Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ꝑatam ad inferiorē. aut ẜm ſe ꝯſideratā: ſꝫ ſolum ẜmmōi. ẜm qd̓ ꝯꝑatur ad deuꝫ. Un̄ ẜm hoc vult dicere. ymaginis determinat̉ in aīa .ſ. ꝓut ē capax dei.ſtat ẜm idē determinatur ī angelo: ergo hec capacitas dependeat ab illa. vidr̄ adhuc ſit equalitas inter hoīem angelū ꝙͣtum ad rōem ymaginis. Si dicatur hoc ē verū ꝙͣtum ad habitū. nihilominus tamēꝙͣtū ad actum ē p̄eminētia ī angelo. Unde angelus magis capit deū ꝙͣ homo. Cōtra. cōſtat ſubſtātia rōnalis ẜm natura habet poſſe ad actum quam participat agratia: ſꝫ aliqua aīa a gratia habet. magis capiat deum ꝙͣ aliquis angelus. ſicut aīa xp̄i et beate virginis. qadhuc habēt poſſe naturā. eſt ſimpliciter dicereyangelus ſit magis capax dei ꝙͣ aīa. eadeꝫ rōe nec aīa angelus. quare vt prius videt̉. adhuc ſit ibi equaltas quo ad rōem ymaginis. Preterea ẜm dictuꝫē. aīa ſit ad ymaginē dei. ꝙͣtum ad ꝑtem ſuꝑiorem rela ad deū. et ea creatura nulla interpoſita formet̉ a deovidet̉ adhuc poſſet preeminētia angeli ad aīamꝙͣtum ad rōem ymaginis. Rn̄detur. ꝯcedimuspriū ē filij ymago patris. ymago em̄ ꝓprie dr̄ ſpeciēsindifferens. ſicut dicit hylarius. et ad hoc aliquisſit ymago duo exiguntur .ſ. ſit ſpecies. et ſit indifferēs ab eo cuius ē ymago ī eēntia. Quia ergo nulla creatura ē eadem in eēntia cum deo. ideo ꝓprie nulla creatura dr̄ ymago. niſi ſolus filius. Un̄ ẜm dama. adhucē ſimpliciter dicere. ſpiritꝰ ſit ymago. ẜm habꝫ aliquam rōem ymaginis. Iſto ergo accipiēdo ymagi. eſt dicere angelo aut aīa ſit ymago. ſꝫ ſoluꝫ adymaginem. vt per denotetur quidā ordo et quidā reſpectus ad deum. Alio tn̄ cōmunius dr̄ ymago qab alio. et ē eius ſimilitudo .ſ. dei. ẜm poſſibile ē increatura: et ẜm hoc ymago ē ſimilitudo ſꝫ ecōuerſo.ẜm dr̄ in li. lxxxiij. q. et ẜm dicit ph̓s. ymago ē cuiꝰgeneratio ē mutatōem. et ponit ibi aug. exemplū ī duobus ouis. inter que ē ſimilitudo: quia tn̄ neutrū eſt abaltero. ideo neutrū ymago alterius dr̄: hoc ergo accipiendo cōmuniter ymaginē. dicūt ſancti angelꝰ autaīa ē ymago d̓i. ẜm dicit yſido. quāto ſimplicior ē naͣtura. tāto ī ea inuenit̉ ymago dei magis impreſſa: veriꝰtamē et magis ꝓprie loquēdo eſt dicere angeluꝫ hoīeꝫad ymagine. vt hoc notetur diuerſitas: ſolum īſona. ſꝫ etiā in eēntia creature ad creatorē. et hoc ratiōetrāſitōis ſignate p̄poſitōem. Ad aliud qd̓ queriturde rōe ymaginis in angelo et in aīa. et in quo ē p̄eminētia. Rnderi pōt. expreſſa ſimilitudo pōt attēdi ratōepotētie p̄ſidētis. et ẜm hoc intelilgit̉ illa auctoritas queē in ſermone aug. nulli creature dedit vt eēt ad ymaginē niſi hoī: de eo em̄ dictuꝫ eſt. vt p̄ſit piſcibus mariset volatilibus celi ⁊cͣ. ꝙͣtum ad hanc differētiam potētie p̄ſidētis. dr̄ homo ad ymaginē ſic angelus. Dicititerū expreſſa ſimilitudo rōe ꝓprietatis in cognoſcendocreaturas. et ẜm hoc dr̄ tam angelus ꝙͣ aīa ymago velad ymaginem: et ꝙͣtum ad hoc intelligitur auctoritasdyoni. ſupradicta. Dicit̉ iterū rōe ſimplicitatis eſſentie ſic intelligitur auctoritas yſido. Dicitur iterū rōe capacitatis in cognoſcendo deū. et ſic vtriqꝫ ꝯuenit. Dicitetiā rōne immortalitatis. ſicut ponit caſſiodo. et ſic conuenit vtriqꝫ. Dicitur etiā rōne finis creaturarum. et ſiccōuenit homini qd̓ angelo. et ſic poſſunt ſolui om̄iaobiecta. Querit̉ cōſequēter de tribꝰ ꝯſequētibus differētijs. ꝙͣtum ad differētiam eaꝝ et ordinē et numerum:et videtur differant. quelibet earū videatur dicere rōem manifeſtatōnis reſpectu dei. Si dicaturprie dicit̉ ſpeculum. ꝓut ab alio recipit lumen: ſꝫ ymaset manifeſtatio dicūt rōem expreſſionis vel manifeſtatonis. differūt tn̄. quia ymago ꝙͣtum ad habituꝫ. et ideoꝓprie dr̄. ip̄a ē cuius generatio ē imitatōnem. manifeſtatō v̓o ꝙͣtum ad actu. Sed tunc obijcitur de ordine.quia videtur ẜm hoc. tercia differētia debeat p̄cedereſecundā. qꝛ prius ē cōſiderare angelū ꝙͣtū ad eius vires

ſecūdo ꝙͣtum ad receptōem factā ī ip̄is. tercio ꝙͣtum admanifeſtatōem ſpecierū receptarū: et ẜm hanc repn̄tatōeꝫ ymago ꝙͣtum ad primū videt̉ ſumi: ſpeculū ꝙͣtumad ſecūdū: manifeſtatio occulti luminis ꝙͣtum ad terciū Preterea videt̉ differētia p̄aſſignata inter imagin nanifeſtatōem nulla ſit. quia cuius ē actus. eiuſdem ēhabitus: ẜm illā differētiā imago et manifeſtatio adidem dicerētur. ſꝫ manifeſtatio dr̄ ad inferius. ẜm hocetiā imago qd̓ falſum ē. ẜm oſtenſum ē fupra auctoritatē aug. in li. trini. Ite dicimus in trinitate potētia appropriat̉ patri. et ſapiētia filio. bonitas ſpūiſancto: ſꝫ coſtat p̄dicte tres differētie reſpiciūt ſolumodoſapiētiā. Queritur angelus ī ſua creatōne recipiateffectus totius trinitatis. quare ſolū in ſua diffinitioneque eius indicare debet. ponūtur differētie reſpicientes ſapiētiaꝫ. potētiam nec bonitatē. Itē queriturvtrū aliquā iſtarū differētiarū. ſit aſſignare differentiā angeli ad aīam: et videt̉. quia coſtat ē imagſicut et angelus. ſimiliter ſpeculū: rōne cuius dicūt. ꝓphete vidēt in ſpeculo. et rōe huius ponimus intellectu ſpeculatiuū in aīa. Similiter aīa eſt manifeſtatio occulti lumīs. ip̄am em̄ ē manifeſtare deū. et ſiplene ſicut per angelū. Querit̉ ſimiliter de ꝯſequentibus differētijs. que vidētur explanare rōeꝫ ſpeculi. ꝓutangelus dicit̉ ſpeculū. et queritur quō differāt. videtur ſit ibi ſolū inculcatio v̓boꝝ. Ad quod dicenduꝫ.hec tria ponuntur in rōe angeli. ꝓut ordinātur ad cōteplatōnem. Eſſentialiter em̄ et primo ſe habent ad huncactum. exigitur em̄ ſit eēntia potēs intelligere. et ꝙͣtūad hoc tenet rōem imaginis: requiritur etiā lumen quoeffectiue intelligit. et ꝙͣtum ad reſpectū illius. dicit̉ manifeſtatio occulti luminis. exigitur etiaꝫ quo intelligaformaliter .ſ. ſpecies recepta ab intelligēte. et reſpectu illius dr̄ ſpeculū. Sicut em̄ in ſpeculo recipiūtur ſiue reſultāt ſpeciēs ſenſibiles. ita in hoc ſpeculo ſpecies intelligibiles. Rōne ergo horum triū que exigūtur ad ꝯtenplatōem. potens intelligere. lumē et ſpecies. et quaſi adtres rōes cauſe referūtur. Dicitur angelus qui eſt pͥmacreatura cōtemplatiua. imago dei. manifeſtatio occultluminis. ſpeculū purum ⁊cͣ. Ex his etiā patet ordo iſtarum differētiarum. Sed queritur. quare angelusmagis diffiniatur rōne ſapiētie ꝙͣ bonitatis aut potentie. Dicēdū omnia dant̉ intelligi. noīe imaginisintelligitur potentia intelligēdi que ē prima ip̄ius angli: per hoc etiam dicitur ſpeculū purū. incōtaminatūnotatur bonitas. et ſic om̄ia dantur intelligi: ſꝫ illud maxime ꝑtinet ad cognitōem. quia de natura prima ordīatur ad cōtemplandum deum. et alia cōſequenter. Adaliud v̓o quod queritur. vtrū aliquā iſtarū differētiarum differat aīa ab angelo. dicimus ſi ille tres primdifferētie ꝯueniant aīe et angelo. differēter tamē: angeliem̄ ſunt prima lumina creata. ſed aīe ſecunda. Iteꝫ anime cōuenit ſpeculi. ſꝫ hoc rōe eius ꝯgnoſcit per abſtractōem ſpecierū a fantaſmatibus: ſic angelus. ſedmagis ꝓut recipit a ſuperiori. vnde determinamus qͣſitriplex ſpeculum creatū. Unū ẜm quod dicimus oēscreature ſunt quaſi ſpeculū dei. ẜm ip̄a ſunt veſtigiuꝫtrinitatis. Aliud ſpeculū dr̄ aīa. Terciū angelus. Perdifferētias v̓o ſubſequētes differt angelus eēntialiter.licet em̄ aīa ꝙͣtum ad ſtatū innocētie poſſet ſpeculuꝫpurum. tamē perlucidiſſimū. ſꝫ angelus dr̄ ſpeculuꝫperlucidiſſimū. cōtra hoc aīa in ſtatu innocentie et ſidicit̉ ſpeculū tn̄ perlucidiſſimū. ſed minus lucidumpurū cōtra hoc aīa ī ſtatu peccati ſpeculū obſcurū ē:ſꝫ reliquas differētias remouetur triplex genus macule ab angelo. ſpeculū em̄ pōt ſordidū. vel quia in ſe hꝫmaculā. et ꝙͣtū ad hoc dr̄ immaculatū: vel quia ī ſe recipiat ab extrinſeco. ſꝫ hoc dupliciter. vel quia res ſordida ei adiungitur. vel quia rei ſordide adiungitur: qꝛadmodū dicimus. manus munda per motuꝫ eius:lutū ſordidatur. ẜm dicimus aliquis ponit manuꝫ