Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xx.

paratōe. In ſe primo dupliciter. vel ẜm virtualē potentiā quā habet ad cognoſcēdum. et ſic dicitur ſubſtantiaintellectualis. vel ad mouēdū. hoc adhuc dupliciter.vel ꝙͣtum ad cōditōem loci. et ſic dicit̉ ſemper mobilis.vel ꝙͣtum ad cōditōem affectōnum. ſic dr̄ arbitrio libera. et ad ꝑfectōem ſuā .ſ. ad gr̄am et ſic dr̄ immortalita gr̄a natura ſuſcipiēs. et ibi ſub gratia ꝯprehēditurgloria. Ad illd̓ v̓o qd̓ primo obijcitur patet ſolutio exp̄dictis. aliud em̄ virtuale angeli determināt̉ hancdifferētiam illā. quia prima virtuale ad cognoſcēdum. alia virtuale ad mouēdum ẜm affectōnes.Ad aliud dicēdum. illud quod dicit ph̓s. nulluꝫimptibile mobile. intelligitur de mobili in corꝑibus vbiē neceſſe mobile ꝯmeciat̉ ſe loco. ita totū toti. ꝑspti: et tunc verū ē. om̄e qd̓ mouetur. ꝑtim eſt in termino a quo. ꝑtim in termino ad quē. ſed ſic eſt mobilisangelus: ſꝫ licet moueatur de loco ad locū. licet etiā deoaſſiſtat cōtemplatōem. quia neceſſe ē vt ibi ſit vbi oꝑatur ſic̄ dicit dama. tn̄ eſt neceſſe ꝑtranſeat mediuꝫvno ſumēdo trāſitum mediū. quia ſe ꝯmetiturloco. hoc tn̄ magis alibi explanat̉. Ad aliud dicēdū. dicitur ſemꝑ mobilis. ad differētiā tam rectoꝝ corpo ꝙͣ circulariū. Corpus em̄ rectum qd̓ motu recto mouetur. ſemper ē in hac cōditōe vt nihil ei deſit ex ꝑteſui ad hoc vt actualiter moueatur. quia exiſtēs ī locoſibi debito naturā. ẜm ē exiſtēs. habet quicquidexigit̉ ex ꝑte ſui. pt̄ iterū actualiter moueat̉ ꝓpt̓indigētiā motoris. Corpus v̓o circulare ſi ſemꝑ habꝫquicqd̓ exigitur ex ꝑte ſui. quia tn̄ adhuc motore extraexigit. pōt actualiter moueat̉. Si enim eētmotor celi. ſtaret celū: ſed angelus habet ſemꝑ in ſe om̄sꝯditōes que exigūtur ad ſui motū. vn̄ indiget motore. Et loquit̉ de motore ꝓut dicimus. aīa mouet corpus. de motore ſeꝑato quod ē deus. cuius imperiumexigitur ad motum angeli. Ad aliud dicimus angelus habet ꝯꝑatōem ad corpora mobilia motū rectomotu circulari. quo ad vtrūqꝫ motū. qꝛ ẜm dicit dyoni. vtroqꝫ pōt moueri. Un̄ motus ẜm locū ē in eodeterminatus ꝙͣtuꝫ ad vnā differentiā. ſꝫ ẜm motū quiē ẜm affectōes ꝯꝑatur ad ſpūs rōnales. qꝛ arbitrio liberi ſunt: ſꝫ iſte motus ē in ip̄o determinatus ꝙͣtuꝫ ad vnādifferētiam .ſ. quo ad hoc. ſi ē motus ī bonū affectō ſtat in illo. ſi in malū ſimiliter ſtat in illo. Un etiam īloco qui cōgruit bono angelo et malo rōne affectōis ſtātſꝫ hoc ē rōne motus localis. ſꝫ rōe motus ẜm affectōnes. Un̄ demones habent pt̄atem redeundi ad paradiſum. ſunt em̄ inſuſceptibiles penitētie. ẜm dicit dama. Patet ergo maior ē libertas in angelo ꝙͣtum admotu ẜm locū. ꝙͣ ꝙͣtū ad motū ẜm affectōes: et nobilior ē hec diffērētia ſemꝑ mobilis quo ad hoc. ꝙͣ hec differētia arbitrij libera. et prior in diffinitōe. Ad aliuddicēdū. duplex ē libertas nature. quedā que poteſttolli nec minui peccatū. que pure naturalis ē. hec reſpicit ſubſtātiam rōnalē ẜm id qd̓ eſt. Alia autē ē libertas nature. que pōt minui peccatū magis ac magis.attendit̉ in ordine ſiue in abilitatōe potētie ad bonū. et hac dicit anſel. poſſe facere malū. ē libertas autpars libertatis: et hoc ẜm hmōi ē in angelis mal̓uia ex quo ſemel peccauerāt ſunt inabiles ad bonumUn̄ libertatē arbitrij iſto habent ſed pͥmo. Adaliud dicimus. dr̄ arbitrio libera. arbitriū hic ſumitur pro iudicio. ẜm aliquis pōt cōiter eligere bonūvel malū: qd̓ tn̄ angelo cōuenit ſine collatōe rōis. homīv̓o collatōe. Et ꝓprie loquēdo aīa nr̄a dr̄ ſubſtātiarōnalis. angelus v̓o ſubſtātia intellectualis. vt rōne collatōis aſſignetur differētia inter ſubſlātiale intellectuale. Un̄ vtrūqꝫ cognitōe reſpicit. ſꝫ ip̄m arbitriū rōnispotētiā reſpicit motiuā. Ad aliud dicimus. hancdifferētiā incorporeā differt angelus ab aīa. licet aīa ſit ſubſtātia corporea. tn̄ ē vnita aut vnibilis corporingelus v̓o nec ē ſubſtātia corporea nec vnibilis corpo-

ri nec vnita. et hoc topriuat̉ ab ip̄o hanc differētiāincorporeā. differt em̄ hic differētiaꝫ ſemꝑ mobilis.quia angelus ſemꝑ moet̄ vt explanatū ē ſuperius. ſedaīa mouet̉ moto corꝑe.Si v̓o querat̉ vtrū ſimpliciterdebeat dici incorporea. diis ſic. hoc abſolute etẜm ſe ei cōueniat. licet quo ad damaſ. inueniatur quidgroſſuꝫ et materiale. hoc em̄ ſolū cōꝑatiue ei ꝯuenit. ẜm dicit damā. hoc ẜm vnā ꝓprietatē corꝑis ē diffiniriloco. que angelo ꝯuenit ſicut et corꝑi. Ad alid̓ dicimꝰlicet ſit neceſſariū angelū ſemꝑ miniſtrare ad vtilita hoīm. nihilominꝰ ip̄o ſemꝑ remanebit v̓tus potētia mīſtrandi. dicitur miniſtrās. eēntialiter eiuenit ẜm ſonat in habitū: ſic in diffinitōe ſumit̉. Ul̓pōt dici. licet ſemꝑ cōueniat ei mīſteriū qd̓ habetreſpectu hoīs: tn̄ illud qd̓ ē ip̄ius in ſe ad deū ſemꝑ eiuenit. ip̄os em̄ angelos volūtate dei ſemꝑ ſubiectos eſſedicimus. Ad aliud dicimꝰ ꝓut immortalitatē priuat̉ quecūqꝫ mutabilitas. immortalitas ſoli deo naturā cōuenit. ẜm dr̄. j. thi. vlt̓. Un̄ bene concedimꝰ.angelus aīa habēt v̓tibilitatē ẜm affectōes in nihil.tn̄ immortalitas cōuenit eis gr̄a natura. Ad alid̓ querit̉ quare dixit angeluꝫ ſimpliciter abſolute immortalē. hoc dicat aug. de aīa rōnali dicēduꝫibi diffinit differētiaꝫ ad angelū. ſꝫ potius differētiā ad ſenſibilē ē ī brutis. et vegetabilē que ē ī plātis. deſinūt corꝑe. tn̄ hic dr̄ angelū immorta. intelligit̉ ſpāliter de immortalitate. ꝓut priuat mutabilitate ē ẜm affectōes: ꝓut dicimꝰ. poſtꝙͣ angelꝰſemel bonus ē. ſemꝑ ē bonus. poſtꝙͣ ſemel malus ſemꝑmalus. ſic ē de aīa. Preterea immortalis dr̄ qꝛ d̓facili ē mutabilis: hoc habꝫ a ſua natura ſiue a ſuo pͥncipio: ex ſe em̄ ſolū habet vt ſit vertibilis ī nihil quodāmo. vn̄ habet īmortalitatē qͣſi ex quodā dono gr̄e. tn̄ qd̓ammō ex prīcipio naturali pōt mori. ſꝫ anīa de facilicomparatione ad angelum eſt vertibilis in nihil. vndeex ſe et ex abilitatione ad coniunctionem vertibilis.Arti. ij. huius membriUerit̉ poſtea de diffinitōe quā ponit dyoni.in li. de diui. no. c. vj. Angelus eſt imago dei.maīfeſtatō occl̓ti luis. ſpeculū puꝝ. ſplēdidiſſimū. īmaculatū. incōtamīatū. incoīꝗnatū. r̄cipiēs totā(ſi iuſtū ē dice̓) ſpecioſitatē. beneformate deiformitatis pure declarās ī ſeip̄o ſic̄ poſſibile ē bonitatē ē ī abditis. Querit̉ p̄mo ꝙͣtū ad p̄mā differētiā. circa qd̓rūt̉ duo .ſ. Utꝝ angelꝰ ſit imago. Et ſi ſic. ſil̓r dicat̉de hoīe. vtꝝ eqͣlit̓ eis ꝯueīat. aut vni ẜm p̄eminētiam. Circa pͥmū ſic pͥo vidr̄ āgelꝰ debeat dici imago dicat aug. ī ẜmōe de imagīe. nulli creat̉e dedit īvt eēt ad imagīeꝫ niſi ſoli hoī vult acciꝑe ex eo qd̓ dr̄ ſolo hoīe: Faciāꝰ hoīeꝫ ⁊cͣ. Pret̓ea obijcit̉ dr̄ īrectitudīe āgelꝰ ē imago. qꝛ dic aug. ꝓpriū eſt filij ſitimago. hꝰ pt̄ accipi ex. qd̓ dic̄ hyla. imago ē adquā imaginat̉ ſpēs indifferēs. ẜm recitat̉. .j. ſen. diſ. x.xxj. idē ibidē. Ymago ē rei ad coequādā imaginata indiſtīcta ſil̓itudo. ſꝫ ꝯſtat nulli creat̉e ꝯueīt ſit īdifferēs a deo. nulla creatura ꝓprie dr̄ imago. ſꝫ ſolū adimaginē. vt denotet̉ diuerſitas creat̉e ad creatorē.ẜm hec vidr̄ dictū gen̄ j. faciāꝰ hoīeꝫ ⁊cͣ. Circa ſcd̓m ſipͥmo. imagīs ꝑticipet̉ eqͣl̓r ab āgelo ab hoīe. ꝗaab ip̄is ꝑticipat̉ rōe eiꝰ ī hoīe ꝙͣ ī āgelo ē reꝑire. ſcꝫvnitatē ſb̓e trinitatē potētiaꝝ ẜm qua imitat̉ deū vnūī eēntia trinū ī ꝑſonis: ſꝫ ꝯſtat hec eqͣlit̓ ſūt ī ī illo eqͣlit̓ ē imitato. eqͣlis ē imagīs. Si dicaturibi ē eqͣlitas ad. tn̄ ad eēntie ſimplicitatē vl̓ abilitatōis ꝑſonaꝝ. īmo rōe hoꝝ ē p̄eminētia ī āgelo. Un̄prie lofiliꝰ imago v̓o ad imaginē. agelꝰ v̓o ſo ad imaginē ſꝫ et̄ imago. Sꝫ ꝯͣ aug. ī li. de tri. inꝗ̄ritẜm qd̓ aīa dicat̉ ad iminē. on̄dit ẜm ſenſualitate. neqꝫ ẜm ꝑtē rōis inferiorē. neqꝫ iteꝝ ẜm ſuꝑioreꝫ