Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

zelo. ſimplicitas dr̄ reſpectiue ad ea habēt ꝯpoſitōemnanifeſtā: ſicut ſunt corꝑa aut corꝑales forme. autēdr̄ ſimplicitas eēntie abſolute. et nihil ꝓhibet angeloinſimul attribui ſimplicitatē eēntie et diſcretōnem ꝑſonaleꝫ ſicut ꝯtigit attribui ſimplicitatē eēntie reſpectiuā ꝯpoſitōem abſolutā. Ad quartū dicēdū licꝫ ſit duplex ꝯpoſitio in angelo. ꝓpter hoc ē maior ꝙͣ in rebꝰ īquibꝰ ē ꝑſonalitas. ille res ſimpliciter hn̄t cōpoſitōem. ſint ſubſtātie corꝑales. Angelus aūt habꝫꝯpoſitōem quātitatiuā cum ſit ſpūs. Pluribꝰ ergo modis pōt dici cōpoſitus ſꝫ ſpiritualiter: ſubſtātia v̓o corporalis maiorē habet ꝯpoſitōem. Ad quintū dicēduꝫ licꝫ ꝯpoſitio ſit ex ꝑte ꝑſone alia ab illa que ē eius qd̓e. eo quo ē: tn̄ ē ſe ꝑata omnino ab illa cōpoſitōeē eius qd̓ ē ab eo ē. īmo illa inuenit̉ in ꝑſona. Et iteꝝlicet ꝑſona diſtinguat̉ ꝓprietate ꝑſonali: nihilominꝰ reducēda ad primum. oportet diſtinguat̉ ſe ip̄am. Un̄iſte angelus differt ab iſto angelo ꝓprietate ꝑſonali.ter hoc differt ab illo ſua ꝓprietate ypoſtaſi. Ad vlti dicendū licet ꝑſpicacitas maior vel minor diſtinguat ꝑſonā angeli. nihilominus ē aliud attributū. qꝛter hanc diſtinctōem ē alia diſtinctio ꝑſone a ꝑſona ī ſeip̄a. et rōe illius fit cōnumeratio cuꝫ attributis. que exparte potentiarū attribuuntur. Nlembrum quintumOnſequēter ꝓcedendū ē ad quīto queſitūſcꝫ de differētia aīe. et angeli eēntiali. Adquorū differētiā quidā ꝓcedūt differēter.Quidā em̄ dicūt differētia eoꝝ eēntialē in hoc. angelus ē ſubſtātia ſeꝑata a corꝑe. aīa v̓o eſtvnibilis corꝑi. Sꝫ videt̉ hoc ſit eēntialis differentia. Eſt em̄ loqui de aīa vt aīa: et ē loqui de ea vt ē ſpūsEt prior ē cōſideratō de ea vt ē ſpūs. ꝙͣ vt ē aīa: qꝛ de ſpiritu ē cōſideratō abſolute. de anima reſpectiue. ergoſpūs rōnalis differat ab angelo. aliqua habebit differētiā in ſeip̄o: ſꝫ vnibile ē in reſpectu. prior erit differētia que ē ſpiritus in ſeip̄o. Preterea ē loqui de ſpū angelico et ſpū rōnali in ꝯꝑatōe ad deū. ẜm hāc differūteēntialiter ſpūs angelicus et ſpūs rōnalis. In hac autēꝑte occurrit vnibilitatis corpori. ē pͥma differētia eēntialis. Preterea ſi ſpūs rōnalis vnibilis ē corpori. rōe ſuaꝝ differētiaꝝ. vel alicuius in ip̄o: neceſſe eſtdice̓ aliquid in ip̄o ſpiritu. vt potētia vel aliud. rōnecuius ſit vnibilis: et ita illud erit ī quo prius differt ſpiritus rōnalis ab angelico. Preterea intelligamꝰ impoſſibile. ſpiritus rōnalis remaneat ſeꝑatus a corpore: nūquid eēt idem in ſpē angelo. ꝯſtat. aliꝗdhabēt per quod differret. tm̄ indiuidualiter qꝛ plꝰdifferret ꝙͣ angelus ab angelo: differētia aliqua ſpecifica erit inter angelū et ſpiritū rationalē ſic exiſtentem. Propter hoc volebāt alij aliā differētiā aſſignare īanima rōnalis ſiue ſpūs eēt ad ymaginē dei. angelꝰio. et hoc volebāt ex ſcriptura ſacra acciꝑe. De hoīeem̄ legit̉ hac rōe aīe rōnalis. de angelo v̓o. Dicebātem̄ ſpūs rōnalis hꝫ potētiā cognoſcēdi om̄ia ad ſimilitudinē dei. Sꝫ vidr̄ eodē angelus ex iſta rōne. ſicut deus cognoſcit oīa corporalia ꝙͣ ſpiritualiaſpūaliter. ita angelus. hac rōe dicet̉ ad ymaginē ſicutſpūs rōnalis. Nec hoc ē verum qd̓ quidā dicūt. ſicutin deo ſunt exemplares rōes tam corporaliū ꝙͣ ſpūaliuꝫita ſint in aīa rōnali exemplares rōes oīm corporalium ꝙͣ ſpiritualiū. em̄ ſic ſit. habere pōt ex hocrōnes factiue omniū rerū ſunt in deo. aūt in aīa ronali. Et ſi dicatur ſunt ibi cognitiue. pari rōe īangelo. ſicut on̄dit aug. ſuꝑ gen̄. ad litte. dicit em̄. angelushabuit cognitōem faciēdoꝝ omniū que fiebāt in ſex diebus: de aīa v̓o rōnali ſic dr̄. vn̄ dicit primo cognouit angelus res in verbo. deinde ī ſe. tercio ī ꝓprio genere. aūt hoc legit̉ de aīa rōnali: reſtat angelus rōenitōis deberet dici ad ymaginē potius ꝙͣ aīa rōna

lis. ē differētia ſpecifica angeli et aīe in hoc. aīaſit ad ymaginē de ī angelus v̓o. Preterea ymagoſcut dicit aug. in li. de trini. et in pluribus alijs locis. intelligitur ẜm intelligētiam. memoriā et voluntatē: ſꝫ iſtaꝯueniūt angelo. angelus dicetur ad ymaginē.hec ē differētia ſpecifica. Alij dixerunt in hoc differtangelus ab aīa. aīa rōnalis habet intelligētiam poſſibilē. reſpectu formarū intelligibiliū in fantaſmate acceptarū vel a fantaſmatibꝰ. angelus aūt habet intellectūpoſſibilē reſpectu formaꝝ intelligibiliū a ſuperiori recipiēdarū ita intellectus poſſibilis ẜm ſeip̄m vtrobiqꝫdiffert: ꝓpter qd̓ angelus et anima. Cōtra. ſicut angelus pōt recipere a ſuperiori. ita et aīa rōnalis. quō adhoc differunt eēntialiter. Itē angelus r̄cipit ab inferiori. qd̓ patet in malis angelis. qui multa noſcūt perexperiētiam. et ſimiliter boni rōne nature ſue. vtrobiqꝫ attēdit̉ ꝯueniētia angeli et aīe ī cognoſcendo a parteſuperiori et a parte inferioi. ẜm hec attendit̉ differētia. Similiter pōt obijci. ſi quis ponat differētiā angeli et anime ex parte motiua. vt dicat angelū ſubſtātiā impaſſibilē. aīam v̓o rōnalē ſubſtantiā paſſibilem eocorpori cōpatitur. Obijcit̉ per qd̓ dicit dama. imſortalis ē natura ſꝫ gratia. ſimiliter et impaſſibilis:ſi ergo ſue nature relinquatur dicitur paſſibilis. nonergo eſt differentia ſpecifica inter angelum et animam Preterea ſicut angelus ordinatur ad patiendū niſi mediante culpa. ita aīa rōnalis ordinatur ad patienduꝫ niſi mediāte culpa. ꝯſimilis ē vtrobiqꝫ. Sicutergo angelus impaſſibilis vel paſſibilis. ita aīa. Preterea obijcitur differūt ſpecie. quorū em̄ ꝑfectio eſtindifferēs ſpecie. ip̄a indifferētia ſūt ſpecie: ſed perfectioangeli et anime rōnalis ē ſpecie indifferēs .ſ. gr̄a in pn̄tivel gr̄a in futuro. Una em̄ ē beatitudo vel gloria que eſtviſio dei ergo perfectio in futuro eadē in ſpecie. Simil̓rilla que ē in pn̄ti gr̄a vel caritas. quia vtrobiqꝫ ē dilectiodei et ꝓximi. differūt ſpecie. perfectibilia differūt ſpecie. Preterea videt̉ ſimile. ſicut em̄ ē in brutis. licet leo et aſinus ſpecie differāt: nihilominus modus cognoſcendi per ſenſum ſimilis eſt vtrobiqꝫ. ita exhoc parte videtur eſſe. licet angelus ponatur differre ſpecie: nihilominus modus cognoſcendi vl̓ intelligendin̄videtur differre ſpecie et ita ex illa parte accipitur ſpecifica differentia. Ad quod dicendū differētia angeli et anime rōnalis. aliter attenditur ẜm naturale. inquo angelus dicitur intelligētia: et aliter ī rōnali: aliter in eſſe methaphiſico: aliter in eſſe theologico. Ꝙtuꝫad eſſe naturale in quo fit ꝯſideratio corporum mobilium. et eorum que ordinantur ad illa: et ẜm hec differentie eēntiales ſunt ſeparatum ẜm ſubſtantiam. et vnibile ẜm ſubſtantiaꝫ: et in hac ratōne inueſtigat naturalisph̓s. vt oſtendat inter animā ratōnaleꝫ et alias animasdifferentias ſeparabilis et inſeparabilis a corpore. Inter intelligentiam v̓o angelicam et rōnalem differentiaeſt ſeꝑata ẜm ſubſtantiam. et vnibilis: vt dicatur ſeꝑata que non habet intentōem ad corpus. vnibilis v̓o quehabet intentionem ad corpus: anima enim ratōnalis etcum ſeꝑata eſt. ſicut dicit aug. in. xij. ſuper gen̄. habꝫ intentōnem ad corpus. Nec dicitur ſeꝑatum. hoc quodeſt vnitum corpori: ſic enim anima rationalis poteſt dici ſeꝑata poſt mortē. donec iterū corpori vniatur. Scd̓mv̓o ratōnale ſiue loycum. differt per potentias proprias et eēntiales que adduntur ſuper genus. Cum enimvtraqꝫ ſit ſubſtantia incorporea intellectualis. Incorporeum diuidit a corpore ſubſtātia: intellectuale v̓o ab incorporea que habet potentiam intelligendi vt eſt ſenſibilis. et per hanc potentiam cognoſcendi differunt adinuicem intelligentia angelica et humana: et hec eſt intellectualis cum ratōne. illa v̓o intellectualis abſtractaa ratōne. Dico autem intellectū cum ratōne cōponent.et diuidentem. et ab extremo ad extremum per mediuꝫdecurrentem: quomodo non eſt intelligentia angelica.