Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

plex. quelibet ē cōpoſita. aūt aliqua ſit ſimplexalia v̓o ꝯpoſita ſic arguit̉. Om̄e ꝯpoſitū ex aliquibꝰ ēpoſitū. vel ex ſimplicibꝰ vel ex ꝯpoſitis. cuꝫ ſimplexpoſitū ſufficiēter diuidāt ens. Si aūt ex ꝯpoſitis. hocſſet ſemꝑ abire in infinitū. aliqn̄ erit deuenire ad ſimplicia. ſꝫ alterū illoꝝ ſimpliciū pōt eſſe ip̄m pͥmū. exem̄ aliquid ē cōpoſitū materiale. ē reſpectu illiꝰ: diuinaaūt eſſentiaīaterialis reſpectu alicꝰ. diuina eēntia eſt ꝯponētiuꝫ. Utrūqꝫ illoꝝ ſimpliciū eſtcreatura. aliqua ē creatura ſimplex aliqua ꝯpoſita Item ſimplex ꝯpoſitū ponūtur ī diuiſione entis poſſibilis. qd̓ dicit̉ ens creatū. aliqua creatura ſimplexaliqua ꝯpoſita. Itē augu. de aīa ſpiritu. Aīaꝑtes diuidit̉ ſit ſimplex indiuidua. Et ſi aliqn̄ partes dicit̉be̓. ratōe potiꝰ ſil̓itudinis ꝙͣ veritate ꝯpoſitionis inteēduꝫ ē: ex relinquit̉. aliqua ē creaturaex. Ad hoc rn̄dendū. ſimplex dicit̉ ml̓tis mo dicit̉ qd̓ caret materia diuiſiua. ẜm huncmooſtātie ſpūales ſimplices dicūt̉. Alio v̓o dicitur ſiplex qd̓ oīno caret materia. ſic dicit̉ pͥma forma ſimplex ẜm Boe. in li. de trini. ẜm hūc modū dicitur aīa ſimplex. qꝛ hꝫ materiā formā ſpūalē: ſi hoc eſſet adhuc dice̓t̉ habe̓ ꝯpoſitōeꝫ. ratōe eoꝝ inſūip̄i: nullū illoꝝ eſt. qd̓ ip̄a eſt. Qd̓ aūt dicit̉ in li. ſpū aīa. ratōe forme ſil̓itudinis intelligēduꝫ ē. ratōeꝯpoſitōis: hoc ē ẜm loquimur de ꝯpoſitōe rerū corꝑalium quā hꝫ aīa. ſꝫ ſil̓itudinē dicit̉ habe̓ ꝓpter viriunmultiplicitate. Ad aliud aūt qd̓ obijcit̉ alia parteRn̄dendū ē. ꝯpoſitū dicit̉ duobꝰ modis. Uno modo dicit̉ ꝯpoſitū. qd̓ ex pluribꝰ ſimul ī vnū poſitis ſubſiſtit. Alio dicit̉ ꝯpoſitū qd̓ alij vnitū ē. vel qd̓ habet īſe depēdentiā ab altero. ratōe cuiꝰ ſuū eſſe. eſt ab illo ſiuead illud. intellectꝰ depēdet ab illo. Primo dicitur oīs creatura ꝯpoſita. ſꝫ quedā ſimplex quedā ꝯpoſita. Scd̓o quelibꝫ eſt ꝯpoſita. Ad illud qd̓ pͥmoobijcit̉. dicendū eſt. eſt ſimile de hac ꝯditōnē vnūde hac ꝯditōe ſimplex: ꝯditio em̄ vniꝰ repugnat creature. ꝯditio v̓o ſimplicis vno repugnat. vt nulla creatura ſimplex dicat̉. ẜm illū modum ẜm quē dicit̉ ſimplex. qd̓ depēdet cauſalitate ab aliquo: poſſurſimul ſtare ſit creatū. depēdeat cauſaliter ab aliquo. Ad ſcd̓o d̓o dicēduꝫ. ſimplicitatis vno mopōt coīcari a creatura. illo ſcꝫ quo dicit̉. hoc ē exalio. ſicut materia forma ē ex alio. licet ſit ab alio. hoc ē eſſe ex alio. tanꝙͣ ex ꝑte ꝯpoſiti. ẜm quē modūpōt deꝰ coīcare ꝯditōneꝫ ſimplicitatis creature: alio v̓o pōt. ex ratōe creature alio depēdeat ẜm rationē ẜm intellectū. Ad illud aūt qd̓ dicit Boetiusin ſuis ebdo. Attēdendū ē ꝓprie in his ſimplicit̓ ſūt.ꝯpoſita ſūt ex eſt qd̓ eſt. ſi qd̓ eſt quo ē ꝯpoſitadicerent̉. non ſic intellige̓t̉. de quo pleniꝰ habebit̉ infra. Ad ſequēs dicēduꝫ eſt. accipiēdo vno ſimplex īeſſentia. ſi diceret̉ creatura ſimplex. om̄i diceret̉ cōequalis ip̄i creatori. Alio modo accipiendo differt ī creatore erit plurima diſſimilitudo. Membrum ſecūdum.FD ſecūdū quo q̄rit̉ de cauſa ꝯpoſitōis. circa qd̓ diuerſa q̄runt̉. Primo vn̄ veīatpoſitō ẜm hmōi. Scd̓o de cauſa ꝯpoſitōnis in ſūt diuerſa ꝯponētia. Tercōcauſa ꝯpoſitōnis prime. Quarto vtrū ꝯponibilis ꝯueniat omni rei. aut a quadam re remouetur. Articulus primus.Ande veniat ꝯpoſitio. ẜm hmōi.D p̄mū ſic. cōpoſitō elōgat̉ a pͥmo ſit om̄i ſimplex. Un̄ aug. xj. de ciui. dei. eſt bonūſolū ſimplex ſolū ē incōmutabile. qd̓ ē deus. Itē Anſel. cuiꝰ ꝑtes excogitari pn̄t. id ī ꝑtes nullus intellectꝰ diſſolue̓ pōt. Si deꝰ ē ꝯpoſitꝰ: aliqd̓ deo

maius pōt intelligi. id qd̓ nec actu nec intellectu pt̄diſſolui. maiꝰ ē. ꝙͣ id qd̓ actu intellectu eſt diſſolubile primū ſit ſimplex. ꝯpoſitō cauſabit̉ ab eo. eohabꝫ ſil̓itudinē ip̄o. Si aūt cauſat̉ a creatura. oīscreatura habeat aliqd̓ genꝰ ꝯpoſitōis: erit ꝓceſſus ī infinitū. ex relinquit̉ erit aliqͣ cauſa ꝯpoſitōis. Itēdicit aug. xj. de ciui. dei. creata ab ip̄o ſunt ſimplicia ob mutabilia: qd̓ aūt mutabile ē dicit aug. ī li. ꝯtraepl̓aꝫ fundamēti. aliūde eſt: aliūde ē mutabile. eſt adeo. ſꝫ mutabile ex eſt de nihilo. ꝯtra aduerſariū legis ꝓphetaꝝ. ꝓpterea bona ſunt. qꝛ a ſūmo bono bonafacta ſūt. mutabilia v̓o qꝛ de ip̄o ſꝫ de nihilo facta ſūt mutabile ſequit̉ ꝯpoſitū. mutabilitas ꝯpoſitumerit: ꝯpoſitō rei eſt qꝛ eſt ab aliquo ſꝫ qꝛ eſt ex nihilo. Cōtra dicit̉ in li. de articulis fidei cuiuſlibꝫ ꝯpoſitōnis neceſſe ē eſſe aliquā cauſaꝫ. ex derelinquit̉ ꝯpoſitio cauſaꝫ hꝫ. Itē om ꝯpoſitū in eo hmoī ꝑtes habetvel ꝑs ē vt aliud fiat ex eo. Si nihil ſeip̄m ꝯponit. eritaliqua alia cauſa ꝯpoſitōis: ꝯpoſitō cauſaꝫ hꝫ ſeip̄a ſubſiſtat. Rndendū eſt ꝯpoſitōis aliqͣ cauſa ē. aūt querimꝰ cauſaꝫ aut querimꝰ efficiēteꝫ aut materialē. dicēduꝫ ꝯpoſitō hꝫ cauſaꝫ efficiēteꝫ. ſimilitercauſaꝫ materialē ex quibꝰ fit ꝯpoſitō. Si v̓o q̄rat̉ cauſaformalis ꝯpoſitōis inꝙͣtuꝫ eſt ꝯpoſitio. dicet̉ haberecauſaꝫ formalē aliā a ſe: qꝛ ꝯpoſitō ꝑtinet ad ꝑfectionē rei ſꝫ ad imꝑfectōeꝫ. ideo dicet̉ hic habe̓. qꝛ ex nihiloꝓceſſit ī eſſe. Ad pͥmo obiectū dicēduꝫ ē. licet pͥmūſimplex ſit. nihilominꝰ tn̄ ꝯpoſitō eſt ab ip̄a. Sꝫ ẜm hācratōeꝫ ē viā ſil̓itudinis. ſꝫ viaꝫ diſſimilitudinis. Ad ſcd̓o obiectū dicēduꝫ. alia ratō ē quodāmō eiꝰqd̓ ē ꝯpoſitū. eꝰ qd̓ ē mutabile. mutabile r̄ſpicitminū a in qd̓. aūt mutabile. ē ī nihil mutabile:eſt ex nihilo tn̄ mutabile ē ab eo qd̓ ē īmutabile:poſitū d̓o eſt ꝯpoſitū hꝫ. ex ratōe ꝯponibiliuꝫ. exratōe ꝯponētis: ita ſemꝑ ad ens reducet̉. ſcꝫ ad ens increatum ex parte primo ꝯponentis. ad ens creatum exparte cōponibilis. Articulus ſecundus. D ſecūdū quo q̄rit̉ de cauſa ꝯpoſitōis ī quadiuerſa ſūt ꝯponētia. Eſt ꝯpoſitō materie forme. iteꝝ ꝯpoſitō generis differētie.Eſt ꝯpoſitio ex ꝑte homogeneis vt corpus ex corporibus. linea ex lineis. Eſt iteꝝ ꝯpoſitō ex ſub̓a ſuis potentijs. Eſt ꝯpoſitō ex ꝑtibꝰ integralibꝰ vt corpꝰ humanum ꝯpoſituꝫ eſt. Eſt iterū ꝯpoſitio ex partibꝰ numeralibus. vt numerꝰ dicit̉ ꝯpoſitus. His ergo exiſtentibusdifferentijs. querit̉ de cauſa iſtius multiplicis ꝯpoſitionis. ſi ẜm prius poſterius ſe habent aut ſimul: quia ſiẜm prius poſterius ad vnā cauſam primā reducūturSi d̓o ſimul ꝓcedunt ab vna cauſa. neceſſe erit oſtēdereratōeꝫ exitus diuerſarū ꝯpoſitionū ab vna cauſa immediate. aūt ẜm prius poſterius. videtur per hoc.cōpoſitio ex partibꝰ numeralibꝰ cum ſint actu entes ſitalijs cōpoſitionibꝰ poſterior que non habent ꝑtes actuentes. ſed potentia diſcrete ſunt partes adinuicē. quodnon eſt in alijs generibꝰ ꝯpoſitionū. Compoſitō etiaꝫ expartibꝰ integralibꝰ ponit ante ſe illā que eſt ex ꝑtibꝰtinuis. Illa v̓o que eſt ex partibꝰ ꝯtinuis. ponit ante ſeillam que eſt ex materia forma. Nam ip̄e partes cōtinue ex materia forma ſunt: ꝯpoſitō v̓o eoꝝ que ſunt exmateria forma. ponit ante ſe illā que eſt ex gene̓ differentia. Nam hāc habet formā ẜm ſeip̄am accepta. hecaūt habet ante ſe illā que ē ex potētijs. ẜm vnū modū accipiendi. Nam vnū genꝰ multiplicē habet potētiaꝫ. ſiuevna res generis. Reſtat ẜm prius poſterius dicet̉poſitio. ita videt̉ vna eſſe cauſa prima omnis ꝯpoſiionis. Contra quedā differentie ꝯpoſitionū ſic ſe habēt. vt vna excedat alterā excedatur ab ea: ſe habent ẜm prius poſterius. verbigr̄a. Compoſitio que ēſubſtantie potentijs. ſequit̉ ꝯpoſitionē ſubſtantie: ſed