eam. vel repellat eam cadendo in peccatū. ¶ Alij v̓o ſuſtinent aliam ꝑtem. exponētes auctoritates que expreſſeloquunt̉ de gratia ꝓ gratia gratis data. ¶ Ad illud v̓oqd̓ oſtēdit̉. ꝙ liberū arbitriū erat in tali ſtatu. ī quo potuit tranſgredi preceptū: ꝓpter qd̓ etiā erat in ſtatu taliin quo poterat implere. Dicendū eſt ẜm hoc. ꝙ nō eſt ſimile. trāſgredi em̄ eſt ex ip̄o libero arbitrio creato de ſeimplere v̓o eſt ex ip̄o libero arbitrio informato ꝑ gratiāpotuit tamē facere qd̓ preceptū erat. ſed ad hoc ꝙ meritoriū eſſet. requirebat̉ gratia gratū faciens. quā haberepoterat ſi ſe inclinaret. ¶ Similiter reſponderi poſſꝫ adhoc qd̓ obijcit̉ de dilectōne ꝑ auctoritatē aug. in li. de fide ad pe. Ad hoc em̄ creauit vt pre ſe deū diligeret: nectamen oportet ꝙ in creatore ſit datuꝫ vt pre ſe diligeretdeū et ſuꝑ om̄ia. cū ceteris circūſtātijs que requirunturad motū caritatis. ¶ Si v̓o obijceret̉. ꝙ ſi in ſolis nat̉alibꝰ creatus eſſet angelus. nō poſſet mereri ꝯfirmatōemex illo ſtatu. Reſpondendū eſt ꝙ ex ſtatu illo non meret̉ꝯfirmatōeꝫ. niſi ſuꝑadderet̉ gratia. Unde ẜm hoc oporteret ponere triplicē ſtatū. nature. gratie ⁊ ꝯfirmatōnisReſpondendū eſt ẜm hoc. ꝙ hoc videbit̉ incōueniēs: natura em̄ inclinat̉ ad gratiā. gratia v̓o meret̉ ꝯfirmatōeꝫqd̓ in rōnabili creatura manifeſtū eſt. ¶ Ad illud v̓o qd̓obijcit̉ ꝑ ſimilitudinē de homine. reſpōderi poteſt idē dehoīe ⁊ angelo. Unde ſicut auctoritates. que loquunt̉ degratia data angelis a prīcipio. exponunt̉ de gratia gratis data. ẜm hanc opinionē: ita auctoritates que inueniunt̉ de homīe. poſſent ẜm eandē rōnem exponi. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ de angelo. dicit̉. xxviij. Ezech̓. in ꝑadiſo in delitijs ꝑadiſi ⁊cͣ. dicendū ꝙ illud intelligit̉ de gr̄agͣtiſdata. Et ſi querat̉ ꝓpter quid ratōe taliū gratiaruꝫdicatur fuiſſe in delitijs ꝑadiſi. Dicendū eſt ꝙ hoc fuitratōne ſtatus innocentie. in quo attēdit̉ quaſi quedambeatitudo. ¶ Uidet̉ aūt melius dictum. ꝙ nunꝙͣ habuitgratiā gratū facientē. Hac ratōne. natura ratōnalis naturaliter ſemel vertibilis eſt de ſe. nō pluries niſi ex vnion cū aliquo alio: ſicut eſt de anima rōnali. que ſeꝑataa corꝑe. neceſſario ꝑmanet in ſtatū ī quo erat ante ſeꝑatōnē. Unde angelica natura ſemel vertibilis eſt. Undeſemel auerſa a deo ſemꝑ ꝑmanet in auerſione: ⁊ ꝯuerſaad deū ſemꝑ ꝑmanet in ꝯuerſione. ſed cōſtat ꝙ angelushabens gratiā gratūfacientē. nō poteſt nō ꝯuerti ad deūꝯuerſus ſemel. nō poteſt auerſus eſſe. ex quo patet ꝙ angeli apoſtate nunꝙͣ habuerūt gr̄am gratumfaciētem.¶ Nembrum. iij.D terciū quo querit̉ de loco in quo angelicreati ſunt. Circa qd̓ querit̉. ¶ Primo ſirent̉. ¶ Scd̓o querit̉ ſi fuit ꝯuenientia qd̓neceſſe fuit eſſe locū corporalē in quo creafuit illud corpus. vtrū celū empirreū vel aliqd̓ aliud corpus. ¶ Tercio eſt queſtio. ſi fuit celū empirreū quā rōedicit̉ eſſe repletum angelis.¶ Articulus primus.Darticulū primuꝫ ſic obijcitur. Angelus eſtſubſtantia incorporea. nō indigēs corpore inſuo eſſe: ſubſtātia d̓o que nō indiget corpore īſuo eſſe. nō indiget corpore in ſuo fieri. ſimiliter em̄ ſe hꝫad eſſe ⁊ ad fieri. ergo angelus nō indiget loco in ſuo fieri. ſed ſuū fieri eſt creari. gͦ angelus nō indiget loco ī ſuacreatōne. ¶ Item angelica ſubſtātia habet quēdā motūſiue actōem que nō determīatur loco. ſed nobilior eſt eſſentia rei ꝙͣ ſuus motus vel actio: ergo eſſentia eiꝰ ī ſuofieri nō indiget loco. Ꝙ aūt motus eius nō determineloco ſiue actio. patet ꝑ auguſti. ad oroſiū dicenteꝫ. ꝙ ſpiritus increatus mouet ſpiritū creatum ꝑ tempus et nōꝑ locū. contingit enim reminiſci p̄teritoꝝ ⁊ intueri preſentia ſine loci determīatōe. qui pertineat ad motū reminiſcentie vel motum cōtuitiōis. et ita motus ſubſtantieſpiritualis poteſt eſſe non per locum: multo fortius ergo

ip̄a ſubſtantia in eius creatōne nō indiget loco. ¶ Itemſi nō eſſet corpus. nihilominus ſubſtantia ſpūalis ſeꝑata quandam aſſimilatōem habet ad primū: cum ergo bonitas dei eſſet ſuꝑfluens. et ſi nō eſſet corpus. nihilominus crearet angelū ad ſue bonitatis in creatura declaratōem. ſꝫ hoc exiſtente nō eſſet creatō angeli in loco. et intelligit̉ de creatōne qua creatus eſt. non creatōne actōneip̄ius creatoris: ergo angeli nō indigent loco in quo fuerunt creati. ¶ Item locus qui eſt de neceſſitate ad fierialicuius rei. dicitur principiū generatōis illius rei. ſedcorpus cum ſit ignobilius non eſt principium fieri ip̄irei nobilioris. ſcꝫ ſubſtantie incorporee. quantū eſt de ſeſeꝑate a corpore: ergo nō indiget angelus corpore tanqͣloco ſue creatōnis. ¶ Contra. dicit aug. in libro de aīa ⁊ſpiritu. ꝙ ſolus ſpūs increatus incircuſcriptꝰ. ſpūs v̓ocreati loco circumſcribunt̉. ſed illa que circūſcribunturloco. proportionē habent ad locum. Idem dicit augꝰ. deeccleſiaſticis dogmatibꝰ. Ex eo corporeas dicimus intelligibiles naturas. ꝙ loco circūſcribunt̉. Et ſimiliter beatus bernardus ſuꝑ canti. liquet om̄em ſpirituꝫ creatūcorporeo indigere ſolatio. quod ſi eſt: erit proportio ſpiritus angelici ad corpus aliquod. ratōe cuius dicenturangeli creati eſſe in loco. ¶ Preterea. nō om̄ia corꝑalis ſunt diſſimilitudinis reſpectu ip̄ius ſpūs angelioquedā minus elongantur. et quedaꝫ minime: ſunt enimcorpora opaca et ſunt quedam corpora trāſꝑentia. ⁊ ſūquedaꝫ luminoſa. Angeli v̓o ſicut dicit dyoniſius. ſuntlumina intellectualia: eſt enim ſumma lux intellectualisa qua deſcendūt lumina creata. Corpora ergo luminoſaminime diſtant in ordine rerum a lumībꝰ intellectualibus: cum ergo extra mundum nec ſit oꝑatō nec ſit eſſentia. ꝯuenit vt lumina intellectualia in corpore luminoſocollocentur. ¶ Ad quod dicendū. ꝙ angeli licet ẜm eēntiam ſuā nō dependeāt a loco corꝑali: eſt tamē quedamcōuenientia angeloꝝ cum corporibꝰ quibuſdam. ſicut dicit beatus bern̄. in quinta omel̓. ſuꝑ canti. rōne miniſterij. et cuiuſdam congruentie in vniuerſo. Ꝙ enim rōnemīſterij (dicit bt̄s bern̄. ī illa omel̓) inferior ſuꝑiorqꝫ ſpiritus ꝓprijs corporibꝰ egēt. ſed tm̄ quibꝰ iuuēt nō iuuetur. ſꝫ pecus quidā ex debito ſeruitutis et vſus tm̄ tēporaliū corporaliūqꝫ neceſſitatū iuuādo ſeruit. Ideoqꝫ ille ſpūs et cū tꝑe trāſit ⁊ cū corpore deficit: angelus d̓o curat in libertate ſpūs admīſtrare officiū pietatis ſeſe mīſtrū exhibens mortalibꝰ. vtpote ſuis ineternū futuris ciuibꝰ et coheredibus eterne iocunditatis. Ex hoc patꝫ ⁊multis alijs rationibus quas ibi ponit. de quibus infradicet̉ in tractatu de aſſumptōne corpoꝝ: ꝙ angeli habētꝯueniētiaꝫ ratōe miniſterij cum corꝑibꝰ. Ratōne autemꝯgruentie in vniuerſo. habent em̄ corpora ſuos ornatusInter v̓o iſtos ornatus eſt lux ſpūalis et corꝑalis. queinter ſe habent ꝯueniētiam. Unde ſuper illud. et uſqꝫ adnubes veritas tua. dicit glo. Celi ſuꝑ nubes ſūt. in quibus celis eſt ſedes angeloꝝ. Unde qͣi q̄dam cōgruentiaeſt in vniuerſo inter lumina intellectualia et lumina corporalia. ¶ Ad obiecta ergo dicendū ꝙ licꝫ angelus nōindigeat corꝑe ad ſui eē. et poſſit ſine loco corꝑali creari: nihilominꝰ tn̄ ratōe dicte ꝯgruentie in ꝑte vniuerſimagis ꝯueniēti collocat̉. ¶ Ad ſcd̓m v̓o dicēdū ꝙ cū angelꝰ duplicē habeat actū ꝯtēplatōis ⁊ mīſterij. rōne actꝰꝯtemplatōis. ſic̄ dicit btūs bern̄. in p̄dicta omel̓. nō rerit corpꝰ: rōe d̓o actꝰ mīſterij reꝗͥrit. Un̄ illa rō n̄ ꝯclualiud. niſi ꝙ angelus rōne ſue eēntie. nō depēdeat apore. nec reꝗͥrit corpus. ¶ Ad terciū v̓o dicendū. ꝙ ſicutibi ꝯcludit̉. et ſi nō eſſet corpus. nihilominꝰ poſſꝫ creariangelus in ſuo eſſe ſubſiſtē. Unde nō ꝓpter hͦ dicit̉ locuscreatōnis. qꝛ in ip̄a creatōe neceſſarius ſit locꝰ: ſꝫ qꝛ cratum a prīcipio ſue ꝯditōnis ibi ꝯueniēter eſt collocatu.¶ Ad quartū dicendū. ꝙ locꝰ in ꝗbuſdaꝫ rebꝰ corꝑalibꝰdr̄ principiū generationis. in corporalibꝰ v̓o nō eſt principiū generatōis. ſꝫ pōt eē prīcipiū aliqͦꝝ corꝑm in ꝗbꝰ ⁊cū quibꝰ vniant̉ ſubſtātie incorporee. Unde cū ſubſtātia