QueſtioDecima
ẜm vnā expoſitōem. idē ē dicere tp̄a eterna. qd̓ duratōnē eternā. quēadmodū dicit hay. Scd̓m aliā v̓o rōnemdicūtur tꝑa eterna. q̄ ſemꝑ ſunt cū mūdo: et ẜm hoc dīcaud. ꝯtra manicheū. Ideo dicūtur tꝑa eterna. nō tamēſic eterna quō deus ē eternus. quia deus ē ante tꝑa. quifabricator eſt tꝑm. ¶ Per hoc patet ſolutio ad obiecta.Qā ẜm ꝙ tp̄us dr̄ mēſura motus rei ſuꝑceleſtis. vl̓ etiārei motus corꝑalis vel ſpūalis. dr̄ creatio an̄ tp̄s. ī tꝑevel cū tꝑe. ¶ Ad hoc v̓o qd̓ dicit aug. cōtra manicheuꝫ.ꝙ cū ip̄a creatura quā fecit deus tꝑa eē ceperūt. Dicendū ꝙ tp̄us ibi accipit̉ ꝓ menſura creatōnis q̄ ſubito fit.ſiue exitus rei de nō eē in eē: et ẜm iſtū modū cōcedendūē. ꝙ tp̄s ē cū creatōe paſſiue dicta. ¶ Ad hoc qd̓ dr̄ ro.vlt. tꝑa eterna: et etiā haymo tꝑa ſecularia. ad differētiā eternoꝝ tꝑm que p̄ceſſerūt mūdi exordiū. Dicēdumtp̄us accipitur ibi generaliter ꝓ duratōne. ⁊ ẜm hecpa eterna. dicet̉ duratō eternitatis que p̄ceſſit mūdi exediū. ad differētiā tꝑm ſeculariū: vel tꝑa eternā que ſꝑſunt cū mūdo ſicut ſupra dictū ē.¶ Nlembrum. x.D decimū qͦ querit̉. Cū creari ē fieri ex nihilo: qͣlit̓ accipiat̉ hoc ip̄m nihil. Ex quocūqꝫ em̄ fit aliꝗd. illud ē cā eius qd̓ ex illot: ſi gͦ factū ē ex nihilo. ip̄m nihil ē cā eiꝰqd̓ ex ip̄o factū ē: ſꝫ id qd̓ nihil ē nullū habet eē: qd̓ nullū habet eē. nō adiuuat aliud vt ꝑueniat ad eē: gͦ cū dicit̉ ex nihilo nō notat̉ cā. ¶ Preterea vox oīm ē. de nihilo nihil fit: gͦ quicqd fit. fit ex aliquo. ſꝫ qd̓ creat̉ ex nihilo fit. gͦ nihil creat̉. ¶ Itē ſi creari ē ꝓcedere nō ex aliaūt hoc ē eī ex aliquo qd̓ fit alterius ſubſtātie: et ẜm hͦdiceret̉ filius ꝓcedere ex nihilo. quia nō ē alterius ſubſtātie a patre. aut dr̄ ꝓcedere non ex aliquo generaliterſcꝫ q̄ nec ē eadē ſubſtātia nec differēs: et ẜm hoc. cū malū nō ſit eadē ſubſtātia nec differēs qd̓ ex malo ꝓcedit.dicit̉ creari: qꝛ ꝓcedit ex nihilo. ¶ Preterea dr̄ ꝙ hō loquit̉ de nihilo. cū loquit̉ de re inutili. vel omnino nō ente: ſꝫ loqui ē agere quoddā. Nō aūt dr̄ hō creare: gͦ nō oēꝓcedere ex nihilo ē creare. ſicut nō oē agere de nihilo ēreare. ¶ Preterea qd̓ informe eſt quodammō dr̄ nihil.Un̄ materia cū ē informis dr̄ nihil: gͦ fieri ex mat̓ia ẜmillū modū. ē fieri ex nihilo: ſꝫ hoc nō ē creari. ergo nō oēfieri de nihilo ē creari. ¶ Preterea cū aliꝗs de nulla reloquit̉. dr̄ ꝙ de nihilo loquit̉: nūquid eodē mō dicet̉ creari fieri ex nihilo. ¶ Ad qd̓ dicendū ꝙ fieri ex nihilo dr̄multipliciter ſiue de nihilo. Nā de vel ex. pōt dice̓ ordinē nō cauſaꝫ. qui tn̄ ordo n̄ ſaluat̉ niſi ī altero extremorū: et ẜm hunc modū dr̄ creari fieri ex nihilo vel d̓ nihilo. qꝛ poſt oīno n̄ eē ꝓcedit creatura ī eē. Et ſic dic̄ aug.in li. de ciui. dei. que facta ſunt. mutabilia ſunt. quia nōde illo ſꝫ d̓ nihilo facta ſunt. Si v̓o dicat cām. ẜm illummodū nō ē creari fieri ex nihilo. et ꝑ hoc ſoluit̉ pͥmo obiectū. ¶ Similiter pōt ſolui ſcd̓m. qd̓ em̄ omnino nō eſtens. nō pōt eē materia entis. et ita nō ꝓducet̉ materialiter aliquid. hoc tn̄ nō ē ꝯtrariū ei qd̓ dicit: poſt n̄ eē ꝓducat̉ aliquid in eē. ¶ Ad terciū dicēduꝫ. ꝙ filius nō dr̄ exnihilo ꝓcede vel de nihilo. ſꝫ de pr̄e. Un̄ hilarius. xij. detrini. cū ex manēte natus ē. nō ē natus ex nihilo: nō em̄poſt nō eē filiū. ꝓcedit filius eē. nec poſt omnino nō eſſe¶ Itē cū dr̄ creari fieri ex nihilo. nō intelligit̉ priuatiueſicut nihil malū dr̄ nihil. Malū em̄ nulla ſubſtātia eſt.ſicut dīc aug. in. j. ioh̓. ſine ip̄o factū ē nihil .i. peccatumcū gͦ aliquid dr̄ fieri ex malo. i. peccato. priuatōeꝫ habꝫꝓ origine. cū at̄ aliquid dr̄ creari ex nihilo. ſumit̉ netiue nō cauſaliter. Item fieri ex nihilo pōt intelligi. ꝙ n̄ſit ex cā aliqua. ſicut dicit anſel. cōtriſtat̉ de nihilo .i. nōꝯtriſtat̉ ex aliqua cā. vel cōtriſtat̉ ſine aliqua cā licet depr̄e poſſet dici. pater nō fit ex aliquo. nō ꝯcedit̉ tn̄ ꝙ pr̄ſit de nihilo: in forma em̄ dicēdi dat̉ intelligi. ꝙ pr̄ fiaqd̓ nullatenus ē cōcedid̓o dicatur fieri de nihi
lo. hoc ē fieri ſine cā. cū nihil fiat ſine cā: oppoſitō eēt ī hͦverbo creari. poneret em̄ ꝙ fieret. et ꝙ nō ex aliqua cauſa fieret. Iſta aūt duo nō ſunt oppoſita fieri ex aliquo .i.ex aliqua cā. et fieri ex nihilo ꝓut cōtinetur ī rōne eiusqd̓ ē creari. Un̄ anſel. ī monologio. ſine omni repugnantia ea q̄ ſunt eēntia d̓i. pn̄t eē facta ex nihilo. eo mō quodici ſolꝫ. diues ex pauꝑe. et ſanitatē recepiſſe ꝗs ex egritudine .i. qui prius erat pauꝑ nūc ē diues. ¶ Ad quartū dicendū ē. ꝙ cū dr̄ hō loquit̉ de nihilo. dupliciter intelligit̉: vel negatiue .i. nō loquit̉ de aliqua re. et ſic nonponit̉ hoc verbū fieri. vt ex hoc ſequat̉ ꝙ aliquis fiat.Si v̓o priuatiue vl̓ negatiue in genere. ẜm hoc poniturloquitur. Et licet loqui ſit agere: nō tn̄ ſic agere de nihilo ē creare. Nihil em̄ dr̄ inutile vel oīno nō ens. ſic̄ chimera qd̓ ē materia locutōis. Ex nihilo aūt ꝓut poniturin rōe eius creari: nō ponit materiā. et ita differēter accipit̉. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ de materia. ꝙ materia nihil ē ẜm quēdam modū. Dicendū ꝙ ſic fieri ex nihilo p̄uatiue dicetur. nō pure negatiue. Item materialiter nōtm̄ ordinaliter. et per hoc ſolui poſſunt ea q̄ primo obijciuntur.¶ Queſtio decima de ſubſtantia creature ẜm ſe.Ranſeundu ē deinceps ad eē creature ẜm ſe. Circa quaꝫhec ſunt cōſiderāda .ſ. ip̄a ſubſtātia creati. vnitas et multitudo. ſimplicitas ⁊cōpoſitio. mutabilitas vel immutabilitas. coeternitas vel tꝑalitas. localitas: diſpoſitōnes exꝑte qualitatis. et ex ꝑte relatōis. p̄dicte eī ſunt quaſi exꝑte quātitatis. Primo gͦ ꝯſiderandū ē de ſubſtantia reicreate. rōne cuius querit̉. ¶ Prīo vtꝝ ꝑ ſe dicat̉ creatūꝯpoſitum ex materia et forma. aut alterū cōponētiū. velvtrūqꝫ. ¶ Secūdo. quare ſub rōe celi et terre deſignaturcreatio potius ꝙͣ ſub alijs rōibꝰ. ¶ Tercio cū hic cōtingat accipi et eē ſub rōe vniuerſalis vel ꝑticularis. Utrūẜm vtrāqꝫ rōnem ſit eſſe creati vel ẜm alteram tm̄.¶ Membrū primūD primū ſic obijcit̉. compoſitū ex materiaet forma ē in ſuo genere ꝑfectū: a ꝑfecto at̄ſimpliciter ẜm rōem potētie et ſapiētie etbonitatis. ꝯuenit ꝓcedere ꝑfectū ẜm pͥmārōem: ſꝫ hoc ē ꝯpoſitū ſicut dictū ē. creatō aūt ē prima rōꝓcedēdi in creaturis. gͦ cōpoſitū dicet̉ ꝑ ſe creatū. Necobuiat rō creati. q̄ ē ꝓcedēs de nō eē in eē omnino in eē.hoc em̄ ꝯuenit ip̄i ꝯpoſito. ¶ Itē cum ꝑ ſe ens conueniathis tribꝰ. ꝓprie et primo ꝯuenit ꝯpoſito materie. ſecūdoquia nō ē in ſubiecto. ſꝫ ē alterius ſubiectū: forme v̓o vtquā formaliter res ē. id quod ē. ſꝫ cui cōuenit ꝓprie et primō eē ſubſtātiā de nihilo factā hͦ ē creatū ꝑ ſe et primo. gͦcōpoſitū dicet̉ ꝑ ſe et primo creatū. ¶ Itē hic ē ī quo ſtatactꝰ nature vel volūtatis. multo fortius gͦ actus creatōnis. ¶ Cōtra aug. in li. de ſymbolo. Materia de nihilo facta ē. ita vt ordinatiſſimo dei munere. primo capacitas formarū fieret. ac deinde poſtea formarent̉ quecūqꝫ formata ſunt. Itē qd̓ cōuenit plus cū principio creāte. plus habꝫ ſimilitudinis: ſꝫ materies a qͣ formatus ēmūdus. ꝯuenit in hͦ cū primo ẜm quādā ꝓportōem. vt digo rerum. quod nō eſt dicere de aliqua forma vl̓cat̉ ode cōpoſito. Un̄ aug. ī li. ꝯfeſ. Materia a qͣ formatus ēmūdus origine n̄ tꝑe. res ex ſe factas p̄ceſſit. cū gͦ plꝰ habeat ſimilitudinis. magis ꝑticipabit rōem entis. et itaeius quod creatū eſt. ¶ Ꝙ aūt ꝯueniat forme videt̉. forꝯpoſito. Ꝙ at̄ dat eēma em̄ eſt que dat eē matmaterie. ī hoc hꝫ ampliinē cū ip̄o creatore. etfluit de nō eēhabetreati.icendū ē. ꝙ cū creteractꝰ ꝗ ē creatō. vnū crea