inſtitute. ſed rōe corruptionis ex pct̄o ſuꝑaddite. ¶ Adaliud v̓o dicendū. ꝙ cū dr̄ mundꝰ ſeneſcere ⁊ paſſionibꝰeſſe ſubiectꝰ ⁊ hr̄e ꝯtrarietatē. hoc totū dr̄ rōe eius qd̓ ordinat̉ ad motū. ſed ex alia ꝑte accipit̉ eternitas mundiꝓpter p̄uatiōꝫ finis: qꝛ rōe principioꝝ que ordinant̉ adhoīeꝫ in ſtatu īmortalitatis. ¶ Ad terciū dicendū eſt ꝙauctoritas que dr̄ in glo. ſuꝑ illud yſa. xxx. erit lux lune⁊cͣ. intelligēda ē de ſtatu hoīs rōe nature corrupte. Un̄ꝓgreſſus ille ꝗ dr̄ in etatibꝰ ſcl̓i ad modū etatis humāintelligit̉: nō ꝓpter naturā hoīs p̄mitus inſtitutā. vel ꝓpter naturā eoꝝ que ſunt ī mūdo: ſed vt on̄dat̉. ꝙ ſic̄ expctō recipit hō maiorē ⁊ mīorē appropinquatōꝫ ad mortē. ita mundꝰ ẜm ꝙ ad hoīeꝫ ſic exiſtentē in pena refert̉minorē ⁊ maiorē ht̄ appropinquatōꝫ ad fine. Ex iam dictis ptꝫ quō intelligēda eſt illa auctoritas in apocriſiseſdre. In illis em̄ deſignat̉ variatō mūdi a pͥncipio vſqꝫad finē. ſic̄ legit̉ in dan̄. ij. Ubi legit̉ de ſtatua que habebat caput aureū ⁊ deinde pectꝰ ⁊ brachia erāt de argētodeinde venter ⁊ femora de ere: tibie aūt erāt ferree: pedūaūt quedā ꝑs erat ferrea ⁊ quedā fictilis. ex quibꝰ deſignat̉ differētia ꝑtiū mūdi ẜm priꝰ ⁊ poſte̓iꝰ. ¶ Ad illudvo qd̓ obijcit̉ ex alia ꝑte. dicendū ꝙ rōes que inducūt̉ ꝓilla ꝑte ſumūt̉ ex his q̄ ꝑtinēt ad mūdū. inqͣtū mundꝰ ordinat̉ ad hoīs immortalitatē: nihilominꝰ tn̄ poſſēt q̄daꝫillaꝝ auctoritatū retorqueri ad ꝑpetuitatē tꝑis. ſic̄ illahiere. xxxj. Illa v̓o que dr̄ yſa. xxx. refert̉ ad mūdi innōuatōꝫ. Rōnes v̓o adiuncte: ſic̄ dictū eſt. referunt̉ ꝓ illoſtatu qͦ ad immortalitatē hoīs ordināt̉. vel ẜm ꝙ habētquādā ꝑpetuitatē in eē tꝑali a diſpoſitōe diuina. ¶ Adillud v̓o qd̓ obijcit̉ de ꝑpetua reuolutōe ⁊ reꝝ iteratiōeDicēdū ꝙ nō eſt reꝝ īteratio in nūero. ſed eſt ip̄iꝰ ſpēi īindiuiduis differētibꝰ ꝯſeruatō ẜm priꝰ ⁊ poſteriꝰ. Reuolutō tn̄ qͣntū eſt d̓ ſe. eēt ꝑpetua. niſi eēt finis ex ꝑte hoīsad quē cetera ordināt̉. ¶ Quod gͦ obijcit̉ ꝑ auctoritatēin li. Eccͣs. nō intelligendū ē de iteratōe ꝙͣtū ad numeꝝſed de ydēptitate in ſpē vl̓ genere: ẜm quadā expoſitionē tn̄ intelligit̉ de idemptitate eoꝝ q̄ ſūt in p̄ſcīa diuina⁊ q̄ ſūt ī eē exteriori: qd̓ eī fuit ī p̄deſtinatōe diuina aliꝗdeoruꝫ erit ī eē exteriori. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ de reuolutōe ꝯpleta ſuꝑioꝝ corꝑū qͣ vidēt̉ redire ad p̄mū ſtatū⁊ ſic ꝙ nouꝰ fiat mundꝰ. ⁊ iterent̉ etiā q̄ ſunt in mundoRn̄dendū eſt. ꝙ nō eſt illa iteratio. nec eſt alteriꝰ mūdirenouatō. Nō em̄ ſuꝑiora corꝑa oīno ſūt cauſe eoꝝ queſūt in inferioribꝰ: ⁊ iō licꝫ redirēt ad pͥmā ꝯformitatē. nōꝓpter hoc oīno eēt ī ꝯſimili ſtatu. De qͦ ſic loꝗt̉ Augu.Abſit a recta fide. vt his v̓bis ſalomōis illos circuituseē credamꝰ ſignificatos ꝗbꝰ illi putāt. ſic eadē tꝑm tꝑaliumqꝫ volumīa repeti. vt v̓bi gr̄a. Sicut in iſto ſecl̓o plato ph̓s in vrbe athenienſi. ⁊ in ea ſcola que achademica dicta eſt. diſcipl̓os docuit: ita ꝑ īnumerabilia retro ſecula idē plato ⁊ eadē ciuitas ⁊ eadē ſcola. ⁊ idē diſcipl̓iſint repetiti: ⁊ ꝑ innūerabilia ſcl̓a deīde repetēdi. Abſitvt iſta credamꝰ. ſemel em̄ xp̄c mortuꝰ eſt ꝓ pct̄is nr̄is reſurgēs. ⁊ iā nō morit̉. mors illi vltra nō dn̄abit̉. Nō ergo iſti circuitꝰ ſcl̓oꝝ ponēdi ſūt. quēadmodū fingūt ph̓ine aīa a vera miſeria. ad falſā beatitudinē ꝓdeat. ⁊ iteꝝredeat ad miſeriā circulariter: ſed ponēdꝰ eſt finis mundi. ꝓ volūtate ꝯditoris. ꝯpleto nūero electoꝝ. Un̄. xiiij.Iob ſuꝑ illud. nō reſurget hō dicit glo. Niſi mūdi huiꝰfinis aduenerit. humanu genꝰ a ſomno mortis nō euigilabit. Innuēs ꝑ hoc ꝙ finis mūdi adueniat. ⁊ tūc hō reſurget.Articulus ſecūdᵗDſecūdū quo querit̉ de eternitate ꝑ pͥuationē pͥncipij rōe motꝰ. Ad qd̓ ſic. Mundꝰ ſi n̄eſt eternꝰ exiuit in eē motꝰ eius. ſed oīs motꝰꝗ exit in eē. pͥus ē in potētia mobilis. ⁊ d̓inde exit ī actūſed exitꝰ de potētia in actū eſt motꝰ vl̓ mutatio. ergo mōtū p̄cedit motꝰ vl̓ mutatō. Iteꝝ querit̉ vel mutato de illo motu vel mutatōe: ⁊ ſic erit abire in infinitū. ¶ Item
alia rō om̄e elongatū a cōtrarietate. eſt elongatū a mutatōe terminabili. Ꝙ em̄ terminat̉ mutatō. eſt rōne cōtrarietatis. que attēdit̉ in eo ꝙ mutat̉. ſed materia celielongata eſt a cōtrarietate ⁊ forma. ſimilit̓ ergo celumelongatū eſt a mutatōe terminabili. ergo celū ht̄ motuꝫī infinitū: ſed motꝰ nō pt̄ eſſe infinitus. niſi mobile ſit infinitū. ergo celū eſt infinitū: ergo ⁊ mundꝰ. cuius ꝑs nobilior eſt celū. ¶ Itē in circulo nō eſt pͥncipiū neqꝫ finisſed circulatio ī motu celi. ſequit̉ circulatōꝫ eiꝰ. gͦ motuceli nō ht̄ principiū neqꝫ fine cū ſit circularis: ſed qd̓ nōhr̄ principiū infinitū eſt a ꝑte an̄: mobile ergo infiniteſt a ꝑte an̄. ergo ⁊ mundꝰ. ¶ Itē motꝰ ē cum tꝑe. ergo ſitp̄us ē infinitū a ꝑte an̄ gͦ ⁊ motus. Ꝙ tp̄us ſit infinitūa ꝑte an̄. ſic on̄dit̉. Om̄e qd̓ incipit eē in tꝑe cepit eē: ſedtempꝰ nō cepit eē in tꝑe. qꝛ tunc an̄ tempus eſſet tem⁊ ī infinitū eſſet abire. ergo tp̄us nō incepit eē: ſed qd̓ n̄cepit eē ⁊ eſt. ſꝑ fuit: ⁊ qd̓ ſꝑ fuit eſt eternū. gͦ tempꝰ ē eternū: gͦ ⁊ motꝰ. ergo ⁊ mundꝰ. ¶ Item om̄is motꝰ ꝗ exit apotētia infinita inqͣtū hmōi eſt infinitꝰ: ſed potētia motoris pͥmi eſt potētia infinita. ergo motꝰ pͥmus eſt infinitus gͦ et ip̄m mobile ⁊ ꝑ ꝯſequēs mundꝰ. ¶ Itē ſi aliqn̄inciꝑet moueri illud mobile ⁊ nō priꝰ eēt motū. ⁊ fimil̓rde motore aliqͣ fieret innouatio vel ex ꝑte motoris vl̓ exꝑte mobil̓. Innouatō aūt facta ꝑ aliquā mutatōꝫ induceret̉: cū gͦ h̓ nō poſſit eē motꝰ ille infinitꝰ erit a ꝑte an̄. ⁊ita mūdꝰ erit infinitꝰ. ¶ Contra motꝰ ille eſt ꝓpter aliꝗd. eo ꝙ oīs motꝰ ꝓpter aliꝗd. ſed motus ꝗ eſt ꝓpter aliqd̓. eo obtēto ceſſat: gͦ motus ille eo obtēto ceſſabit. ſedom̄e qd̓ ht̄ finem ht̄ principiū: gͦ motꝰ ille eſt finitꝰ a ꝑtan̄. nō ergo eternꝰ. Itē motꝰ eſt exitꝰ de potētia in actu. gͦpotētia eſt prior exitu duratōe. ſed oē qd̓ habet cauſā priorē duratōe. nō eſt eternū. gͦ motꝰ ille nō eſt eternꝰ. ꝑ cōquēs nec aliꝰ motꝰ: ⁊ ita nullus motꝰ eternꝰ. Itē om̄iotꝰ ab īmobili originē ht̄. nā aliter eſſet abire ī īfinitūin cauſis: ſed immobile eſt an̄ motū. ergo motꝰ cū halat pͥncipiū. n̄ erit eternꝰ. ¶ Ꝙ ꝯcedendū ē. ¶ Ad pͥmū dicendū. ꝙ motꝰ exit in eē nō ꝑ aliquā mutatōꝫ. ⁊ ita eritſtare ī pͥmo. Si v̓o celū cū ꝯditū fuit. n̄ ſtatī motū eſſꝫ: eſſet quedā mutatō p̄cedēs: ſed illā nō p̄cederet alia ⁊ itaſtandū eēt. ſic gͦ motꝰ ē finitꝰ a ꝑte an̄. Ad ſcd̓m dicendieſt. ꝙ illa rō nō inducit. qn̄ motus habeat pͥncipiuꝫ ſueduratōis: ſꝫ ad hͦ tēdit vt d̓ ſe n̄ hēat finē hn̄t tn̄ finē ſibipoſitū ab eo ꝗ ꝯdidit ⁊ mobile ⁊ motū. ¶ Ad terciū dicēdū eſt. ꝙ lꝫ in circulo nō ſit principiū neqꝫ finis rōe figure: nihilominꝰ tn̄ motꝰ circularis ſiue orbicularis ht̄ pricipiū duratōis ⁊ ſui eē. ẜm ꝯditōeꝫ ẜm quā magis ꝯgruit. ꝙ motꝰ celi ſit ab oriēte in occidentē. tāꝙͣ a dextro ī ſiniſtꝝ: ſic̄ ꝯgruit in corꝑe humāo. qd̓ pͥncipiū motus magis fit a ꝑte dextra ꝙͣ a ſiniſtra. ¶ Ad quartū dicendū ꝙtempus in quo eſt motus incipit eē. ſed nō incipit ī tꝑeſed in nūc qd̓ eſt principiuꝫ temporis: illud aūt nūc qd̓eſt principiū temꝑis. nō incipit in alio nunc: tunc em̄ eſſet abire in infinitū aut reflecti. Ante v̓o illud nūc temporis. eſt nūc eternitatis. quod excedit vtrūqꝫ. ¶ Ad ꝗntū dicenduꝫ. ꝙ licet potentia ſit infinita a qua procediille motus primus: nō tamen motus infinitus eſt a parte ante. ſed ex hoc arguitur magis habere principiuꝫ aparte ante: ſicut em̄ habet eſſe principium ab illa potentia infinita. ita ⁊ principium durationis. ſed ad hoc tēdit ratio. ꝙ motus nō hebeat finem a parte poſt. niſi aliunde trahatur ratio finitionis. ¶ Ad ſextum dicendumꝙ ex parte mobilis nō eſt eſt alia innouatio niſi influentia virtutis ab ipſo motore ſupra mobile. Hec aūt influentia nō eſt ꝓpter aliquam innouationem ex parte motoris. primum em̄ mouens immobile nō recipit innouationem: mobile autem quod prius nō fuit motum. ſicutnec prius ens recipit innouationem. ſed nō permutationem aliquam precedentem.