Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioDecima

ẜm vnā expoſitōem. idē ē dicere tp̄a eterna. qd̓ duratō eternā. quēadmodū dicit hay. Scd̓m aliā v̓o rōnemdicūtur tꝑa eterna. ſemꝑ ſunt mūdo: et ẜm hoc dīcaud. ꝯtra manicheū. Ideo dicūtur tꝑa eterna. tamēſic eterna quō deus ē eternus. quia deus ē ante tꝑa. quifabricator eſt tꝑm. Per hoc patet ſolutio ad obiecta. ẜm tp̄us dr̄ mēſura motus rei ſuꝑceleſtis. vl̓ etiārei motus corꝑalis vel ſpūalis. dr̄ creatio an̄ tp̄s. ī tꝑevel tꝑe. Ad hoc v̓o qd̓ dicit aug. cōtra manicheuꝫ. ip̄a creatura quā fecit deus tꝑa ceperūt. Dicen tp̄us ibi accipit̉ menſura creatōnis ſubito fit.ſiue exitus rei de in: et ẜm iſtū modū cōcedendūē. tp̄s ē creatōe paſſiue dicta. Ad hoc qd̓ dr̄ ro.vlt. tꝑa eterna: et etiā haymo tꝑa ſecularia. ad differētiā eternoꝝ tꝑm que p̄ceſſerūt mūdi exordiū. Dicēdumtp̄us accipitur ibi generaliter duratōne. ẜm hecpa eterna. dicet̉ duratō eternitatis que p̄ceſſit mūdi exediū. ad differētiā tꝑm ſeculariū: vel tꝑa eternā que ſꝑſunt mūdo ſicut ſupra dictū ē. Nlembrum. x.D decimū querit̉. creari ē fieri ex nihilo: qͣlit̓ accipiat̉ hoc ip̄m nihil. Ex quocūqꝫ em̄ fit aliꝗd. illud ē eius qd̓ ex illot: ſi factū ē ex nihilo. ip̄m nihil ē eiꝰqd̓ ex ip̄o factū ē: ſꝫ id qd̓ nihil ē nullū habet: qd̓ nul habet. adiuuat aliud vt ꝑueniat ad: dicit̉ ex nihilo notat̉. Preterea vox oīm ē. de nihilo nihil fit: quicqd fit. fit ex aliquo. ſꝫ qd̓ creat̉ ex nihilo fit. nihil creat̉. Itē ſi creari ē ꝓcedere ex aliaūt hoc ē ex aliquo qd̓ fit alterius ſubſtātie: et ẜmdiceret̉ filius ꝓcedere ex nihilo. quia ē alterius ſubſtātie a patre. aut dr̄ ꝓcedere non ex aliquo generaliterſcꝫ nec ē eadē ſubſtātia nec differēs: et ẜm hoc. ma ſit eadē ſubſtātia nec differēs qd̓ ex malo ꝓcedit.dicit̉ creari: qꝛ ꝓcedit ex nihilo. Preterea dr̄ loquit̉ de nihilo. loquit̉ de re inutili. vel omnino ente: ſꝫ loqui ē agere quoddā. aūt dr̄ creare:ꝓcedere ex nihilo ē creare. ſicut agere de nihilo ēreare. Preterea qd̓ informe eſt quodammō dr̄ nihil.Un̄ materia ē informis dr̄ nihil: fieri ex mat̓ia ẜmillū modū. ē fieri ex nihilo: ſꝫ hoc ē creari. ergofieri de nihilo ē creari. Preterea aliꝗs de nulla reloquit̉. dr̄ de nihilo loquit̉: nūquid eodē dicet̉ creari fieri ex nihilo. Ad qd̓ dicendū fieri ex nihilo dr̄multipliciter ſiue de nihilo. de vel ex. pōt dice̓ ordi cauſaꝫ. qui tn̄ ordo ſaluat̉ niſi ī altero extremo: et ẜm hunc modū dr̄ creari fieri ex nihilo vel nihilo. qꝛ poſt oīno ꝓcedit creatura ī. Et ſic dic̄ aug.in li. de ciui. dei. que facta ſunt. mutabilia ſunt. quiade illo ſꝫ nihilo facta ſunt. Si v̓o dicat cām. ẜm illummodū ē creari fieri ex nihilo. et hoc ſoluit̉ pͥmo obiectū. Similiter pōt ſolui ſcd̓m. qd̓ em̄ omnino eſtens. pōt materia entis. et ita ꝓducet̉ materialiter aliquid. hoc tn̄ ē ꝯtrariū ei qd̓ dicit: poſt ꝓducat̉ aliquid in. Ad terciū dicēduꝫ. filius dr̄ exnihilo ꝓcede vel de nihilo. ſꝫ de pr̄e. Un̄ hilarius. xij. detrini. ex manēte natus ē. ē natus ex nihilo: em̄poſt filiū. ꝓcedit filius. nec poſt omnino eſſe Itē dr̄ creari fieri ex nihilo. intelligit̉ priuatiueſicut nihil malū dr̄ nihil. Malū em̄ nulla ſubſtātia eſt.ſicut dīc aug. in. j. ioh̓. ſine ip̄o factū ē nihil .i. peccatum aliquid dr̄ fieri ex malo. i. peccato. priuatōeꝫ habꝫ origine. at̄ aliquid dr̄ creari ex nihilo. ſumit̉ netiue cauſaliter. Item fieri ex nihilo pōt intelligi.ſit ex aliqua. ſicut dicit anſel. cōtriſtat̉ de nihilo .i.ꝯtriſtat̉ ex aliqua. vel cōtriſtat̉ ſine aliqua licet depr̄e poſſet dici. pater fit ex aliquo. ꝯcedit̉ tn̄ pr̄ſit de nihilo: in forma em̄ dicēdi dat̉ intelligi. pr̄ fiaqd̓ nullatenus ē cōcedid̓o dicatur fieri de nihi

lo. hoc ē fieri ſine. nihil fiat ſine: oppoſitō eēt īverbo creari. poneret em̄ fieret. et ex aliqua cauſa fieret. Iſta aūt duo ſunt oppoſita fieri ex aliquo .i.ex aliqua. et fieri ex nihilo ꝓut cōtinetur ī rōne eiusqd̓ ē creari. Un̄ anſel. ī monologio. ſine omni repugnantia ea ſunt eēntia d̓i. pn̄t facta ex nihilo. eo quodici ſolꝫ. diues ex pauꝑe. et ſanitatē recepiſſe ꝗs ex egritudine .i. qui prius erat pauꝑ nūc ē diues. Ad quar dicendū ē. dr̄ loquit̉ de nihilo. dupliciter intelligit̉: vel negatiue .i. loquit̉ de aliqua re. et ſic nonponit̉ hoc verbū fieri. vt ex hoc ſequat̉ aliquis fiat.Si v̓o priuatiue vl̓ negatiue in genere. ẜm hoc poniturloquitur. Et licet loqui ſit agere: tn̄ ſic agere de nihilo ē creare. Nihil em̄ dr̄ inutile vel oīno ens. ſic̄ chimera qd̓ ē materia locutōis. Ex nihilo aūt ꝓut poniturin rōe eius creari: ponit materiā. et ita differēter accipit̉. Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ de materia. materia nihil ē ẜm quēdam modū. Dicendū ſic fieri ex nihilouatiue dicetur. pure negatiue. Item materialitertm̄ ordinaliter. et per hoc ſolui poſſunt ea primo obijciuntur. Queſtio decima de ſubſtantia creature ẜm ſe.Ranſeundu ē deinceps ad creature ẜm ſe. Circa quaꝫhec ſunt cōſiderāda .ſ. ip̄a ſubſtātia creati. vnitas et multitudo. ſimplicitascōpoſitio. mutabilitas vel immutabilitas. coeternitas vel tꝑalitas. localitas: diſpoſitōnes exꝑte qualitatis. et ex ꝑte relatōis. p̄dicte ſunt quaſi exꝑte quātitatis. Primo ꝯſiderandū ē de ſubſtantia reicreate. rōne cuius querit̉. Prīo vtꝝ ſe dicat̉ creatūꝯpoſitum ex materia et forma. aut alterū cōponētiū. velvtrūqꝫ. Secūdo. quare ſub rōe celi et terre deſignaturcreatio potius ꝙͣ ſub alijs rōibꝰ. Tercio hic cōtingat accipi et ſub rōe vniuerſalis vel ꝑticularis. Utrūẜm vtrāqꝫ rōnem ſit eſſe creati vel ẜm alteram tm̄. Membrū primūD primū ſic obijcit̉. compoſitū ex materiaet forma ē in ſuo genere ꝑfectū: a ꝑfecto at̄ſimpliciter ẜm rōem potētie et ſapiētie etbonitatis. ꝯuenit ꝓcedere ꝑfectū ẜm pͥmārōem: ſꝫ hoc ē ꝯpoſitū ſicut dictū ē. creatō aūt ē primaꝓcedēdi in creaturis. cōpoſitū dicet̉ ſe creatū. Necobuiat creati. ē ꝓcedēs de in omnino in.hoc em̄ ꝯuenit ip̄i ꝯpoſito. Itē cum ſe ens conueniathis tribꝰ. ꝓprie et primo ꝯuenit ꝯpoſito materie. ſecūdoquia ē in ſubiecto. ſꝫ ē alterius ſubiectū: forme v̓o vtquā formaliter res ē. id quod ē. ſꝫ cui cōuenit ꝓprie et pri ſubſtātiā de nihilo factā ē creatū ſe et primo.cōpoſitū dicet̉ ſe et primo creatū. Itē hic ē ī quo ſtatactꝰ nature vel volūtatis. multo fortius actus creatōnis. Cōtra aug. in li. de ſymbolo. Materia de nihilo facta ē. ita vt ordinatiſſimo dei munere. primo capacitas formarū fieret. ac deinde poſtea formarent̉ quecūqꝫ formata ſunt. Itē qd̓ cōuenit plus principio creāte. plus habꝫ ſimilitudinis: ſꝫ materies a formatus ēmūdus. ꝯuenit in primo ẜm quādā ꝓportōem. vt digo rerum. quod eſt dicere de aliqua forma vl̓cat̉ ode cōpoſito. Un̄ aug. ī li. ꝯfeſ. Materia a formatus ēmūdus origine tꝑe. res ex ſe factas p̄ceſſit. plꝰ habeat ſimilitudinis. magis ꝑticipabit rōem entis. et itaeius quod creatū eſt. aūt ꝯueniat forme videt̉. forꝯpoſito. at̄ datma em̄ eſt que dat matmaterie. ī hoc hꝫ ampliinē ip̄o creatore. etfluit dehabetreati.icen ē. creteractꝰ ē creatō. vnū crea