Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Articulus ſecundus.Ecūdo querit̉ ſi bona mutabilia ꝯferant adpulchritudinem vniuerſi. qd̓ videt̉. qꝛ bonamutabilia licet mīora ſint ꝓut hmōi ꝙͣ bonaīmutabilia ( dico mutabilia ea mutant̉ ī eſſe) nihilominꝰ faciūt ad ſubſtātiā pulchritudīs: dicūt̉ maiora mīora ponit̉ ordo: poſito aūt ordine decenti ponit̉pulchritudo bona mutabilia faciūt ad ſubſtātia pulchritudinis ī vniuerſo. Ad qd̓ inducit aug. ſil̓itudinemin. iij. de libe. arbi. de corꝑibꝰ que magis clara ſunt mnus clara: ſi em̄ equalis eſſet claritas lune vt ſolis. noreſſet aliud dice̓ ꝙͣ eēnt duo ſoles: ſꝫ qui ſic eſtimat duplicit̓ errat. eo ꝑfectōi reꝝ adde̓ cupit. deſiderat alterum ſolē: etiā īminere. lunā vult detrahi ad pulchritudineꝫ. requirit̉ alia alijs ſint clariora. alia d̓o obſcuriora: nec erit vniuerſitas ꝑfecta. niſi vbi maiora ſicpreſto ſūt. vt mīora deſint: mutabilia ſint minora bonis mutant̉. erit pulchritudo vniuerſitatis ꝑfecta ſine bonis mutabilibꝰ. Item maiora bonaex comꝑatōe bonoꝝ mīoꝝ pulchriora apparēt. excellētia pulchritudīs in ſuꝑioribꝰ faciat ad pulchritudinem vniuerſi: inferiores creature mutabiles. ex quaruꝫcomꝑatōe alia relucēt. faciūt ad pulchritudinē vniuerſi. Hoc etiā ex ꝯſideratōe corꝑis hūani patet. in quoſunt mēbra nobiliora ignobiliora vt dicit̉. j Corin. xij.ex quoꝝ ꝯiunctōe reſultat corꝑis pulchritudo: a ſimili ea que ſūt ignobilia ī vniuerſo. vt mutabilia conferūtad pulchritudinē vniuerſi. Cōtra mutatō tendit ad eſſe vnde ē defectꝰ. mutabilitas eſt defectibilitas.Sed dicit aug. in li. ꝯtra epl̓aꝫ fundamēti. diciturres corruptibilis. duo dicūtur: ip̄a res. ip̄a corruptō.Res ad aliqd̓ ꝑtinet. Corruptō v̓o ad nihil: eadē ration mutabilitas. intelligat̉ mutabilitate adeſſe. Qd̓ aūt ad nihilū ꝑtinet. remouet̉ a bono. cōſequēs a pulchro. Ad qd̓ dicēduꝫ. dicit̉ mutabileſiue corruptibile duo ſūt ſicut dictū eſt. licet mutatioſiue corruptō ad nihilū ꝑtineat. res tn̄ que habēt hmōipotētiaꝫ ſiue poſſibilitatē. ꝑtinēt ad bonū pulchrūetiā mutat̉ alie his ſuccedūt. ẜm vniꝰ corruptō alterius eſt generatō. ſic etiā ē quedā pulchritudo. Un̄ augu. de natura boni. ſit decedētibꝰ ſuccedētibꝰ rebꝰ temporalis quedā in ſuo gene̓ pulchritudo: ſicut ẜmo beneꝯpoſitꝰ pulcher ē. ꝙͣuis quedā ſillabe deſināt alie oriātur. Sed adhuc querit̉ ſi res hmōi mutabiles p̄poſite rebꝰ que mutant̉ in eſſe faciāt ad pulchritudinemvniuerſi. qd̓ videt̉. Si em̄ inferiꝰ ponat̉ ſuꝑiꝰ econuerſo ordo deturpat̉. vt ſi pes poneret̉ ſuꝑiꝰ caput inferius: a ſimili res mutabilis ī eſſe. ſit poſterior naturalit̓ re que mutat̉. erit pulchritudo vniuerſi ſiipponat̉ mutabile īmutabili. Cōtra. aīa punit̉oyrpꝰ. creature inferiori que mutabilis ē ſubdit̉ patiendo: ſi patit̉ iuſte vel vtiliter. decor eſt vniuerſi. remanet pulchritudo vniuerſi licet īmutabilia in eſſe p̄ferant̉īmutabilibꝰ. Ad qd̓ dicēduꝫ. duplex ē pulchritudovna que ſurgit ex gradibꝰ naturalibꝰ reꝝ. hoc pulchritudo eſt. prefert̉ mutabile mutabili. īmutabileīmutabili. Alia ē pulchritudo ſurgit ex gradibꝰ diſpoſitionū adueniētiū. ẜm hūc modū illud qd̓ ē mutabilein eſſe. qd̓ ſeruat bene eſſe. p̄fert̉ īmutabili in eſſe qd̓ ſeruat ſuū eſſe. ẜm hoc aīa peccans ſupponit̉ corꝑi.qd̓ modū ſpeciē ordinē ſeruat ſuū. Unde aug. loquensde gradu naturali reꝝ in li. de libe. arbi. In corꝑalibuslux tenet primū locū: ꝯſequens aūt eſt vt primo coꝑi aīaextrema p̄ponat̉. Et alibi dicit. Fit vt peccās creaturaſuꝑior a creaturis inferioribꝰ puniat̉. iteꝝ: habitationi celeſti aīa peccatrix ꝯuenit ꝓpter peccatū: terreſtriaūt ꝯuenit ſuppliciū. vt licet elegerit ſemper ſit pulchra vniuerſitas. Articulus tercius.

Ercio querit̉ ſi mirabilia ꝯferāt ad pulchritudineꝫ vniuerſi. Ad qd̓ ſic. Oꝑa mirabiliaīmediate ꝓcedūt a ſūmo pulchro. ſꝫ que īmediate ꝓcedūt minꝰ elogant̉: inꝙͣtum hmōi plꝰ habēt depulrirahabēt. ergo ꝯferūt ampliad pulchritudinItē artifex ſapiēs cuꝫ agitaliqua ſe. pulchriora ordinatiora facit ꝙͣ opera mīſtrū. eo ip̄m plus reſidet de ſapiētia. niſi fueritimpedimētū ex ꝑte ip̄ius organi: ergo deꝰ operet̉ nonindigens organo. quedā operat̉ ſe. quedā v̓o mediāte natura vel volūtate ratōnali: pulchriora erūt que abip̄o ſe fiunt. ꝙͣ que mediāte natura vel hūana volūtate. Sꝫ hec ſūt mirabilia ſic̄ dicit Anſel. illa v̓o naturalia vel volūtaria: mirabilia plꝰ ꝯferūt ad pulchritudinem ꝙͣ naturalia vl̓ volūtaria. Cōtra. ea que ſūt naturalia ſūt de pulchritudīe vniuerſi. ergo ea que ſūt contra naturā. deformāt illā pulchritudine. ſꝫ hec ſūt mirabilia mirabilia ꝯferūt ad pulchritudinē vniuerſi. aut hec ſint mirabilia. patet qd̓ dicit aug. cōtrafauſtū. incōgrue dicit̉ aliqd̓ facere ꝯtra naturā. qn̄facit ꝯtra id qd̓ nouimꝰ in natura. hanc appellamꝰ cognitum nobis curſuꝫ ſolitūqꝫ nature: ꝯtra quē deꝰ aliqdfacit. magnalia vel mirabilia noīant̉. Item ſi mirablia eſſent de pulchritudīe vniuerſi. ſiue mirabilibꝰ eſſet ꝯpleta pulchritudo vniuerſi: ſꝫ poſito ſtatu innocēti ꝑmanēte eſſent mirabilia. incōpleta eſſet pulchritudo: qd̓ falſuꝫ ſit dicit̉ em̄ pͥmo Gen̄. Uidit deꝰ cuncta que fecerat erāt valde bona. vbi notat̉ ꝯpletio bonitatis ꝯſequēs pulchritudīs. ita patet mirabilia ſūt de pulchritudīe vniuerſi. Ad qd̓ dicēduꝫeſt acciꝑe pulchritudinē vniuerſi ẜm triplicē ſtatuꝫ. ẜmprimū ſtatū in factꝰ eſt mūdꝰ. ad illiꝰ pulchritudineꝫ ꝑtinēt mirabilia. Ꝙtum v̓o ad ſcd̓m ſtatū. qui ēlapſuꝫ peccati. ꝑtinēt mirabilia. qꝛ in illo fit reꝑatōture deficiētis. ẜm diuerſos modos defectuū. Ꝙtuꝫ adterciū ſtatū qui ꝑtinet ad īnouatōeꝫ mūdi ꝑtinēt mirabilia ſi miracula. Innouatō em̄ mūdi eoꝝ ꝑtinēt in mūdo. ſupra naturaꝫ erit. ita mirabilis. Adobiectū v̓o primo dicēduꝫ ē. eſſe ꝯtra naturā dicit̉ duplicit̓. Uno qd̓ ē deſtructiuū nature. ſic miracula ſūt ꝯtra naturā. Alio v̓o dicit̉ ꝯtra naturā qd̓ eſtꝯtra ſolitū curſuꝫ nature. ē ad reꝑatōeꝫ eiꝰ: ẜm hocdicūt̉ miracula eſſe ꝯtra naturā qꝛ ꝯtra ſolitū curſumꝯſona tn̄ nature. qꝛ ad reꝑatōeꝫ eiꝰ tendūt illa que ſūtmo ꝯtra naturam. quo ad hoc ſūt hmōi faciūtad pulchritudinē. Ea v̓o que ſūt ꝯtra naturā ſcd̓o mo.qꝛ ꝑficiūt naturā ſupplēt defectū eiꝰ. ꝯferūt ad pulchritudinē. Ad ſcd̓o obiectū dicēduꝫ licet ꝑtineanad eſſe pulchritudinis ẜm primū ſtatū. tn̄ ꝑtinet ꝙͣtū adſcd̓m vel terciū.Articulus quartusUarto q̄rit̉ ſi incarnatō ſacramētis ſequētibꝰ ꝑtineat ad pulchritudinē vniuerſi. videt̉ ſic. ē finis vniuerſi ī t̓ra. deꝰ aūt eſtfinis vniuerſi ſimpl̓r: ſꝫ ī vniuerſo ſic ē ad pulchritudineeiꝰ. ſemꝑ ē aliqͣ ꝯueniētia int̓ diuerſa ſibi ꝯiūgūt̉. vtIint̉ corꝑa ſuꝑceleſtia elemēta ē q̄daꝫ ꝯueniētia. vltimū corpoꝝ ſuꝑceleſtiū ſcꝫ luna recepit lumē. in ꝯuenit ip̄is elem̄tis: dat lumē. ī ꝯuenit ip̄is corꝑibꝰſuꝑceleſtibꝰ. Sil̓r ignis qd̓ ē pͥmū corpoꝝ elemētariumdat lumē. ad cōuenit ſuꝑioribꝰ: recipit. adhoc ꝯuenit inferioribꝰ. Sil̓r determīare ē in elemētatis. q̄dam ſūt media int̓ terrenaſcētia mīeralia. ſicdicit̉ de ſpōgia. q̄dam int̓ terrenaſcētia aīalia ſicut dequiduſdaꝫ auibꝰ anteꝙͣ naſcāt̉ ex arboribꝰ. Inter bruta v̓o hoīes mōſtra q̄daꝫ. ratōe corꝑis ī ꝑte ꝯueniuſ hoīe. in ꝑte brutis. ſicut eſt de ſyrenis. ad ꝑfectavnitatē ſiue ꝯiūctōeꝫ. neceſſaria ē vnio diuīe nat̉e hmana. vt ſic reluceat pulchritudo vniuerſi: ſꝫ hoc niſi incarnatōeꝫ. ergo incarnatō ꝯfert ad pulchritudine