Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xx.

differētiam habere. ſi vnus extet a ſeip̄o. alter originemtrahat ab altero. et ſi originē habētes differāt in obtinēdi. In diuina ergo natura circa originē ſolā oportetquerē perſonarū ypoſtaſum differētiam. Un̄ ī angelis eſt diſtinctō ꝑſonalis ẜm abſolutā et naturalē qͣlitatē ypoſtaſeos angelice nature. he aūt qualitates ſuntſpicacitas intelligētie. et facultas volūtatis. ſequunir ſimplicitatē eēntie. Ad primo obiectū dicenduꝫ ẜm aliā rōem accipitur diſtinctio perſonalis in angelis et in diuinis. in diuinis om̄is qualitas naturalis cōmunis eſt tribus perſonis. Eſt em̄ ip̄a ſubſtantiavt bonitas ſapientia et ita de alijs. Sed diſtinguit̉ invnus ē ab alio. alter a quo alius. vnde diſtinctōem ilin vocat ẜm originē: ſic aūt ē in angelis. omniūzelorū ſit vna origo .ſ. deus. a quo ſunt ſimul per creatōem. Ad ſecundū v̓o dicēdum. multiplicatio indiuiduoꝝ accipitur in angelis ꝓpter hec quia ſpeciespoſſit ſaluari in vno angelo. ſicut nec animarū mullicatio: ſed hoc eſt vt ſit multitudo fruentiuꝫ ſummapnitate. tamē in differenti ſpecie. ſed in eadem. Inhoc em̄ manifeſtatur bonitas diuina. ad quaꝫ recurrūtboniformia. Nec eſt ſimile de ſole et luna: ſufficit enimſol vnus propter ſui perfectōem et magnitudineꝫ adplementum vniuerſi. luna ſimiliter. Ad terciū dicēdum illa perſone ẜm quam dicitur exiſtētia incommunicabilis. ꝓut exiſtere dr̄ ex alio: ē ratio cōmunis diuine nature et angelice. ſed diuine et humane. Siv̓o accipiatur exiſtētia ſubſiſtētia. ſubſiſtētia aūt eſtp̄etatis naturalis abſolute vel reſpectiue ẜm cōuenitratio perſone. angelice perſone. Ad quartū dicenduꝫ ordo nature vel intelligētie ibi dicitur. vbi attenditurdiſtinctio ẜm originem. vbi attenditur ẜm abſolutāqualitatem. Ad quintum dicenduꝫ. eſt perſona accidentaliter dicta. vt cum dicitur perſona regis aut ducis. in talibus preeminentia attenditur: ſic per quendam modum eſt in naturalibus proprietatibus angelicis. vt dicatur alter altero preeminentior et excellentiorEſt iterum perſona naturaliter dicta. ſicut perſona patris. perſona filij in hominibus. hec eſt p̄eminentiaalia. Aliqd̓ em̄ habet pater naturaliter qd̓ habet filius. Sed in diuinis ſic eſt. Quicqd̓ em̄ habet paterhabet filius et ecōuerſo. dicitur p̄eminentia: ẜmquē modum in parte cōtingit in angelis. em̄ vnuseminet alteri tāꝙͣ origo illius. Ad ſextum dicendum. licet habeant paritatem perſpicacitatis et hmōi. nihilominus eſſent differētes perſone. quia differrēt ypoſtaſes et differrēt ꝓprietates. ſicut eſt de duobus gēmis.qui plurimum aſſimilantur. tamen ſubſtantia iſtiuseſt ſubſtantia illius: nec ꝓprietas huius eſt ꝓprietas illiꝰvnde in differentia perſone ad perſonam. non oportetſemper ponere ordinem vel preeminētiam: differunt em̄ per prius et poſterius. vel magis et minꝰ: ſed ſeip̄is Ad ſeptimū dicendū differētia accidentaliū formarum. vt eius quod eſt miniſtrare. vel cognitionem huiꝰrei vel illius habere: et ſimiliter bonitatem vel maliciaꝫ eſt prima diſtinguendi perſonas in angelis. ſed illarum formarum que adherent ypoſtaſi angelice naturaliter. Ad octauū dicenduꝫ. immortalitas diciturdupliciter in angelis. Uno modo pro immortalitate exnatura. alio modo pro immortalitate ex gratia: ẜmmors dupliciter dr̄. vel defectus nature vel defectꝰ gratie. Ꝙtum ad primum modum ſumit hugo de ſancto victo. ſic eque cōuenit om̄ibus angelis. Ꝙtum ad ſecūdum v̓o modum. ſed conuenit bonis angelis. malisautem conuenit. īmo mortui ſunt in peccatis. vtraqꝫtamē immortalitas vno modo eſt ex gratia diuina conſeruante res in eſſe vel in bene eſſe. autem diciturgratiam magis vel minus eſſe in alio et alio. Reſpondendum eſt. ſequitur ſi gratia maior vel minor. imrtalitas ſit maior vel minor. data em̄ eſt a gratia diina. ſit eque in omnibus.

Articulus terciusIRticulo tercio queritur de diſtinctōe ꝑſonali rōe huius ponitur vnū quatuor attributoꝝ angelo. Gicit em̄ hugo de ſancto victo.quatuor attributa angelo. Primū ē ſimplicitas ſubſtātie. Secūdum diſcretio ꝑſonalis. Terciū forma ſapientie intelligētie rōnalis. Quartū poteſtas libere voluntatis inclināde ſiue in bonū ſiue in malū. Sꝫ obijcitur de diſcretōne perſonali que attribuitur angeloſimplicitate eēntie. Uidet̉ em̄ incōueniēs. eēntia em̄ ſimplex ē ip̄a ꝑſona. ergo eēntia ſimplex ꝑſona diſcreta cōnumerātur: ergo erunt duo. diſcretio perſonalis et eēntie ſimplicitas: et ita ponētur in diuiſione. Item queritur qualiter accipiat̉ diſcretio perſonalisque ei attribuitur. accipiatur de veteri vel nouoNon em̄ inuenitur angelum dici perſonam hic vel ibi. Preterea. cum in angelo ſit tm̄ differētia eius qd̓ ēet quo eſt. ſed inter qd̓ eſt et quis eſt: aliter em̄ eēt diſcretio perſonalis in creaturis. neceſſe eſt qͣſi duplicēcōpoſitōnem: ergo in angelo ſe cōpatiūtur adinuicēdiſcretio perſonalis et ſimplicitas eēntie. nec eſt ſimilede deo. quia ibi idem eſt qd̓ ē quo ē. quod eſt et quiseſt. In creaturis v̓o ſic eſt: ergo ſimplicitas in angelis eēntie et diſcretio perſonalis cōueniunt. Itēſit duplex cōpoſitio. videtur maior cōpoſitio in angelisꝙͣ in creaturis in quibus eſt perſonalitas: in illis differt niſi quo eſt et qd̓ ē. In angelo autē videturcompoſitio duplex. ideo requiritur ex parte ꝑſone ſitnoua cōpoſitio ī angelis. vltra illā que ē ſubſtātie vt videtur. Sicut em̄ ſi paternitas eēt pater. paternitasadueniēs ypoſtaſi faceret vnā cōpoſitōem in angelo. ſedhec ē cōpoſitio perſone. ꝑſona angelica ꝓpriā habꝫpoſitōem. p̄ter illā que ē ſubſtātie. Preterea. ſi perſpicacitas maior vel minor eſt ꝓprietas perſonalis. diſtinguēs angelū ab āgelo: erit attributū ꝯdiuidēsdiſcretōe ꝑſonali. eodē em̄ videt̉ de diſcretōe ꝑſonali. Ad quod dicendū. quatuor ſunt attributa anglis ſicut ſupra habitum ē. aūt eſt. quia quicꝗd creditur attributum angelo. ꝑtinet ad cōditōem angeli. Uelpertinet ad ſubſtātiam eius. vel ad potētiam. Cum enītria ſint in angelis. ſubſtātia. potētia operatio. dicitur eſſentia pro ſubſtātia accipitur: ſed ad ſubſtantiamduo pertinent .ſ. eſſentia et perſona. dicitur em̄ ſubſtantia duobus modis. per modum ſubſtātie prime et ſecunde. propter quod ex parte eſſentie dicitur ſimplicitas eſſentie. ex parte v̓o perſone que eſt ſubſtantia indiuiduadicitur diſcretio perſonalis: ex parte v̓o potētie cum ſitduplex in genere reſpectu veri et reſpectu boni. reſpectuveri dicitur intelligentia. reſpectu boni voluntas: dicetur ergo ex parte intelligētie perſpicacitas. ex parte voluntatis libertas. Si ergo queritur qualiter diſcretōſonalis ſimplicitas eēntie cōnumerantur inter attributa. cum eēntia ſit de perſona. Reſpondetur nihilhibet cōnumerari in ratōe attributi. licet vnum ſit ratione alterius: em̄ fit cōnumeratio. niſi ratōne eiusquod addit perſona ſuper eſſentiam: ſi d̓o nihil adderetſed penitus eſſet idem. cōnumerarentur. Ad ſecundum dicendum. diſcretio perſonalis attribuitur angelo. licet de nouo vel veteri habeatur expreſſe. habetur em̄ implicite. cognoſcit̉ em̄ angelus ſubſtantia indiuidua diſtincta ab alio. ex hoc multi ſimul apparuerunt. cognoſcitur etiam rationalis natura ſiue intellectualis. ex multiplici officio. ita tota ratio perſone elicitur ex veteri nouo. Preterea licet ex veteri vel nouonon habeatur expreſſe. nomen perſone dictuꝫ de deo: nihilominus ſicut dicit aug. in li. de trini. quadam neceſſitate ducti ſunt catholici. vt dicerent tres eſſe perſonasita qͣdā rōe poterāt duci ad dicēdū diuerſos āgelos diuēſas ꝑſonas. ſic̄ diuerſos hoīes diuerſas ꝑſonas Ad t̓ciū dd̓m. dr̄ ſimplicitas eēntie attribuit̉ an-