Queſtio.xviij.

ad ꝑfectōꝫ vniuerſi. Un̄ aug. in. xj. de ciui. dei. Nō attēdūt quātū in ſuis locis naturiſqꝫ vigeāt. pulchroqꝫ ordine diſponant̉. quātumqꝫ vniuerſitatis reꝝ ꝓ ſuis diſpoſitōibꝰ decoris tanꝙͣ in ꝯmunē rempublicā ꝯferāt. nō nobiſip̄is ſi eis ꝯgruet̉ atqꝫ ſcient̓ vtamur ꝯmoditatis atiūt. ita vt ip̄a venena ꝯueniēter adhibita in ſalubrianedicamēta vertant̉. Ex quo accipit̉ ꝙ mīora in ordinecreaturaꝝ ꝯferūt ad ꝑfectōꝫ vniuerſi. ¶ Ad qd̓ dicendum ꝙ eſt duplex ꝯſideratio. Eſt em̄ ꝯſideratō rōnis qͣꝯſiderat hec mīora ẜm id. ẜm qd̓ ſunt ꝑtes vniuerſi. ⁊ ordinate ad hoīeꝫ. vt quodā mō finē: ⁊ in hac ꝯſideratiōeinuenit̉ pulchritudo in vniuerſo. ⁊ vtilitas reſpectu hominis. Eſt alia ꝯſideratio ẜm eſtimatōꝫ. qua magis neceſſaria ẜm eſtimatōꝫ hoīs p̄ferunt̉ minꝰ neceſſaria. ⁊ voluꝑtuoſa minꝰ delectabilibꝰ. Quis em̄ in domo ſua nons panē hr̄e velit ꝙͣ mures ⁊ nūmos ꝙͣ pulices? Neceſsaūt quid ꝓpter quid expectat cogitat. ⁊ voluptasquid iocundū ſenſibꝰ corꝑis plandiat̉ expectat. hac ergo ꝯſideratōe eſtimatiua. nō om̄ia dicunt̉ eē de ꝑfectiōevniuerſi. In altera v̓o ꝯſideratōe rōnis recte. ea q̄ ordinata ſūt. ad ꝑfectōꝫ faciūt vniuerſi: ẜm ꝙ ſentiētia p̄ferunt̉ nō ſentientibus. ⁊ viuentia nō viuentibus. ⁊ inteltia nō intelligentibus.¶ Nembrum quartumD quartū quo querit̉ in quo ꝯſiſtit ꝑfectōvniuerſi. vtꝝ illud ſit aīa mūdi. dixerūt em̄ꝗdā ph̓i ꝙ microcoſmꝰ ſuā habebat ꝑfectionē. ⁊ illud erat aīa rōnalis megacoſmusſuā habebat ꝑfectōꝫ ⁊ illud erat aīa mūdi. qd̓ recitat augu. in. j. li. retractationū. v. ca. ꝑ aīaꝫ corpꝰ ſubſiſtit. ⁊ ecip̄o eſt ꝙ aīat̉ ſiue vniuerſal̓r vt mundꝰ. ſiue ꝑticulari fvt vnūquodqꝫ aīal intra mūdū. ⁊ poſtea ſeꝗt̉ hoc totumprorſꝰ teme dictū eſt: ꝑ quod innuit̉ ꝙ ꝑfectio mūdi n̄ rete dr̄ aīa. nec ip̄e mūdus aīal. Un̄ in eodē li. Aug. Animal eē iſtū mundū ſicut plato ſenſit. alijqꝫ ph̓i: nec rōnecerta indagare. nec diuīaꝝ ſcripturaꝝ auctoritate ꝑſuadere poſſe ꝯgnoui. vn̄ tale aliꝗd a me dictū quo id accipi poſſit in li. de īmortalitate aīe. temere dictuꝫ notaui.Ex quo accipit̉. ꝙ mūdꝰ nō eſt aīa. nec ꝑfectio eiꝰ eſt aīa¶ Sed videt̉ ſic ꝑſuaderi rōe. Aīa eſt principiū vite in ipſo corꝑe aīato. Iudiciū aūt vite vnū eſt ꝙ moueat̉ nō denatura ip̄ius mobilis: aliud etiā ē iudiciū ꝙ ꝑpetuet̉ inſuo eē quantū ꝯgruit ꝑ ip̄aꝫ. ſed hoc mō eſt imꝑfectōe ipſius mūdi: ſuꝑiora eī corꝑa. a ꝗbꝰ motꝰ qͦdāmo in inferioribꝰ mouent̉: ⁊ motꝰ illiꝰ nō ē natura ip̄iꝰ mobilis. cumindifferent̉ qͣntū eſt d̓ natura mouent̉ in quamcūqꝫ ꝑteꝫgͦ pͥncipiū eiꝰ eſt aīa. que ſibi determīat hmōi motū. ſi uein ſiniſtrū ſiue in dextrū: ſed motꝰ hmōi atteſtat̉ vite aīalis. gͦ corpꝰ quod ſic mouet̉ eſt aīal. ⁊ ſic ꝑfectio illius eſtaīa. ¶ Itē motor celi mouet ꝑ intellectū ip̄m celū. ⁊ qd̓mouet ꝑ intellectū dicit̉ aīa illiꝰ qd̓ mouet: motꝰ em̄ illocū nō ſit naturalis. quo ad hoc erit volūtarius. ⁊ eſt reiſibi ꝯiūcte. gͦ eſt motꝰ aīalis. ergo principiū eius eſt aīa.ſed pͥncipiū eiꝰ eſt ꝑfectio mūdi. ergo ꝑfectō eiꝰ ē anima.¶ Itē duo ſūt genera mobiliū. quoddā eſt qd̓ mouet̉ motu recto. ⁊ aliud qd̓ mouet̉ motu orbiculari. ſed qd̓ mouet̉ motu recto ht̄ duplicē ꝑfectōeꝫ .ſ. nature ⁊ aīe. quarū vtraqꝫ ē ꝑfectio mobilis: ſed nobilior eſt ea que fit ꝑaīaꝫ. ergo illud qd̓ mouet̉ orbicularit̓. cū ſit nobilius ꝑfectū. habebit vtrāqꝫ ꝑfectōꝫ: ⁊ que eſt nature ⁊ que eſtaīe vl̓ ad mīꝰ q̄ ē aīe: gͦ corꝑa ſuꝑiora erūt aīata. ſiue iſtomō dicat̉ ſiue illo. ¶ Quidā aūt int̓ ph̓os dicebāt hāc ꝑfectōꝫ eſſe ſeꝑatā. hoc mō ita ꝙ nō eſſet vnū ex illa ꝑfection ⁊ mūdo. ⁊ nihilominꝰ dicebāt eſſe aīam mūdi ⁊ hāeſſe deū. Sed hoc reprobat̉. Aīa eſt ꝑfectio que fac̄ vnūcū ſuo ꝑfectibili. nō tm̄ ſicut motor cū mobili: ſed ſic̄ forma ſubſtātialis cū ſubiecto qd̓ ꝑficit. Cū ergo diuīa eſſentia cū mūdo nō faciat vnū eo ꝙ nihil ſit. ad quod diuina natura ⁊ mundus ſint poſſibilia. cū nec diuina natura ſit poſſibilis ad aliquā ꝑfectiōeꝫ. nec vniuerſum ſit

poſſibile nec aliquid aliud. ergo nihil vnum fiet ex diuina eſſentia ⁊ vniuerſo: nō ergo deus eſt anima mundi.¶ Ad idem facit quod dicit auguſtinus recitans opinionem varronis in. vij. de ciui. dei. dicens ꝙ opinatus eſteſſe deum animam mundi. ⁊ ip̄m mundum eſſe animal.⁊ qͦquo modo deū ſicut homo ſapiens cuꝫ ſit ex corpore⁊ aīa ab aīo tm̄ dici ſapientem. ita mūdū deū vel deiformem ab aīo dici. ¶ Sed contra hoc poteſt obijci ẜm ꝙobijcit Aug. iiij. libro de ciui. dei. Si animus mūdi deꝰ ēeiqꝫ aīo mūdꝰ vt corpus ē. vt ſit vnū aīal. cōſtās ex anima ⁊ corpore: cuꝫ tota moles huius mūdi viuificet̉ exhac aīma: quis nō videat quanta impietas cōſequat̉. vtquod calcauerit quiſqꝫ. partem dei calcet. ⁊ ī om̄ī aīante occidendo pars dei trucidet̉ qd̓ cum impiū ſit ⁊ inreligioſuꝫ dicere nō eſt deus aīa mundi. ¶ Ad quod dicēdum eſt ꝙ nō eſt mundus aīal. nec ꝑfectio eius eſt aīaſed habet duplicē ꝑfectioneꝫ. vnam intra ⁊ hoc dicit̉ eēnatura primi celi. ad quaꝫ ordinantur alie nature inferiores ꝑ quandaꝫ influentiaꝫ motus. ⁊ hec ꝑfectio eſt ītra. Eſt aūt alia ꝑfectio extra. que tenet rōneꝫ motorisſeparati. ⁊ de iſta dicit aug. in li. retractationū. Eſt q̄dam ſpūalis virtus ⁊ vitalis. etiā ſi nō ſit aīal mundusque virtus in āgelis ſāctis ad decorandū atqꝫ miniſtrādum mūduꝫ deo ſeruit. ⁊ a quibus nō intelligit̉. rectiſſime credit̉. ꝑ quod deſignat̉. ꝙ eſt quedaꝫ virtus ſeparata que ꝓximo mouet celū: ⁊ quia eſt ad miniſtrandum.nō eſt illa virtus diuina: que tamē virtus diuina. per illam tanꝙͣ miniſtrā mouet. Nulla ergo iſtarū ꝑfectionūdicetur eſſe aīa. nō em̄ natura ip̄ius mobilis recte dicit̉anima: aīa em̄ eſt motor diſtinctus per eſſentiam a corpore mobili. natura v̓o illa nō eſt diſtincta per eſſentiaꝫa mobili. Neqꝫ virtus illa ſpiritualis de qua loquiturauguſtinus. que eſt in āgelis. recte dicitur aīa. Angelꝰem̄ eſt ſubſtantia ſeparata a corpore. nō faciēs vnaꝫ naturam cum corpore. ergo nec virtus eius. ſed anima facit vnuꝫ cuꝫ corpore. ergo illa virtus ſpiritualis que eſtin āgelis nec recte dicetur anima mundi. Sed nec virtꝰdiuina recte dicet̉ aīa mundi: virtus em̄ diuina eſt ipſaeſſentia diuina. eſſentia aūt diuina cum aliqua naturacreata ſpirituali vel corporali. nō conuenit ad faciendūvnum in natura. ergo virtus diuina nō eſt anima mundi. ſi ergo perfectio mundi nō eſt anima. neqꝫ mundusaīal erit. ¶ Ad primo obiectum in contrariuꝫ. dicendūeſt. ꝙ licet celum habeat alium motoreꝫ in dextruꝫ vel īſiniſtruꝫ ꝙͣ ipſaꝫ naturam ipſius mobilis. nō tamē motor ille eſt aīma. ſed eſt aliqua ſubſtantia ſeparata a corpore. mouens corpus. vnde nō recte dicitur aīa. Et licetmotus ille ſit voluntarius. nō tamen eſt ab aīa. ſed eſt aprincipio mouente per intellectuꝫ. nō em̄ om̄is motusvoluntarius ē animalis. ¶ Et ſi obijciatur ꝙ motor illemouet per intellectuꝫ. nō mouet tamē per intellectū vnicum cuꝫ mobili. ⁊ ideo non eſt motus aīal rationalis.Sed nec eſt motus aīal̓ ſenſibilis. cum ille motus regat̉ẜm apprehenſioneꝫ cōuenientis vel inconuenientis ipſimobili. ¶ Ad illud v̓o quod obijcitur. ꝙ duplex eſt perfectio mobilis ẜm motuꝫ rectuꝫ natura ſcilicet ⁊ aīa. etaīma nobilior ꝙͣ natura. ergo a ſimili in eo ꝙ moueturorbiculariter. dicenduꝫ eſt ꝙ nō eſt ſimile. perfectio em̄ īcorpore mobili quod mouetur motu recto. vnitur cuꝫ ipſo corpore. nō tm̄ vt faciat motum in ipſo. ſed vt ꝯtineat ⁊ ſaluet eſſe eius. cuꝫ habeat eſſe corruptibile. et ideocōgruēter vltima perfectio ⁊ nobilior talis corporis dicetur anima: non ſic auteꝫ eſt ī corporibus. que ex donoconditoris ſūt incorruptibilia. nō em̄ indigent perfection continēte eſſe ⁊ cōſeruante. que ſit intra. ſed indīgētperfectiōe qua eliciatur motus ⁊ ideo celum non habetaīaꝫ pro perfectione. ſed nobiliorem ſubſtantiam ſcꝫ angelicam intelligentiam.¶ Nembrum quintuꝫ