Que ſtio.xvij.
vniuerſi. ¶ Item reꝑatio humani generis lapſi decētiſſima eſt ꝑ incarnatōꝫ. ſicut dicit aug. in li. de tri. aliꝰ modijs erat nr̄e reparatōis poſſibil̓. ſed nullus ꝯueniētior.Cū ergo pulchritudo vniuerſi nō poſſit eē oīno pꝰ deturpatōꝫ humani generis. niſi ꝑ reꝑatōꝫ: ⁊ hec ſit decētiſſina reꝑatō. ꝑ hanc erit ꝯpleta pulchritudo. ¶ Itē nullamaior fuit gr̄a ꝙͣ ꝙ diuina natura vniuit ſe humane. ſic̄habet̉ ſuꝑ illud. pͣsͣ. Et cū gl̓ia ſuſcepiſti me. dr̄ em̄ ī glo.que maior gl̓ia ꝙ vniri verbo dei ⁊ ad dextrā dei locari.Cum ergo gr̄a det pulchritudinē nature et hec ſit maiorgratia. hec gr̄a dat maximā pulchritudinē. gͦ ꝑtinet adpulchritudinē vniuerſi. ¶ Cōtra. bonitas vniuerſi cōſiſtit in ſingul̓ ⁊ in toto. ⁊ hoc dicit̉. j. Gen̄. Primo em̄ dr̄de ſingul̓. Uidit deꝰ ꝙ eēt bonū. Scd̓o cum dr̄ vidit deꝰcūcta que fecerat ⁊ erāt valde bona. ſed bonitatē ꝯſequitur pulchritudo ergo pulchritudo ꝯſiſtit in his duobꝰ: ſꝫvtraqꝫ pulchritudo ſiue incarnatōe poterat eē. ergo incarnato nō eſt de ꝯferētibꝰ pulchritudinē. ¶ Itē vnio humane nature cū diuīa. nō eſt aliud ꝙͣ incarnatio. ſꝫ vniohūane nature cū diuina eſt in ꝑſona diuina: ſed vnitasdiuine ꝑſone nō ꝯnumerat̉ cū ꝑtibus vniuerſi. ergo necea que vniūt̉ inꝙͣtū hmōi. nō ergo incarnatio ꝑtinet adpulchritudinē vniuerſi tanꝙͣ ꝑs eius. ¶ Preterea. ſi eſſꝫd̓ ſubſtātia vniuerſi nō intellecta īcarnatiōe ſiue nō exiſtēte. nō eſſꝫ pulchritudo vniuerſi. ſed aliꝰ modꝰ erat poſſibilis reꝑatōis hūane. ꝗ ſi eēt. pulchritudinē ſuā haberet in vniuerſo. nec eēt incarnatio vel ea que incarnatōꝫꝯſequunt̉. ergo incarnatō nō eſt ꝯferēs ad pulchritudinēvniuerſi. ¶ Ad qd̓ dicendū ꝙ pulchritudo vniuerſi attēdit̉ ẜm ea que ꝑtinēt ad primariū ſtatū. qui erat ſtatusnocētie: ⁊ ẜm hoc incarnatō nō fuit ad pulchritudinemvniuerſi ꝯferēs. Attēdit̉ etiaꝫ pulchritudo ꝙͣtū ad ſtatūgratie reꝑantis naturā lapſā. ⁊ ꝙͣtū ad hoc ꝯferēs eſt īcarnatō ad pulchritudinē vniuerfi. Sed adhuc diſtinguēdum. ꝙ ſtatus ille pt̄ attēdi in genere vel ẜm optimūin ip̄o ⁊ decētiſſimū. Incarnatō ergo nō fuit ꝯferēs adpulchritudinē vniuerſi. vt ſine quo nō potuit natura lapſa reꝑari: ſed ſine quo nō potuit decētiſſime. ¶ Ad obiectum ergo rn̄dendū eſt. ꝙ licet pulchritudo vniuerſi ẜmpͥmū ſtatū potuit eē ſine incarnatōe nō tn̄ ꝙͣtū ad ſcd̓mſtatū in optima ꝯgruētia. ¶ Ad ſcd̓m v̓o dicēduꝫ. ꝙ licꝫꝑſona diuīa vniēs nō ſit ꝑs vniuerſi vel alteꝝ vnitorū.ſcꝫ diuina natura: nihilominꝰ hūana natura q̄ eſt alterū vnitoꝝ que ẜm ſe ⁊ ẜm ꝙ vnita tꝑalis eſt nō eterna.pulchritudinē ſpectant vniuerſi tanꝙͣ ꝑs eius. ¶ Adrciū v̓o dicēdū. ꝙ licꝫ pulchritudo vniuerſi ꝙͣtum adſcd̓m ſtatū potuit eē ſine incarnatōe. nō tn̄ potuit vt multiplex ꝯgruētia ſeruaret̉. quaꝝ vna ē. vt ſic̄ hō offēdit offēſa extendēte ſe ad genꝰ humanū. eo ꝙ voluit eē ſic̄ deꝰita fieret reꝑatō ꝑ hoc ꝙ deꝰ voluit fieri hō. Alia ē ſicuhō offēdit ī appetitu ſapiētie deiformis. cū dictū fuit eritis ſicut dij ſciētes bonū ⁊ malū: ita ſapīa dei hūanū genꝰ reꝑaret: qd̓ nō ꝯgruent̓ fieret. niſi filiꝰ dei hō ſatiſ faceret. Tercia rō eſt. ꝙ qꝛ hō ꝯſtat ex re intelligibili ⁊ ſenſibili. vt totꝰ hō ꝑficiat̉. neceſſariū fuit. vt ꝑſona diuīa corporalē naturā ſibi vniret. vt vterqꝫ ſenſus reꝑaret̉. ſenſꝰinferior in ꝯtēplatōe diuītatis. ⁊ exterior incōtemplatione hūanitatis: vt ſiue ingrederet̉ ſiue egrederet̉ paſcuainueniret. ſic̄ dicit aug. in li. de aīa ⁊ ſpū. Quarta rō eſtvt infirmitatē nr̄i affectꝰ manuduceret ad ſūmā bonitatē. Si eī tātū hūiliauit ſe deꝰ vt hō fieri dignaret̉. ī diuinā bonitatē affectꝰ nr̄ debet attēdi. ⁊ ſibi quēdā gradumaſcēſiōis ī humana natura vnita ꝯſtituere. Quīta rō eſtvt caritas in hoīe augeret̉: primo em̄ erat caritas reſpectu ꝯditoris. ī hoc v̓o aucta eſt vt ſit caritas reſpecū redemptoris. Sexta v̓o rō eſt. vt corpꝰ humilitatis nr̄e cōfiguraret̉ corꝑi claritatis ſue. Et vt dic̄ aug. ſuꝑ Ioh̓. ꝑverbum fit animarum reſurrectio. per verbum vero factum carnem fit corpore reſurrectio.¶ Queſtio decimaſeptia
de ordine vniuerſi.Sſignatis conditionibꝰ ex ꝑte quātitatis ⁊ ex ꝑte qualitatis: dicēdum eſt de cōditiōe ex ꝑte relatiōis. que cōditio eſt ordo. Querēdūeſt ergo de ordine vniuerſi. Circa quodquerit̉. ¶ Prīo quid ſit ordo. ¶ Scd̓o vtꝝ ordo ſit ī vniuerſo ⁊ in ſe ⁊ in ſuis partibus. vt ſcꝫ nihil ſit inordinatum. ¶ Tercio vtꝝ omīa ſint ordīata ad hoīem. ¶ Quarto cuiuſmōi ſit ordo. ¶ Quinto que ſit cauſa ordinis.Membrum primuꝫAdo aūt ſic diffinit̉ ab Aug. xix. d̓ ciui. d̓iOrdo eſt pariuꝫ diſpariūqꝫ rerū ſua cuiqꝫloca tribuēs diſpoſitō. ¶ Sed videt̉ ꝙ hecdiffinitio nō ſit conueniēs quia ordo eſt īſpūalibꝰ vbi nō eſt localitas. reſtat ergo ꝙ nō oī ordiniꝯuenit hec diffinitō. ¶ Preterea. ordo attēdit̉ ẜm prius⁊ poſterius. gͦ nō eſt ordo pariū ſed diſpariū tm̄. ¶ Ad p̄mū dicendū. ꝙ locus hic accipitur ꝯmunit̓. ẜm ꝙ vnudicit̉ ſupra aliud alteꝝ v̓o infra ẜm rōeꝫ ſpūalem. ⁊ ẜmhūc modū in aīabus ⁊ in āgelis ordo. quia quidaꝫ ſimilior ē deo. quidā minꝰ ſil̓is. quedā aīa ꝑſpicatioris intelligētie. quedā nō. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ ordo attēdit̉ h̓ꝯmūiter. ad hoc qd̓ ē eē ẜm pͥus ⁊ poſteriꝰ. ⁊ ad hoc qd̓ ēeē ſimul ſic̄ eī ī ſitubꝰ dr̄ vnū ſurſū ⁊ alteꝝ deorſū. alteꝝv̓o iuxͣ vt dextrorſū vel ſiniſtrorſū: ita eſt ſpūaliter in ſubſtātiquedādinantur ẜm priꝰ ⁊ poſteriꝰ. quedā v̓oordināt̉ vt ſil̓. ⁊ iō ī rōe ordīs dictū ē pariū diſꝑiūqꝫ ⁊cͣ.¶ Nembrū ſecundum.D ſcd̓m quo querit̉. vtꝝ ordo ſit ī vniuerſo ī ſe et in ꝑtibꝰ ſuis. vt nihil ſit inordinatū. Ꝙ ſic videt̉. Aug. de libe. arbi. Qullūius nullꝰ caſus. nulla reꝝ labes id vnꝙͣ effecit vt iuſtum n̄ ſit om̄ia eē ordīatiſſima. ergo oīa ſūt ordinata ī vniuerſo. ¶ Iteꝫ a ſapiēte artifice ꝓcedūt res ordinate. gͦ a ſūmo ſapiēte ꝓcedūt res ordinatiſſime: ſedoēs res ꝓceſſer̄t a deo ꝑ cognitōꝫ ergo ſūt ordinatiſſimeUn̄ aug. v. de ci. dei veriſſime credit̉ cūcta ſcire an̄qͣ fiant. ⁊ nihil inordinatū relinq̄re. a quo ſūt oēs pt̄ates. qͣuis nō ſint oīm volūtates. ¶ Contra. Eccͣs. x. Eſt maluqͣi ꝑ errorē egrediēs a facie pͥncipis. vidi ſtultū poſitū indignitate ſublimi. ⁊ diuites cadere deorſū. vidi ſeruos īeꝗs ⁊ pͥncipes ābulātes ſuꝑ terrā. Ex qͦ accipit̉ ꝙ nō eſtordo ī vniuerſo. qꝛ rectꝰ ordo eēt vt boni dn̄arēt̉ mal̓. Un̄aug. de ciui. dei. xix. Natural̓ ordo hͦ p̄ſcribit. ita em̄ deus hoīeꝫ ꝯdidit Inquit em̄ dn̄et̉ piſcibꝰ maris ⁊ volatilibꝰ celi: rōnalē factū ad imaginē ſuā noluit niſi irrōnabilibꝰ dn̄ari. Inde pͥmi iuſti paſtores pecoꝝ magis ꝙͣ r̄geshoīm ꝯſtituti ſūt. vt inſinuaret deꝰ ꝗd poſtulet. ordo creaturaꝝ qd̓ exigat meritū pct̄oꝝ. Et. xiiij. ꝓue̓. dr̄ iacebūtimpij an portas iuſtoꝝ ⁊ ſuꝑ eos erit vir bonꝰ. Ex qͦ accipit̉. ꝙ nō eſt ordo ī ꝑtibꝰ vniuerſi. ¶ Itē aīa p̄fert̉ creature corꝑali. ſic̄ hr̄ ab aug. ſuꝑ Gen̄. viij. li. ⁊ in li. de libe. arbi. ſed aīa vel angelꝰ in pena īfernis ordinat̉ ꝙͣ creat̄a corꝑal̓. qd̓ pꝫ ꝑ hoc ꝙ dic̄ aug. in li. de ciui. dei. xxj.Ubi on̄dit̉ ꝙ ignis iehēne vl̓ purgatoriꝰ eſt corꝑal̓. ⁊ tn̄punit āgelos ⁊ aīas dānatas: ergo non eſt ordo ꝑtiū invniuerſo. ¶ Itē creature irrōnales poteſtatē habet nocēdi rōnalibꝰ. ſed ordine nature prefert̉ rationalis irrationali. gͦ nō eſt ordo in vniuerſo cū ecōtrario fiat. Quodenim nocetʰ. habet poteſtatem ſuper alterum cui nocet.¶ Item temptator inducit aliquando temptatum in tēptatiōem. ⁊ cum hoc eſt. ſupponit̉ temptator ei qui temptatur: ſed qui temptat eſt dyabolus. qui temptatur eſthomo iuſtus. ergo ſupponitur dyabolus homini iuſtorgͦ nō eſt ordo in vniuerſo. ¶ Ad quod dicenduꝫ ꝙ ordoeſt in partibus vniuerſi. ¶ Ad obiectum aūt in contrarium dicendū. ꝙ duplex eſt ordo: ma ī feſtꝰ ⁊ occultꝰ. Ma