Queſtio.xij.

viſibiliū ⁊ mutabiliū. Unde licꝫ res mutabiles creſcātnūero vel decreſcāt. nō ꝓpt̓ea creſcūt ille rōnes: nō gͦ penitꝰ accipit̉ nūerꝰ in his ab illis. ¶ Ad ꝗntū dicēduꝫ eſꝙ licet vna cā ſic ī vnoquoqꝫ gene̓ cauſe. vtpote vna ē efficiēs pͥma. vna finvna exlaris. nihilominꝰ tn̄ ēmultitudo ī rebꝰ ꝯdituāqꝫ cauſaꝝ: nō ꝙ ml̓multitudo ſit ab vno ⁊ ī vno ettitudo ſit a multitulūtate diuīa. q̄ ē efficiēsad vnū. Sil̓r ei qd̓ obijcit̉ decā vna ⁊ īmutas. ab ip̄a tn̄ ē ml̓titudo effectiue: ẜmeā tn̄ nō ēalit̓ vt forma dicat̉ q̄ ē de eē.Nec ſic ē ſic̄ ī factisī factis eī hūanis cū ē mult̉ a multitilūtatū. qꝛ volūtas hūana⁊ nūerat̉ ẜm volita. diuīa v̓o ē īmutabilis.tabinec niẜm illa. eadē eī volūtate qͣ vult hͦ. vult illudneclod mō vult. poſtea nō vult. ¶ Ad ſextū dicēdū ꝙnō ē ſimile ī ꝓceſſionibꝰ eternis ⁊ ꝓceſſiōibꝰ tꝑalibꝰ: ꝓceſſio eī eterna vtrāqꝫ ꝑfectōeꝫ hꝫ ī ſūmo. hec at̄ ē ꝑfectoꝓcedētis. vt ī rōne vniꝰ det̓mīet̉. qd̓ ꝑticularit̓ habet̉ amultis: creatura v̓o ꝑ ꝑticipatōeꝫ hꝫ. ꝑſona v̓o diuīa ꝓcedēs totalit̓ hꝫ. Unde nō ꝯgruit duos eē filios ab et̓ nonec duos ſpūſſanctos: ꝯuenit at̄ eē multitudinē reꝝ ꝯditarū. eo ꝙ vnaqueqꝫ ꝑticipat eē ⁊ v̓tutes. ⁊ oēs inſimulſumpte deficiūt etiā ab eiꝰ v̓tute: filiꝰ d̓o eſt eiuſdē eēntiecū pr̄e ⁊ equalis ī v̓tute ⁊ ſil̓r ſpūſſanctꝰ. ꝓcedēs gͦ eternalit̓ demōſtrat illū a qͦ ꝓcedit totalit̉̓. ꝓcedēs v̓o tꝑaliter demōſtrat ꝑticularit̓ ⁊ ī quadā ꝑticipatōe. ¶ Ad ſeptimū dicēdū ꝙ rōne eiꝰ ꝙ res create ꝓcedūt ex nihilo.nec dicimur habe̓ vnitate nec multitudinē: licꝫ res vnacū diuidat̉ in multa ꝑ diuiſionē tēdat ad nō eē. ſꝫ de talimultitudīe nō loꝗmur. ſꝫ de multitudīe pͥmo ī eē ꝓcedēte de nō eē. vbi v̓tꝰ factoris demōſtrat̉. ¶ Ad vltimū ī illo ordīe dicēduꝫ ē. ꝙ licꝫ res ꝓcedēs in eē a pͥmo hꝫ aliquā ſil̓itudinē cū primo: nō ex hͦ excludit̉ multitudo. qnꝓcedat a pͥmo. ẜm ꝙ multitudo ē vnū ⁊ vnū: hꝫ eī ſil̓itudinē ī rōne vniꝰ ī rōne boni. ⁊ ita de alijs corrn̄dētibꝰ. ſicut nec lapis ī eo ꝙ lapis hꝫ ſil̓itudinē. ſꝫ in eo ꝙ vnumaut bonū. Nec ē ſimile de multitudīe ⁊ corruptōe: corruptio eī ē qͦ tendit res ī nō eē. multitudo at̄ de qͣ iaꝫ dictūeſt. ē in qͣ firmat̉ ī eē: firmiꝰ eī ē res ī eē cꝰ eē ē ī ml̓tis. itailloꝝ. ꝙͣ vbi ē in vno ſolo de numero illorū.¶ Nembrum ſecundum.Einde ſuppoſito ꝙ multitudo ſit. ſic̄ quibuſdā ratōibꝰ ē oſtēſuꝫ. ⁊ loquor maxīe deAd qd̓ dicēdū ē ꝙ cām multitudīs ē quepͥma multitudīe: querēda ē cā multitudīsrere multiplicit̓. Si eī querat̉ cā efficiēs multitudīs dicet̉ ꝙ vna ē pͥma cā efficiēs multitudīs: ⁊ ẜm hͦ falſa ēpoſitō ph̓oꝝ. ab vno n̄ ꝓcedit niſi vnū ſolū īmediate.ſi ſic ītelligat̉. qd̓ ꝓcedit ab vno. hꝫ ratōneꝫ vniꝰ. Si v̓oſumat̉ cā exēplaris dicet̉ tūc. ꝙ ab vno multa. pluralit̓tn̄ dicte ꝓpt̓ quēdaꝫ reſpectū multitudīs ad ip̄am: ⁊ ẜmhoc dicit̉ vna cā exēplaris in eēntia. ydee v̓o vel ratōesdicūt̉ pluralit̓. Si v̓o q̄rat̉ vn̄ dicat̉ diuerſitas tāꝙͣ a cāin re. Dicēduꝫ ꝙ quēdā ē a forma. quedā ē a mat̓ia. quedam ē a tꝑe. verbigr̄a. Diuerſitas a mat̓ia vel ſubiectoeſt cū forma. ignis diuerſificat̉ hac mat̓ia ⁊ illa. ⁊ albedo alia ē in niue alia ī calce. Diuerſitas at̄ a forma. ē ingeneribꝰ ⁊ ſpeciebꝰ. Diuerſitas v̓o a tꝑe ē. vt albedo inmane. ⁊ albedo ī veſpe vel curſus ī mane ⁊ curſus ī veſpere: ⁊ actꝰ ī vno tꝑe ⁊ in alio. Sꝫ tūc dicemꝰ ꝙ ip̄o tꝑeſit diſtinctō. ⁊ ſi nō ſꝑ cauſalitas. Si v̓o q̄rat̉ de pͥma diuerſitate rerū creataꝝ ſiue ꝯditaꝝ. Dicēdū eſt ꝙ ſeip̄isdifferūt. vtpote materia ſcip̄a differt a forma alteriꝰ: etmateria vniꝰ diſtinguit̉ a forma alteriꝰ. Itē ſi querat̉ ineadē re. de differētijs formaꝝ q̄ ſunt ī ea. vtpote de differentia modi ſpeciei ⁊ ordīs ⁊ hmōi. Reſpōdendū ē. ꝙ ꝑappropriatōem ex ꝑte cauſe. ſūt rōnes appropriate tribꝰꝑſonis. ⁊ ẜm hͦ rato pluralitatis accipiet̉ ex illa parte.Si aūt querat̉ de alijs formis q̄ ſūt abſolute ī re. vt quātitate ⁊ hmōi. Reſpōdet̉ ꝙ ad pͥncipia eēntialia ī re re-

ducūt̉ ex ꝗbꝰ habēt eē: nihilominꝰ tn̄ quādā inter ſe hn̄tdifferētiā. Qd̓ gͦ ſupra dicebat̉. ꝙ diuerſitas ē a mat̓ia.Reſpondendū eſt ꝙ nō prima ſed aliqua poſteriorū poteſt eſſe a materia: ſicut aliqua etiaꝫ poteſt eſſe a forma.Nec eſt contrariū. ꝙ forma eſt principiū vnitatis ⁊ itanon multitudinis: non em̄ ſic eſt de oppoſitōne vnitatis⁊ multitudinis ſicut albi ⁊ nigri. ⁊ contrarioruꝫ. ſed abeodem principio ſicut ẜm prius ⁊ poſterius: nihilominꝰtamen in aliquibꝰ ab alio prīcipio eſt vnitas. ⁊ ab aliomultitudo. vtpote vnitas ſpeciei dicit̉ eſſe forma. multitudo aūt indiuiduoꝝ a materia vel a ſeipſis: aliquādoeſt econtrario. vt vnitas ſic quodāmodo ab vnitate materie vel ſubiecti. multitudo ſiue differentia a forma. ⁊ſic non ſemper ẜm vnum modū eſt querenda ratō multitudinis aut diuerſitatis. ¶ Reſponſionem v̓o illoruꝫqui dicebant ratōnem numeri aut diuerſitatis eſſe ex replicatōne intellectus diuini ſuper ſeipſum non approboꝘ em̄ ſapientia prima prout eſt numerus numerans.ſicut dicit augu. eſt cauſa rerum que numerātur. nō eſtẜm illum modum. ſed exemplariter ſicut dictum eſt: ⁊ hͦbene apparet per hoc quod dicitur in li. de libe. arbi. ſicut ſupra habitum eſt. ¶ Si v̓o queratur. quare producta eſt rerum diuerſitas prima. Reſpondendum eſt admanifeſtationem diuine potentie ſapientie et bonitatis. Manifeſtatur em̄ potentia plus in multitudine ꝙͣin vnitate. ſapientia in multorum ordinatōne: bonitasv̓o in multitudinis perfectōne creata. ergo ſunt multaordinata in ſufficientia ſiue perfectōne que vocatur vniuerſitas. Nec fuit creatō multitudinis propter indigētiam creantis. ſicut contingit in conditōne eoruꝫ que fiunt a voluntate humana: homo em̄ facit aliquando respropter ſui indigentiam. ⁊ natura multiplicat formamin materia propter ſui conſeruatōnem: non ſic auteꝫ eſtin multitudine creatorum. ſed eſt non ex indigentia. ſedex ſuperfluentia bonitatis diuine. cuius eſt cōmunicareeſſe ẜm omnem eius differentiam. ¶ Attendendum eſtetiam ꝙ dupliciter eſt diuiſio ſiue diſcretio. vna ē ex defectibilitate rei exiſtentis. ⁊ de hac nō loquimur. hec em̄ſi reducitur ad principium. poteſt dici vt reducatur adpriuatōnem materie: materia enim priuata eſt cauſa deficiendi. Eſt autem alia diſcretio que eſt rerum in ſe velratione formarum. ⁊ hec eſt ad oſtenſionem diuine bonitatis.¶ Queſtio. xij. de ſimplicitate et compſitione creaturarum.Onſequēter trāſendum eſt ad queſtionem de ſimplicitatecreaturarum ⁊ compoſitōe. ¶ Primoergo querenduꝫ eſt. vtrum ſimplicitasconueniat omni creature. aut compoſitio. aut cuidam ſimplicitas. cuidam compoſitio. ¶ Secundo de cauſa compoſitōis multiplici. an ſit vna cauſa compoſitionis in omnibus.¶ Nembrum primum.D primum ſic. vnitas ⁊ ſimplicitas ſuntrationes cauſe: qua ergo ratione ab vnoprocedit vnum. ea ratione a ſimplici debꝫprocedere ſimplex. ¶ Preterea ſimplicitas eſt quedam conditio ⁊ non repugnat creature vt videtur. et potentia eſt ex parte creantis in cōmunicandoergo ſimplicitas eſt conditio creature. ¶ Contra Boetius in ſuis ebdomadibus. om̄i compoſito aliud ē ꝙ ē.et quo eſt: ⁊ cui aliud eſt quo eſt ⁊ ꝙ eſt. illud eſt compoſitum: ſed in omni creatura aliud eſt ꝙ eſt ⁊ quo eſt. ergo omnis creatura eſt compoſita. ¶ Item ſi aliqua creatura eſſet ſimplex omnino in eſſe ⁊ intellectu. coequaretur primo. ſed non ſunt duo prima. nec aliquid in rebus que fiunt ei coequale. ergo nulla creatura eſt ſim-