erat compoſita. qꝛ habet ratōem potētie receptiue a deoet actiue in creaturas: qd̓ cum ſalſuꝫ ſit. eo ꝙ in infinitū oporteret abire ẜm huc modū. nō gͦ erit angelus ſubſtātia ꝯpoſita ꝓpter hanc ratōem. Ita nec erit ſubſtātiaque exprimit rei quidditatē. hoc enim nō ꝯuenit abſolute ſꝫ reſpectiue. dicit̉ em̄ diffinitio alicuius ſubſtātia difffinita. qꝛ ꝯtinet quidditatē eius: ſed iſto mō nō dicit̉ angelus eſſe ſubſtātia. cū ad nihil aliud referat̉ ꝑ hunc modū. nō gͦ dicet̉ angelus eſſe ſubſtātia aliquo modoꝝ p̄dictoꝝ. ¶ Preterea. ſuppoſito ꝙ ſit ſubſtātia. aut eſt ſub̓aſimplex aūt ꝯpoſita. Ꝙ ſit ſimplex videt̉ ꝑ cōꝑatōeꝫ adanimaꝫ: cū em̄ anima ſimplex dicat̉. ſicut habet̉ in li. deaīa et ſpiritu. angelus aūt ſubtilioris eſſentie ſit ꝙͣ ſit anima. erit gͦ angelus ſimplex. Ꝙ aūt anima ſit ſimplexdicit Dama. ponēs talē ratōem. Anima eſt ſubſtātia viuens ſimplex ⁊ incorporea. et in li. de aīa et ſpū. Animaeſt ſubſtātia ſpūalis ſimplex ⁊ indiſſolubilis. pretereaangelus eſt ſubtilioris eſſentie ꝙͣ ſit punctus. Punctusaūt dicit̉ eſſe ſimplex. gͦ multo fortiꝰ angelus eſt ſimplex.¶ Contra. in om̄i qd̓ eſt citra primū. differt quod eſt etquo eſt: ſꝫ angelus eſt citra primū. gͦ in eo dicit̉ qd̓ eſt ⁊ qͦeſt. ſꝫ om̄e in qͥ differt qd̓ eſt et quo eſt. eſt ꝯpoſitu. gͦ anlus eſt ſubſtātia ꝯpoſita. ¶ Ite angelus habet vires ẜmquas attēdit̉ ꝙ eſt imago. ſcꝫ memoriā intelligentiaꝫ etvolūtatē: ſed vires ſiue potentie non ſunt ip̄a eſſentia. qꝛnulla eſſentia eſt ſua potentia niſi in deo. gͦ angeli eſſentia nō eſt ſue vires. gͦ angelus eſt ſubſtātia ꝯpoſita. ¶ Itēquecunqꝫ ꝯueniūt genere ẜm ratōem. ẜm eſſe nature cōuenit ꝙ habeāt materiā. genus em̄ reſpōdet materie. ergo cū ſubſtātia que eſt angelus. ꝯueniat cuꝫ corꝑe in genere. habebit ratōem materie: ſed ſi habet rōem materiehabebit rōem forme. gͦ angelus eſt ſubſtātia compoſita.¶ Ad qd̓ dicendū ꝙ licet ẜm quoſdā ph̓os. intelligentia que dicit̉ angelus ſit forma ſine materia. videt̉ tamēdicēdū ꝙ ſit ꝯpoſitū ex materia et forma. Qd̓ ſi aliquibꝰvidebit̉ ꝙ ſit forma ꝑ ſe ens ſine materia. habebit ꝯpoſtōeꝫ ex quo ē. et qd̓ eſt cū vtroqꝫ mō dicat̉ ꝯpoſitū aliqͦnere ꝯpoſitōnis. ¶ Ad primo obiectū in ꝯtrariū dicēdūeſt. licꝫ angelus habeat ſimplicitatē reſpetu materie coporalis et forme. q̄ ſimplices ſunt in genere ſuo. nihilominus tamē ꝯpoſitꝰ eſt in ſe. ſed reſpectiue ſimplex. Ꝙem̄ dicit̉ ſimplicior his. hoc eſt qꝛ hꝫ eſſe ſpūale. qd̓ nonhꝫ forma hmōi corꝑalis vel materia. Materia aūt dicitur ſimplex. qꝛ nō reſoluit̉ ad aliā materiā. et forma prma qꝛ nō reſoluit̉ in aliā formā. et ita alio ⁊ alio mō dicitur vtrobiqꝫ ſimplex. ¶ Ad ſcd̓m d̓o dicēdū eſt. ꝙ hoc poſito ꝙ angelus habeat materiā et formā ſpūalē. n̄ ſic eſtin forma ſua. vt pari rōne habeat potentia receptiuā etactiuā ſicut angelus. Nam forma dicit̉ hr̄e receptiuaꝫpotentiā. vt recipiat eſſe a deo. Sed angelus preter illāpotentiā q̄ ꝯuenit creature inꝙͣtum hmoi. hꝫ ꝓpriā pottiā. vt recipiat formas intelligibiles. quā nō hꝫ illa forma de ſe. ¶ Ad terciū dicendū ꝙ cū dr̄ angelus ſimplex.aūt aīa ſimplex ꝯꝑatiue dr̄ reſpectu inferioris dignitateq̄ plus hꝫ de ꝯpoſitōne. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ de angelo reſpectu puncti dicendū ꝙ nec angelus nec punctꝰoīmodā hꝫ ſimplicitatē. ſꝫ pūctꝰ dr̄ ſimplex in gene̓ magnitudinis. ꝯpoſitōeꝫ tn̄ eſſentie hꝫ reſpectu rei incorꝑalis. Similit̓ angelus licꝫ dicat̉ ſimplex reſpectu aīe: nihilominus dr̄ hr̄e in ſe ꝓpriā ꝯpoſitōem. ¶ Ad illud v̓oqd̓ obijcit̉ de mō ꝯpoſitōis angeli. ꝙ hꝫ ꝯn̄em materiaꝫcū corꝑe ſicut dicit hr̄e genus ꝯmū. Dicendū ꝙ hoc falſum eſt: licet em̄ in hͦ ꝯueniāt. ꝙ vtrunqꝫ dr̄ habere materiā ẜm ſuū modū. nō tn̄ eandem: nō em̄ eſt eadē materiacorporalium et ſpiritualiū. ſicut infra oſtendetur in tractatu de oꝑibus ſex dierum. Unde ex hoc eſt genus commune. quia aliqua ratō materialis cōmunis eſt ẜm rationem. nō ꝙ eadem ſit materia.¶ Nembrum. iij.

D terciū quo querit̉. quid ſit angelus ẜmratōem. Et primo querit̉ ꝙͣtū ad illā diffinitōem quā ponit Dama. ij. li. ij. ca. Anglus eſt ſubſtātia incorporea. intellectualisſemꝑ mobilis. ſemꝑ arbitrio libero deo miniſtrās. ẜmtiā nō naturā immortalitatē ſuſcipiēs. ¶ Obijcit̉ aūt cotra hāc rōem multipliciter. Uidet̉ em̄ ꝙ prima differentia ibi poſita vel tercia ſuꝑfluat. vident̉ ibi eſſe ꝯuertibꝰles adinuicē cū om̄is ſub̓a arbitrio libera ſit intellectualis. et ecōuerſo. ¶ Itē ꝯtra ſcd̓am differentiaꝫ obijcit̉. etprimo ratōe eius ꝙ dicit̉ mobilis. qꝛ ſicut ꝓbat ph̓us.nulllū impartibile eſt mobile. ſꝫ angelus eſt imꝑtibilis.cū ſimpliciter ⁊ abſolute ſit ſimplex vt ꝓbatū eſt. ¶ Itiobijcit̉ ꝯtra hanc ꝙ dicit̉ ſemꝑ mobilis. aut em̄ hoc dictur eo ꝙ ſꝑ actu moueat̉. aut qꝛ ſemꝑ poſſit moueri: nōprimo mo. qꝛ hoc falſum eſſet. Si ſcd̓o mō. ſed hoc ſimiliter verū eſt in corꝑibus. quid ergo adderet angelus ſupra corꝑa. rōne huius differētie. ¶ Item obijcitur de ordine tercie differētie ad ſcd̓aꝫ. qꝛ ꝯſtat ꝙ prius eſt cognoſcere bonū aūt malū. et poſtmodū hoc. et illo cognito ſe,quitur electio huius ⁊ fuga illius. tercio ſequit̉ motꝰ adhoc aūt ad illud. et ita ẜm hoc ſic deberent ordinari iſtedifferentie. vt diceretur angelus eſt ſubſtantia intellectualis. arbitrio libera. ſemꝑ mobilis. ¶ Item cum dicitur angelus eſt ſubſtantia libera arbitrio. de qua libertate intelligitur. nature ſcilicet aut gratie: non gratie. ꝙtunc illa differentia nō conueniret malis angelis. quodfalſum eſt: ſi nature adhuc nō videtur conuenire malisangelis. Et primo qꝛ ẜm ꝙ aliquis plus vel minꝰ remouetur a ſumma libertate. plus aut minus cadit in ſeruitutem: ergo qui ꝑfecte et plene cadit in ſeruitutem culpeet pene. ſimpliciter recedit a ſumma libertate. ſed malusangelus in plenam et perfectam cadit. ſcilicet in ſeruitutem pene et culpe ſine fine. ⁊ ſine aliquo remedio. ergoſimpliciter a ſumma libertate recedit. ergo libertas arbitrij ei nō conuenit. ¶ Ad idem Anſelmus. poſſe faceremalum nō eſt libertas aut pars libertatis. ſed prius ſolūmodo cōuenit malis angelis. ergo vt prius. ¶ Iteꝫ cūarbitrium ſit rationis. et quod eſt intellectuale eſt rationale. videntur eſſe cōuertibilia: queritur quomō differant. ¶ Item cuius differentia ponitur hec differentiaincorporea. et planū eſt ꝙ non ad differentiam ſubſtātieincorporee. cum ratōe huius conueniat cum angelo. Similiter videtur ꝙ nec ratōne corporum. quia ipſa iamerant ab angelo diuiſa. per hoc ꝙ premiſſa erat hec differentia intellectualis. ¶ Item queritur per quam differētiā poſitam differt angelus ah aīa. et videt̉ ꝙ ꝑ nulla¶ Itē querit̉ de hac differentia deo miniſtrans. videt̉ qnō ſit differētia angeli eſſentialis. quia angelus deſineminiſtrare: cum ꝓpter homines miniſtret. vt capiant hereditatē ſalutis eterne. vt dicitur heb̓. jͣ. et igitur deſinetminiſtrare. cū hoīes ceperint hereditatē illa. gͦ male ponit̉ hec dr̄ntia in p̄dicta diffinitōe. ¶ Itē querit̉ de vltīadr̄ntia primo qͣre nō aſſignet̉ īmortalitas angelo ſimpliciter ⁊ abſolute. cū aug. dicat aīam ſimplicit̓ eſſe immortalē. cū īmortalitas magis videat̉ angelo ꝙͣ aīe ꝯuenire¶ Itē querit̉ vtrū īmortalitas ꝯueniat tā angelo ꝙͣ aīenatura vel ꝑ gr̄aꝫ. ⁊ ꝙ nō ꝑ naturā ẜꝫ ꝑ gr̄am dr̄ in difnitōe. hͦ etiā patꝫ ꝑ hͦ qd̓ dicit gr̄e. qꝛ oīa creata qꝛ ex nihilo ſunt in nihilū tenderēt niſi manu creatoris retinerētur: gͦ ꝑ naturā tendūt ī nō eē. gͦ nec angelus nec aīa pernaturā hn̄t ꝙ ſint īmortales. gͦ ſi ſint immortales. hͦ eritgr̄a nō nat̉a. ¶ Rn̄dendū ad euidentiā diffinitōis huiꝰ⁊ ꝑtiū eiꝰ. Prio notandū ē ꝙ ſunt duo modi diffinitōisvnꝰ attēdit̉ ꝙͣtū ad illā diffinitōeꝫ in qͣ ponūt̉ genꝰ ⁊ dr̄ntie. qͣꝝ vnaq̄qꝫ ꝑs extēdit ſe in plus. tn̄ oēs veniūt in eqͣlitatē: et hec diffinitō ē ex gene̓ et dr̄ntia: vel dr̄ntijs. q̄ notificat eſſe ſubſtātiale rei. Alius ē ꝗ attendit̉ in diffinitōeẜm quē cogͦſcimꝰ potētias ꝑ actꝰ et ſub̓aꝫ ꝑ potētias. ethec notificat eē v̓tuale rei. ⁊ talis ē p̄dicta diffinitō āgeliQuo ad hoc v̓o pt̄ notificari duplicit̓. vel ī ſe vl̓ in cō-