:multo fortius in ſpūali. ſꝫ hoc eſt niſi in angelo. ingelo erit reꝑire ſb̓ vna ſpecie vnū indiuiduū.tra. maior eſt virtus coīcare ſuā eſſentiā ſine diminutione pluribꝰ. ꝙͣ vni ſoli: in magis virtuoſo erit hecvirtus inueniēda. ſꝫ magis virtuoſa eſt ſpūalis creatura ꝙͣ corꝑalis. in corꝑali inuenit̉. multo fortiꝰ ī ſpirituali: ſed ꝑſona ſpūalis eſt angelus. reꝑit̉ ī angelo:angelus in vna ſpecie hꝫ multa indiuidua. Itē diſina eſſentia coīcabilis eſt pluribꝰ ꝑſonis. eſt oīno īdiuiſa eēntia. vt nullatenꝰ eſſentia diuidat̉: cuꝫ deus ſit inuidus. nec repugnet hoc creature. qn eēntia ſitcoīcabilis pluribꝰ ꝑſonis ẜm ſuū modū. ſꝫ inter eſſentias que plus tenet indiuiſionē in eēntia eſt ſpēs: ſpēsenī cōicatur niſi ab indiuiduis. genus aūt coīcatura ſpeciebꝰ. hec ſimilitudo inuenit̉ in ſpecie: ſꝫ ꝑſona inueniat̉ niſi in rōnali creatura ſiue intellectuali. oꝑtet in rōnali creatura ſiue in angelo inueīat̉hec ſimilitudo. ſicut poſſibile eſt: Hoc aūt eſſet niſiſub vna ſpecie eſſent multa indiuidua. ſb̓ vna ſpecieangeli erūt plures. quoꝝ vnuſquiſqꝫ ſit ꝑſona. Adquod dd̓m. vni ſpeciei rn̄dent plures indiuidue ꝑſone ſub illa ſpecie. Ad obiectum aūt in ꝯtrariū dd̓meſt. alia eſt ratō plura indiuidua ſunt ſub vna ſpecie: corruptibilitas materie aut indiuidui. que pōtſufficienter ſaluare eſſe ſpeciei: in ſpiritibꝰ .n. pluraliiduoꝝ eſt ꝓpter hanc cauſaꝫ. ſꝫ ad manifetas īſtationē diuine bonitatis. que vult coīcare pluribꝰ ꝑticipatōneꝫ beatitudinis: vt ſicut multiplicat̉ numerusindiuiduoꝝ in ſpecie aīe rōnalis ad fruitōꝫ beatitudīsita multiplicat̉ numerus angelorū ſub quacūqꝫ ſpeciead fruitōꝫ beatitudinis. Pret̓ea. poſſe regis temꝑalis decens diſpoſitio in aula eius on̄dit̉. cum multi cōſimilis diſpoſitōnis ſeruiūt. magis ꝙͣ ſi vnus ī vno officio ſeruiret: vt ſi multi pincerne. ꝙͣ ſi vnus ſolus pīcerna. ita de alijs officijs: poſſe regis ſit improportionale in infinitū ſuꝑ poſſe regis temꝑalis. decētiordiſpoſitio aule celeſtis terrene: ꝯueniēs eſt angelos ſunt ſummi mīſteriales. plures eſſe ſub vna ſpecie:eſt in ſpiritibꝰ accipienda multitudinis indiuiduorū que eſt in corꝑalibꝰ. Ad ſecūduꝫ v̓o dd̓m. diuina eſſentia coīcat ſe niſi vni eſt. hoc ē: qꝛ ēpoſſibile plures eſſe deos: obuiaret .n. ꝑfectōni diuine.vt on̄ſuꝫ eſt: ſic eſt in angelis. immo magis cōgruitpluralitas ſuppoſitoꝝ: .n. ſimile eſt de dn̄o ſeruoꝯuenit .n. magis ꝑfectōni dn̄i vnitas indiuiſio. ẜuoaūt magis multiplicitas: angeli ſint admīſtratorij ſpūs. magis eis ꝯuenit pluralitas ſuppoſitoꝝ ſb̓ eadeꝫ ſpecie. Nec eſt ſil̓e de ſole luna. ſunt .n. lūaria ſufficiētia: ſol .n. eſt ſufficiēs ad illuīatōeꝫ totius orbis indie. luna v̓o cum ſuis ſtellis ad totius orbis illuīatōeꝫin nocte. ſicut expedit: ſtelle tn̄ ad aliud officiū ſint directe per ſe eēntialit̓. Articulus terciusRticulo tercio querit̉ cauſa multitudinisangeloꝝ. ꝓpter quid ſcꝫ neceſſe fuit tātā angeloꝝ multitudineꝫ: ſi .n. hoc eſt ꝓpter multitudinē hoīm. cuꝫ homo ſit ſub̓a corruptibilis. angelꝰaūt ſub̓a incorruptibilis. eēt dignior creatura ꝓpter īigniorē. Sil̓r ſi dicat̉ ē ꝓpt̓ aīas rōnales. ad qͣrū

cuſtodiā vel exercitiū dant̉. nec hoc videt̉. Cum .n.ſucceſſiue creent̉ ſic̄ corꝑa ſucceſſiue generāt̉. poſſꝫ vtangelus multas aīas cuſtodire vel exercitare: vn̄ eētncc̄e tantā multitudineꝫ. Pret̓ea. dr̄ ī. xxxij. det̉.ſtatuit filios hoīm iuxͣ numeꝝ filiorū dei. numerushoīm vel aīaꝝ rōnaliū. magis videt̉ ſumi iuxͣ numeriangeloꝝ. ꝙͣ ecōuerſo. Dr̄ .n. ī cantico. qn̄ diuidebat altiſſimꝰ gentes ſeꝑabat filios adaꝫ. ſtatuit termīostiū iuxͣ numeꝝ filioꝝ dei. ſiue angeloꝝ ẜm aliā lr̄am. Iteꝫ neqꝫ iuxta officia aūt mīſteria ſumit̉ ml̓titudinis. .n. ꝓpter mīſteria ncc̄e fuiſſet tantā multitudinē. Pret̓ea. ml̓titudo creaturaꝝ ꝓcedat a deoẜm ſil̓itudinē maiorē vel minorē: qͣnto maior eēt receſſus a ſumme vno. tāto maior deberet ml̓titudo. qn̄to maior appropinquatio mīor ml̓titudo: ī maxīa apꝓximatōe mīma ml̓titudo: ſꝫ maxīa ē approxīatō angeli ad ſummā vnitatē. mīma ē multitudo in genere angeloꝝ. Cōtra dan̄. vij. milia miliū mīſtrabat ei ⁊cͣ.math̓. xxvj. Nōne poſſeꝫ rogare patrē meū. exhiberet mihi pluſꝙͣ. xij. legiones angeloꝝ. Ex videt̉ maxima ſit ml̓titudo angeloꝝ. Pret̓ea. Iob. xxv. Nunꝗdeſt numerꝰ militis eiꝰ? milites .n. vocat ſpūs āgelicos.videt̉ dice̓. innumerabiles ſunt angelici ſpiritꝰ Ad quod videt̉ dd̓m. angeli ſunt mīſtri dīne poteſtatis ī his creaturis mūdi. ſic habet̉ ab aug. ſuꝑ gen̄.ad lit. ix. li. ea viſa angeloꝝ obediētiā deſuꝑ miniſtrant̉. ꝑueīt iuſſio dei. nōſolū ad aues aut pecora. verūetiaꝫ ad ea ſub aꝗs latent. ſicut ad cetuꝫ glutiuitIonā. etiā ad d̓miculū: hīc legimꝰ diuinitꝰ iuſſū radicē cucurbite roderet ſub cuiꝰ vmbraculo ꝓphetaꝗeuerat. Si .n. dominiū donauit deꝰ ſic inſtruens.t carnē peccati portās. poſſit nōſolū pecora iumētaſuis vſibꝰ ſubdita. nōſolū domeſticas aues. veꝝ libe̓volitantes. etiaꝫ ſeuas feras caꝑe māſuetas face̓.eis imꝑare potētia rōnis corꝑis. eaꝝ appetitusdolores captās. paulatimqꝫ illectādo laxādo p̄mendoqꝫmoderans agreſti eas exuit ꝯſuetudine: quātomagisangeli pn̄t. eius iuſſa quē ſempiterne intuent̉. incommutabili veritate ꝑſpecta. mouētes ſe tēpus corꝑaſibi ſubdita. tempꝰ locuꝫ agilitate mirabili. viſaꝗbꝰ moueat̉. appetitū carnalis indigētie pn̄t effice̓aīe viue: vt quocūqꝫ venire opus eſt. venire neſciēs adducat̉. Et ita pꝫ nccͣia eſt maxīa multitudo angeloꝝẜm ꝯgruentia: mediantibꝰ paucis poſſit deusiſtas creaturas diſpēſare admiſtrare. ſꝫ qꝛ decet magis mīſtros multos hec fieri: ſicut accidit in Regeterreno hꝫ regnum terrenū. plures hꝫ mīſtros. qn̄tomagis eſt apud regeꝫ celeſteꝫ. ad quē ꝑtinet oīm gubernatio. Et nihilominꝰ ſi eſſent iſte creature corꝑales. deceret multitudinē angeloꝝ eſſe aſſiſtentē ſummeptāti. tanꝙͣ paratā obedire vel iuſſa ꝑficere. Ad hocqd̓ obijcit̉. numeri vel ml̓titudīs debet ſumi exꝯꝑatōne hoīm vel creaturaꝝ ſint digniores. Dicen ſumit̉ ex his inferioribꝰ: ſꝫ iſta inferiora declarant multitudinē ſpirituū ſuꝑioꝝ. ideo ſumitur exreſpectu dīne ptātis bonitatis. nobilior ē om̄i ſubiecta creatura. Ad aliud dd̓m. in pluribꝰ ē verū.diſtātia a pͥmo ẜm diſſil̓itudinē ꝯcomitat̉ ml̓titudineꝫmaiorē reꝝ diſtātiū. Un̄ maior ē ml̓titudo nūeraliū ꝙͣplantaꝝ. p̄lataꝝ d̓o ꝙͣ aīaliū: ſꝫ vtꝝ ſic ſit de angelis. ſoli deo notū eſt. cui definitus eſt nūerus ſpirituū creato. homī v̓o incertus eſt. ſicut habet̉ in glo. ſuper illudIob. xxv. Nūꝗd eſt nūerus milituꝫ eiꝰ. Aliud .n. eſt dehis ſpectāt ad multitudinē ſapīe dei. cuiꝰ ſunt incōprehenſibilia iudicia inueſtigabiles vie. aūt maxima multitudo: conijci p̄t ex ſupͣdictis. Sꝫ q̄ri pōtvtꝝ numerꝰ angeloꝝ ſit certus apud angelos beatos.Rn̄det̉ quod dr̄ ī encheridion. vbi dr̄. angeli nouerūt de quot deberet fieri ſupplemētū. vn̄ dicit. lix. ca. angelis mortuꝰ ē xp̄s. ſꝫ ideo etiā angelis fit