Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Membrū primūDprimū ſic. ſi creari ē mutari. qꝛ om̄e mutari vl̓ ē ẜm ſubſtātiā vl̓ ẜm accidēs: creari erit alterū iſtorū: ſꝫ mutari ẜm ſubſtantiā ē generari vel corrūpi. ſicut dicit ph̓i creari ſi ē mutari ẜm ſubſtātiā. eēt generari vel corrūdi: ſꝫ vtrūqꝫ ē ſubiecta exiſtēte materia. creari eēt denihilo. Similit̓ ſi eēt mutari ẜm accidens. multomagisaccideret incōueniēs. ẜm hoc ſubſtātia crearet̉ cumtn̄ ſit nobilior ſb̓ſtātia ꝙͣ accidēs. et creatō nobilior aliap̄ceſſione creature. qd̓ ſit. erit creari mutari. Cōtra. qd̓ creat̉ de ꝓcedit in. ſꝫ qd̓ de in ꝓcedit mutat̉. qd̓ creat̉ mutat̉. Itē yſido. Creatura bonū ē ſꝫ ſummū. qꝛ mutabilis ē. aūt qd̓ muta.bile ē mutat̉. creatura mutat̉. Rn̄dendū ē mutari dr̄ dupliciter. Uno ē ens potētia vel actu. etmutat̉ ab vno in aliud. et ẜm hūc modū qd̓ creat̉ dr̄mutari: qꝛ nec prius fuit potentia nec actu. et loquit̉ decreatōe ꝓprie dicta. Scd̓m aliū modū quo dr̄ aliqd̓ exire in poſt. dr̄ mutari. ſꝫ hoc ē ꝓprie dictū. ſꝫmuniter. qꝛ qd̓ mutat̉ aliqͦ dr̄ vnū: ibi v̓o remanet vnitas. oīno et. habeāt cōmune. Adobiectū dicēdū ē. dr̄ creari mutari. eo quo generari d̓r̄ mutari. nihilominus tn̄ dr̄ aliqua mutatioſꝫ ē quedā mutatō creature. ẜm qd̓ dr̄ in pͣs. mutabis eaet mutabūtur ⁊cͣ. Et hec ē rei exiſtētis in. vel ī nonbene. Et ẜm hūc modū creatura ē. mutabilis eſt.ſic loꝗturido. Alio v̓o loꝗtur aug. dicit. mutabilia ſunt. qꝛ de illo. ſꝫ de nihilo facta ſunt. Membrum. ij.D ſecundū quo querit̉. vtrū creari ſit aliud ꝙͣ creature vel idē. ſit aliud vidr̄eo nulla res ē ſuū fieri: vtpote generatū e ſuū generari. corruptū ē ſuū corrūpi. et ita de alijs: pari rōe creatum ē ſuuꝫ creari. Itē qd̓ ē quo ē ī cōpoſitis differt. ſꝫ qd̓ ē: ē creatuꝫ:quo ē. ē ip̄a creatō. et intelligo de creatōe paſſiue dicta: creatū ē ſua creatio. Itē ip̄m creari tranſit: ip̄mvo creatū manet. ē creatō. ē idem creari etcreati. Itē terminus ē illud cuius ē terminus. ſꝫcreati ē terminus creatōis: creati ē ip̄a creatio. Cōtra. ſicut ſe habēt adinuicē cauſe et cāti. ſic ſehn̄t creatio actiue dicta et paſſiue: ꝑmutatim. ſicut ſehabet creatio actiue dicta ad cauſe. ita creatio paſſiue dicta ad cauſati. ſꝫ creatio actiue dicta idē ē eſſecauſe. creatio paſſiue dicta idē ē cāti. Itē crearinihil aliud ē. niſi nūc primo poſt oīno. hecuertūtur: nihil aliud ē creari niſi hmōi ꝯditōibꝰ.ſꝫ hoc variat eēntiā eius qd̓ ē .ſ. addit̉ nūc pͥmo creari ē idē eius qd̓ creat̉. Itē ſi creari p̄cedēt creati. ſicut mutari p̄cedit eius in qd̓ mutat̉: tuncaliquid p̄cede̓t qd̓ eēt eternū. primū cauſati: ſꝫ hocē impoſſibile an̄ primum cāti. eēt niſi creator.creari eēt aliud ꝙͣ creati. Rn̄dēdū ē duplexſit fieri. vno modo ſeꝗtur ſi fit ē: alio ſi fit ē qd̓creat̉: fit et fit ē. Un̄ creari ē aliud niſi nūc primo. poſt oīno ab eo pōt dare. Ad illd̓ v̓o qd̓obijcit̉ ī cōtrariū qd̓ ī alijs mutatōibꝰ ē factū ſuū fieri. Rn̄dendū ē. aliter loquēdū ē de fieri. et eo qd̓ fit. illud qd̓ ē primo ē qd̓ primo fit. fieri tn̄ ē qd̓ fit.ſꝫ tn̄ ē ſimul eo. nec prius ens ꝙͣ ip̄m. nec duo entiaprie. Nec ē ſimile de fieri ī alijs mutatōibꝰ in creatōe.qꝛ ī alijs mutatōibꝰ fieri antecedit id qd̓ fit tꝑe vel natura. hic aūt ſic. ſꝫ fieri ē ſiml̓ tꝑe et natura. Ad ſecūdo obiectū dicēdū ē. licet id qd̓ fit. ſit idē eo qd̓ ēfieri: tn̄ penitus ē diuerſuꝫ. ſic pōt ī alijs cōpoſitis. Ad tercio obiectū dicendū ē. licꝫ fieri trāſeat.v̓o maneat: nihilominus tn̄ hoc eſt quodammō illd̓.aūt dr̄ trāſire. hoc ē rōe ꝯditōis addite .ſ. nūc primo pꝰ

. et rōe eius trāſit: lꝫ em̄ nūc fit. tn̄ primo ē poſt. et hoc dr̄ fieri creatōis ē creari. Ad quartumv̓o dicēdū ē. ē ſimile ī hoc fieri ī alijs. hoc em̄ fieriē prius ꝙͣ res ē: ī alijs v̓o ꝯtingit. et ibi ꝓprie dr̄ terminus. Hic aūt dr̄ niſi ẜm quādā rōem. ſic̄ infra patebit. Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ ex ꝑmutata ꝓportōe: dicē ē. ē ſimile ī creatōe actiue dicta reſpectu eēntiecreātis. creatio actiue dicta. ē ab eēntia creātis. ēidē eēntia creātis ẜm: eēntia v̓o creati ē a qua fitcreari. ſꝫ ſimul ſunt et quodā idē. quodā idē.In hoc aūt ē cōueniētia. creari trāſit et creare trāſit.ſꝫ vnū ẜm ſe et alterū ẜm accidēs. creare rōe eēntiecreātis. trāſit. ſꝫ rōe habitudinis ad creatū. ex rōetrāſit creari. Ad vltimo obiectū dicēdū ē. creari creati. nec penitus ē idē. nec penitus differes: additioem̄ facta ponit trāſitū rōe cuius dr̄ creari trāſire. v̓oꝑmanere: ſꝫ ſub hac rōe primo poſt. Membrum. iij.Dterciū quo querit̉ vtrū creari ſit aliqd̓creatū. an mediū inter creaturā et creato. Ad qd̓ ſic. creari ē creatoris. vel ēcreatū. vel ē via ī creatura: ſi ē dice̓ ẜm aliquā ſimilitudine. ſit ibi viā: ſꝫ ſi ibi ē via. videt̉ mediū. creari vel ē creatū. vel ē mediū creatoris creatiſꝫ niſi mediū teneat ſe altero extremorū. ſꝫ exꝑte creatoris. ex ꝑte creati. Quod vidr̄ ſimile ī alijsmutatōibꝰ. Mutatio em̄ mediū ē inter trāſmutatōem. illud in qd̓ fit trāſmutatio. Cōtra. quod ē. aut ēcreator aut creatura. ergo ſuꝑuacuū ē pone̓ mediū interhec. immo damnata hereſi haberet̉ in cōcilio ſenon̄.qd̓ dr̄ in libro pariſiſion. in quo dicebat̉ ydee erantmediū inter creatorē et creaturā. ergo creari dꝫ ponimediū. Nec ē creatū. qꝛ ſi eēt creatū. exiret in de nihilo. ergo crearet̉. ergo creatōem: ſic eēt in infinitū abire: qd̓ ſit. nec erit creatū neqꝫ mediū. Rn̄dendūē. ponit̉ mediū inter creatore et creaturā: em̄ eſtmediū inter ens ab alio. et ens ab alio. Neqꝫ ē ſimile ī mutatōibꝰ. qꝛ mutatōes ꝓprie dicte. pn̄t media inter trāſmutatōem. id in qd̓ fit trāſmutatō. eo ſūtprima oppoſita ẜm affirmatōem et negatōem: ſi tn̄ intētio creati coartaret̉ ad creatū ſimpliciter. includeret īſe cōcreata. ſꝫ ẜm hoc eēt ſufficiēs diuiſio ī creatoreꝫ creatū. Et talē modū loquēdi dicit ph̓s. Quedā dicūtur entia. qꝛ ſunt ſubſtātie: quedā qꝛ ſunt paſſiones.quedā qꝛ ſunt via ad ſubſtātiā aūt ad relatōem: aut ꝗaſunt ens. aut agētes aut patiētes a ſubſtātia. aut aliquid alioꝝ dicuntur in ſubſtātia. Conſueuimus tn̄creatū cōcreatū ſub vno generali noīe .ſ. creature comp̄hende̓: et ſic creari ē cōcreatū. Ad illud v̓o qd̓ obijcitur. ſit ꝓceſſus in infinitū. Rndendū ē: cum em̄dr̄ creatū creatōem creatū ē. intelligit̉ ꝓprie de creatōe actiue dicta: qd̓ ſi intelligat̉ de creatōe paſſiue dictaibi ſtabit̉. em̄ illa creatō aliā creatōꝫ paſſiue dictaē. ſꝫ creatōem actiue dictā: et ſic deuenit̉ ad eēntiā ip̄icauſe. Un̄ licet creatū ꝓprie dicat̉ creari. ip̄a tn̄ creatiopaſſiue dicta non dicitur creari. niſi large ſumendo vocabulum. Membrum. iiij.D quartū quo querit̉. an creari cōueniattm̄ materie forme. ſunt prīcipia reiIpoſite: an ꝯueniat etiā eis que fiūt ex materia forma. cōueniat niſi principijs .ſ. materie et forme. vel qd̓ ſe habet modū horumſic on̄dit̉. Ea que ſunt ex principijs vtpote ex materiaforma. ex aliquo vel aliquibꝰ ſunt. quod aūt ex aliquovel aliquibꝰ eſt. ē ex nihilo. ergo que ſunt cōpoſita exmateria et forma vel ex hmōi principijs. ſunt creata Itē aliud ē exire de in. et aliud de potentia inactū. ſꝫ que habēt materiā exeūt de potētia in actū: v̓o