nifeſtus cū boni p̄ferūt̉ malis. occultꝰ cū ecōuerſo malip̄ferunt̉ bonis. hoc em̄ eſt ad ꝓbatōeꝫ bonoꝝ. Un̄ Gre.ſuꝑ illud Iob. xxij. Cū impleſſet domos eoꝝ bonis ⁊cͣ.ordinās deꝰ iuxta meritū ſingl̓oꝝ diſponit. vt malꝰ diutius viuat. vt mala augeat ꝗbꝰ boni ꝓbent̉. Un̄ occultuꝫeſt iudiciū dei. quo mali ī pn̄ti dn̄ant̉ ⁊ boni ſubijciunt̉Boni em̄ in pn̄ti puniunt̉ vt nō reſeruēt̉ ad penā. malid̓o in pn̄ti ꝓſperāt̉. vel vt ad bonū alliciant̉. vl̓ in futurogͣuiꝰ puniēt̉. Un̄ ſuꝑ illd̓. xxxv. Iob. nec vlciſcit̉ ⁊cͣ. Aliqn̄ ferire incipit ꝙ eterna dānatō ꝯſūmat. Quedam v̓opunit ne credat̉ n̄ curare hūana. Quedā reſeruat. vt iudiciū reſtare ſētiamꝰ. ¶ Ex iā dictis pꝫ qual̓r ſoluenduꝫeſt pͥmo obiectū. In illis em̄ eſt ordo occultꝰ ſic̄ in illis d̓quibꝰ dr̄. v. Eccͣs. Si videris calūnias egenoꝝ ⁊ violēta iudicia. ⁊ ſubuerti iuſticiā in ꝓuincia: nō mireris ſuper hͦ negocio. In pn̄ti em̄ eſt occultū iudiciū ſed ī futuro eſt maīfeſtū. ¶ Ad ſcd̓o obiectuꝫ dicēdū. ꝙ lꝫ ſpūaliscreatura p̄ferat̉ corꝑali. rōe tn̄ culpe quā inferiꝰ ordinatur. p̄fert̉ creatura corꝑalis ſeruās ordinē ſuū. creatureſpūali nō ſeruāti ordine ſuū. ¶ Ad terciū dicendū. ꝙ creature irrōales pt̄ateꝫ hn̄t nocēdi rōnalibꝰ. ⁊ in hoc p̄ferunt̉ eis: hoc nō eſt ex p̄ma inſtitutōe quā dictū ē de homine. vt p̄ſit volatilibꝰ celi ⁊ piſcibꝰ maris ⁊cͣ. ſed hͦ ē rōepene pct̄i: vt qꝛ nō ſeruauit hō volūtariā ſubiectōꝫ ⁊ debitā reſpectu ſui ſuꝑioris. nec debita ſb̓iectio ſeruaret̉ eia ſuo inferiori: nō ꝙ ampliꝰdatū ſit ip̄is irrōabilibꝰ ſꝫ ſb̓tractū eſt ex pct̄o ip̄is rōabilibꝰ. ¶ Ad quartū v̓o dicēdūꝙ tēptator duo habet in ſe. vnū rōe nature alteꝝ rōe malicie. Rōne nature ht̄ āgelꝰ tēptator. Ut in quodā p̄feratur hoī: natura em̄ eiꝰ ē potētior. Un̄ āgelꝰ p̄t tēptare hominē. hō v̓o nō pt̄ tēptare angelū. Sed rōe malitie habvolūtatē temptādi. ſed inferior eſt hoī iuſto. inqͣtū inſieſt. Un̄ Caſſio. de aīa. Tales aīe deo p̄ſtāte noxijs ſpiritibꝰ imperāt. ⁊ illi qͦs mūdꝰ patit̉ īfeſtos: a creatura mnnore ſuꝑant̉. Adhuc ī corꝑe carnis iubēt potētibꝰ aerisquoꝝ tēptatiōibꝰ n̄ cedūt eis diuīa v̓tute domināt̉. Sꝫv̓o cadat in pct̄m quo ad hoc ſubijcit̉ ei. Un̄ ꝙͣtū ad primū dr̄. xlj. Iob. ſuꝑ illud nō ē pt̄as ſuꝑ terrā ⁊cͣ. GloſaSi bt̄itudinē ꝑdidit. magnitudīeꝫ tn̄ nature nō amiſitqua oīa ſuꝑat. ⁊ ſi meritis meritis ſct̄oꝝ ſb̓iecerat. d̓ ſecūdo. v̓o dr̄. ij. petri. ij. a qͦ ꝗs ſuꝑatꝰ ē ⁊ eius ſeruus eſt.¶ Nembrum tercium.Dterciū quo querit̉ vtꝝ om̄ia ſint ordīata ad hoīem. Qd̓ ſic videt̉. Dicit̉ a beatoGre. ſuꝑ illud p̄dicate euāgeliū om̄i creature: ꝙ hō noīe oīs creature deſignat̉. hīem̄ ꝯueniētiā cū oī creatura vt eē cū lapidibꝰ. viuere cūarboribꝰ. ſentire cū aīalibꝰ. intelligere cū āgelis: ſed hͦ n̄eēt niſi alie creature haberēt ordinatōeꝫ ad hoīeꝫ tanq̄ad finē quodāmō. gͦ ꝑtes vniuerſi ordināt̉ ad hoīem: dealijs em̄ pꝫ. ſic̄ de ſuꝑioribꝰ corꝑalibꝰ ⁊ elemētis. ſic̄ hr̄ſuꝑ illud. viij. Ro. Expectātes redēptōꝫ corꝑis nr̄i. oīaelemēta cū labore explēt ſua officia. ſic̄ ſol ⁊ luna nō ſn̄labore ſtatuta implent ſpacia. qd̓ eſt cā nr̄i. vnd̓ ꝗeſcentnobis aſſumptis. Ex quo hr̄. ꝙ taꝫ ſuꝑiora ꝙͣ inferioraalia ad hoīeꝫ ordināt̉. ¶ Itē aug. ī li. lxxxiij. q. diſtīguēsinter frui ⁊ vti. dicit ꝙ vtēdū eſt vtilibꝰ: vti d̓o aliqua renō poteſt niſi qd̓ rōnis eſt ꝑticeps. Utilia v̓o ſic diſtinguit dicēs. ꝑfecta rō q̄ virtꝰ vocat̉. vtit̉ prīo ſcip̄a ad ītelligendū deū. vtit̉ ceteris rōabilibꝰ ad ſocietatē. irrationabilibꝰ ad eminētiā. vtit̉ etiā corꝑibꝰ viuificādis ad beneficientiā. ſic em̄ vtit̉ ſuo corꝑe. quibuſdā aſſumendisvel reſpuēdis al̓s reſpiciēdis ad valitudineꝫ. quibuſdātolerādis ad patientiā. quibuſdā ordinandis ad iuſticiam. quibuſdā conſiderādis ad veritatis documentum ſiue prudentiam: vtitur etiā his a ꝗbꝰ abſtinet ꝑ temꝑantiā. Ex quo ꝯcludit. Omnia ergo que facta ſunt. in vſūhomīs facta ſūt. ſed que ſunt facta in vſum hominis adhoīem ordinant̉. ergo om̄ia que facta ſunt ad hominemordinantur. ergo vniuerſum ratiōe partium ordinatur

ad hominem. ¶ Item omnis creatura aut eſt ſpiritual̓aut corꝑalis. ſed ſpūalis ad hoīeꝫ ordinat̉. De angeloem̄ ad heb̓. jͣ. dicit̉. om̄es ſunt adminiſtratorij ſpiritꝰ inminiſterium miſſi ꝓpter eos ⁊cͣ. ⁊ apoc. vltimo. Conſeruus tuꝰ ſum ⁊ fratꝝ tuoꝝ. De corꝑali aūt patꝫ. ergo omnis creatura ordinat̉ ad hoīem. ¶ Contra. inferiora creantur a ſuꝑioribꝰ in mundo: generatōes em̄ ⁊ corruptiones ⁊ alie ꝑmutatiōes. dependēt a motibus ſuperioruꝫin maxima parte. Sed motus ſuꝑiorum ſunt ordinati.vt dependeat a primo mobili. primū aūt mobile n̄ habeta ſe ꝙ moueat̉. cum ſit corpus. erit ergo aliqua naturaſpiritualis a qua dependent. illud erit perfectio ipſius:ſed nobilior eſt motus circularis ꝙͣ ſit rectus. ergo quodperficit mobile in motu circulari. erit nobilius eo quodperficit mobile motu recto. ſed aīma perficit mobile motu recto in rebus animatis. illa gͦ ꝑfectio ſiue ſit aīa ſiuenō. cū ab ea depēdeāt tā mobi liamotū circulari ꝙͣ mobilia motu recto. erit res illa ad quā ordināt̉ ꝑtes vniuerſi. ſꝫ illa perfectio pl̓imū diſtat a ꝑfectiōe hominis. cumergo nō ponant̉ duo fines intra ī vniuerſo. erit illa ſola ꝑfectio finis mundi intra. ¶ Ad idem motor in re dicitur reri forma. ſicut anima que mouet partes. formadicit̉ totius corporis. eodem modo motor vniuerſi. dicetur forma vniuerſi. ⁊ ad formaꝫ ordinant̉ ea que ſunt deꝯpoſitōe totius. ergo ad illam ꝑfectōeꝫ ordinant̉ partesvniuerſi. ¶ Quod etiā videtur ꝑ hoc quod dicit Augu.in li. j. retractationū eſſe ſpiritualē vitalemqꝫ virtutemetiā ſi nō ſit aīal mundus. que virtꝰ in āgelis ſāctis addecorādum atqꝫ ad miniſtrandum mūdū deo ſeruit. ⁊ aquibus non intelligitur. rectiſſime creditur. Cum ergoſit huiuſmodi vitalis virtus ⁊ ſpūalis qua mundus adminiſtrat̉ ⁊ decorat̉. ad illam virtutem ordinabunt̉ partes mūdi. Itē illud qd̓ ꝯtinet ꝯpagē alicuius rei. ne diſſoluat̉ ⁊ diffluat. ꝑfectio dicit̉ totius. ſicut ptꝫ in aīa q̄ꝯtinet ꝑtes corꝑis: ſed nō eſt alia vis que ꝓximo teneatꝯpageꝫ mūdi. niſi illa qua mouet̉ pͥmū celuꝫ mobile ergo ad illā tanꝙͣ ad ꝑfectōꝫ ſiue fine ordinant̉ ꝑtes mūdi. ¶Ad quod dicendū ꝙ vno modo dicit̉ aīa rōnalisfinis mūdi intra. alio v̓o mō dicit̉ ꝑfectio que mouet celū fins intra: hō eī dicit̉ finis intra. ꝓpter hoc ꝙ ſeruiūtneceſſitati eius. quouſqꝫ veniat ad completaꝫ dignitateque erit in reſurrectione. vis aūt motiua primi mobilisdicetur finis. non quia alia ſeruiāt neceſſitati ſui corporis. ſed quia ad eius motum conuenienter ordinant̉ taꝙͣ ad cauſaꝫ. alia ergo ⁊ alia ratiōe dicet̉ hinc ⁊ inde finis nec eſt incōueniens fineꝫ duplicē ponere vni rei. du.modo diuerſificetur in rōe finis. ¶ Ad obiectū ergo reſpondēdum ꝙ licet homo dicat̉ finis nō repugnat quinſit finis alius ſub alia rōe cum hoc dicat̉ finire a parteanteriori. id v̓o a parte poſteriori. ⁊ forte propter hancratiōem dicebant illam perfectionem animam mundi.¶ Ad ſcd̓m dicendum eſt ꝙ motor ille quo mouetur primus orbis. nō ſic ſe habet ad orbem vt ex motore ⁊ motovna natura componatur. quemadmoduꝫ ex corpore humano ⁊ anima vna natura ꝯficitur. ⁊ ꝓpter hoc n̄ eſt dicēda ſimilis ꝑfectio. ſed hec ꝑfectio dicet̉ eē ſicut formailla v̓o ſicut motor ꝓpinquus. ¶ Ad illud idem ſoluiturquod dicit augu. in li. retracta. nō em̄ vult illaꝫ vim ſpiritualem eſſe aīam. vt aqua mundus animal dicatur ſicut platonici ſentire videbant̉. Unde nō ſic erit perfectōvniuerſi ad modū aīme cōtinentis membra corporis: q̄etiam patere poteſt ꝑ hoc ꝙ ſi nō eſſet motus celi ꝙ mdo eſt. vel corporum inferiorum ſicut erit poſt iudiciumnihilominus erit ꝑfectio vniuerſi. ⁊ tunc configurabit̉ip̄e mundus tanꝙͣ habitatio ip̄i creature rationali. Exquo apparet ſolutio eiꝰ qd̓ vltimo obijciebatur. vt nō exhoc dicat̉ illa vis ſpiritualis perfectio mundi eo ꝙ cotineat partes mūdi ne diſſoluantur. niſi loquamur de ꝑtibus mūdi que generabiles ſunt ⁊ corruptibiles.