QueſtioNona
de nō eē oīno. in eē creant̉. gͦ nō dicunt̉ illa creari. ¶ Itēẜm aliā expoſitōem quā ponit aug. in li. ꝯfeſ. Celi et terre nomine materia vtrorūqꝫ deſignat̉. ex quo videt̉ cuminfra ſequet̉ de his q̄ fiunt in diſtinctōibꝰ dierū. ꝙ erūtmateria creata: que aūt ſunt ex materia: nō dicent̉ creata ſed facta. ¶ Cōt̓ra cū dr̄. In prīcipio creauit deus celū et terram ⁊c̄. dicit aug. ꝯtra manicheū. ꝙ celi et terrenoīe vniuerſa creatura ſignata ē. quā fecit et cōdidit deujs. ¶ Rn̄dendū ē. fieri de nihilo dr̄ dupliciter. vel qd̓ n̄ſit ex materia. et ẜm hūc modū materia ⁊ forma dicunt̉fieri de nihilo. et que tenēt rōem hmōi principioꝝ. Aliop̓o mō dicūtur fieri de nihilo qd̓ ꝓcedit in eē. cū prius n̄eēt: et ẜm hūc modū dicūtur n̄ tm̄ materia et forma creata. ſꝫ que primo erāt ex illis. Un̄ aug. ꝯtra manicheumRectiſſime credit̉ oīa de nihilo feciſſe. ip̄a materia etiāde oīno nihilo facta ē. etiā ſi formata oīa d̓ iſta materiaſint facta. Nō em̄ prius extitit materia ẜm ſnīam augpoſtea ex materia facte ſunt res: ſꝫ ſimul de nō eē in elerūt principia. et que erāt ex illis. Per iā dicta patetrn̄ſio ad primo obiectū. eē em̄ ex nihilo et eē ex aliqͦ opponūtur. ſi ꝯſimiliter accipiant̉: ſꝫ nihil ꝓhibet eē ex aliquo. vtpote ex materia. et eē ex nihilo hoc ē poſtꝙͣ nō fuit: et ē talis modus accipiēdi. ſicut cū dr̄ ex mane ſit dies .i. poſt mane: nō ꝙ mane ſit materia diei. ¶ Ad ſecundo obiectū dicēdū ē. ꝙ exire de potētia in actū dr̄ ꝓprie d̓his. que habēt p̄exiſtētem naturā. ⁊ ẜm hūc modū diſtīguunt̉ iſti exitus ex oppoſito. Si v̓o dicat̉ exitꝰ de potentia actiua in actū. nō ex oppoſito ſe habēt exire de potentia in actū. ⁊ exire de nihilo in eē: ſꝫ vtrūqꝫ ꝯuenit creatis. ¶ Ad terciū patet rn̄ſio ex dictis.¶ Nembrum quintumDntū quo querit̉. vtꝝ creari ꝯueniathis que fiūt a natura. vel a volūtate creature rōnal̓. Ad qd̓ ſic. Natura ⁊ volūtasdicūtur diſponere materiā vel ſubiectumad ꝓductōem forme: cū aūt facta diſpoſitō ē. tunc daturforma: ē em̄ ita de his ſicut de agricolis. Agricola em̄ extrinſecus oꝑat̉. creator v̓o ē ꝗ prīcipia iſta format: ſedformare dei ē creare. gͦ ea que fiūt materialiter a natura vel volūtate. creātur rōe forme a deo. ¶ Itē aug. xiij.de trini. ſicut matres grauide ſunt fetibꝰ. ſic mūdꝰ cauſis naſcētibꝰ: q̄ in illo nō creant̉. niſi ab illa ſumma eēntia. vbi nō orit̉ aliqd̓ nec morit̉. ¶ Itē aug. ſuꝑ Gen̄. adlitte. ꝯſumaſſe illa intelligimꝰ deū. cū creauit oīa fimulita ꝑfecte. vt nihil ei adhuc ī ordine tꝑm creandū eſſet.qd̓ nō hic ab eo in ordine cauſarū creatū eēt. Ex quo relinquit̉. ꝙ creatio extendit ſe ad ea que fiūt natura velvolūtate. ¶ Cōtra. ea que fiūt natura vel volūtate. fiūtex aliquo prius exiſtēti: ſꝫ qd̓ fit ex aliquo priꝰ exiſtēti nōē creatū. gͦ ea que ſunt a volūtate oīno vel natura. nonſunt creata. Itē nature ē principiū ex ſimilibꝰ ſil̓ia ꝓcreandi in genere vel in ſpecie: eodē mō volūtas ē principium ẜm formā faciēdi apprehenſam: cū gͦ ī natura ſit ſufficiētia ꝓducēdi ſibi ſimilē formā. nō ē neceſſe in his ponere extrinſecus principiū ad creatōem formarū. Itemrequieuit dn̄s ſeptimo die ab omni oꝑe. ꝙ aūt nūc oꝑatur. hec ē quedā indiuidua creādo virtute nature et volūtatis gubernādo gͦ ſufficiūt in ſuis oꝑbꝰ p̄ter creatōꝫnouā natura et volūtas. ¶ Ad hec dicēdū ē. ꝙ aliter eſtin his que fiūt mirabiliter. et aliter ī his que fiūt naturaliter vel ſola volūtate creature. In his gͦ que fiūt mirabiliter. diſpoſitio fit ꝑ angelos vel ꝑ hoīes. ip̄a v̓o forma fit a deo. Un̄ aug. in li. de tri. qualibuſcūqꝫ angelisvicinas cauſas ex elemētis ꝯtrahere quāto facilius ē. tāto mirabiliores in huiꝰ oꝑbꝰ exiſtēt eoꝝ cauſalitates: ſꝫnō ē creator niſi qui principaliter iſta format. nec quiſquā hoc pt̄ niſi ille apud quē primitꝰ ſunt omniū mēſure. numeri ⁊ pōdera. In his v̓o que fiūt naturaliter aliter ē. Nā ip̄e creator natura mediāte formā inducit. vipote ignis ex igne. lumē ex luce. In his gͦ nō ē neceſſe vt
ip̄a forma de nihilo cauſet̉ que generat̉. ſꝫ ꝑ generatōeꝫꝓducitur. Rationes gͦ ſeminales vel naturales createſunt. ſed ẜm illas poſtea fit naturaliū cōditio: ſunt etiāquedam forme que a creatore inducūtur. licet mediantenatura inducatur diſpoſitio. ſicut ē in anima ratōnali.et in his in quibus nō dicimus formā habere virtutē generandi ꝯſimilē formā in materia vel ſubiecto. ¶ Ad ſecundū dicēdū ē. Ꝙ aug. loquitur ibi de cauſis originalibus. que creature ſūt in oꝑibꝰ ſex dierū. ẜm quas poſtea tp̄us oportune ꝓducerent res naturaliter in eē. velex natura ſuperiori vel inferiori. Un̄ aug. aliud ē ex intimo ac ſummo cauſarū ordine. condere creaturaꝫ. quefecit ſolus creator. Aliud ꝓ diſtributis ab illo viribusaliquā operatōem forinſecus admonere. vt tunc vel nūcſic vel ſic exeat quod creatur. Diſtinguit autem ſic internaturalia et mirabilia. Cum fiunt res ꝯtinuato qͣi quodam fluuio labentium rerum. ⁊ ex occulto in ꝓmptum.atqꝫ ex ꝓmpto in occultum. vſitato itinere tranſeuntiūnaturalia dicūtur: cum autem amouendis hominibusinuſitata mutabilitate ingeruntur. magnalia nuncupātur. ¶ Ad tercio obiectum dicendū eſt. ꝙ licet cōſumatio eē dicatur in operibus ſex dierum. quo ad genera etſpecies rerum naturalium: nihilominus tamē operaturdeus adhuc multiplicando. gubernādo. mirabilia faciendo. mediante natura vel voluntate naturalia vel voluntaria ꝓducendo. que opera nō dicentur creatio. niſiquia a creatis virtutem accipiunt. vel ip̄e creator complet ad que non ſufficit natura vel voluntas.¶ Membrum ſextumD ſextum quo querit̉. vtrū creari cōueni¶at ſolis ſubſtātijs. an etiā accidentibꝰ. adquod ſic. Creatio eſt primū opus creatoris. ergo ꝯuenit creatum habere ſimilitudinem primā cū ip̄o creatore: ſꝫ creator eſt ens ꝑ ſe conditū. ergo qd̓ habet ſimilitudinem eius in eo ꝙ eſt ꝑ ſe.dicetur creatum. Non em̄ conuenit. Primo nō cōmunicare huius diſpoſitione. cum poſſit cōuenire creature: ſꝫens nō per ſe. hoc eſt ens in alio. non eſt hmōi. ergo noncōuenit ei ratio creati. ¶ Item quod eſt creatum dependet in eſſe a ſolo creatore. ſed ens in alio non dependetab illo ſolo. ſed dependet ab ente per ſe in creatura. ergonō eſt numerandum inter creata. ¶ Cōtra. tam accidētia ꝙͣ ſubſtātie prima operatōne ꝓducūtur de nō eſſe ineſſe a ſummo opifice. ergo ſunt creature. ¶ Quod ē concedenduꝫ et diſtinguendum eſt in accidentibus ſicut inſubſtantijs. Sunt em̄ quedam que operatōne creatiōisprocedunt. quedam v̓o opere generatōis ſimpliciter velẜm quid ſiue alterius generis mutatōnis. In his v̓o accidētibꝰ que procedunt opere creatōnis. ſicut eē horumeſt in eſſe. ita cōcreata dicuntur. ip̄e d̓o ſubſtātie per ſe ⁊ſimpliciter create. Et ſicut totum dicit̉ vnum ens. ita ⁊vnum creatum. ¶ Ad illud ergo quod obijcit̉ in cōtrarium dicendum eſt. ꝙ quodlibet ens per ſe quo ad hͦ plusconueniat cum ip̄o ſummo ente per ſe quod creat. nihilominus id quod eſt ens nō per ſe. dicetur creatum: quiavtrūqꝫ poſt omnino nō eſſe in eſſe eſt productum: ſꝫ hochabet ens per ſe. quia alia dependent ab ip̄o. vt ſimpliciter dicatur creatum. ſicut et ſimpliciter ens in illo genere. ¶ Ad ſecundo obiectum dicendum eſt. ꝙ licet ens inſubiecto dependeat a ſubiecto quod eſt per ſe. et ideo habeat ens prius ip̄o: hoc prius non eſt prius duratione.ſed nature. neqꝫ dicitur etiam poſterius in opere. ſꝫ ſuntſimul in opere. ⁊ ita vnū creatum.¶ Nembrum ſeptimumDſeptimum membrum quo querit̉. vtrūordo ſit in creatione rerum. an nobilioraet ignobiliora ſimul creantur. Ꝙ ſit ord videtur. Ordo enim oſtendit ſapiētiaꝫ.