Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et veſtigia bonitatis diuīe. ẜm hoc accipit̉. xj. et. xxiij.Iob. In oībꝰ aūt his q̄dā eſt ꝯmūis. licꝫ ẜm priꝰ poſteriꝰ dicta: nec ita dicūt̉ veſtigia potētie. qn̄ illa eadeꝫdicant̉ veſtigia ſapiētie bonitatis. ita de alijs. Indiuiſa ſunt em̄ oꝑa potentie et ſapiētie bonitatis diuinelicet ſic approprient̉. Ad id aūt qd̓ obijcit̉ in cōtrariū.dicendū eſt eſt ſil̓e de noīe opus. et de noīe veſtigiū: hoc em̄ nomē opus. habet vnā rōem ẜm quā dicitur de oꝑe oꝑante et re oꝑata. et ad diuerſa genera referant̉: veſtigiū aūt ſub rōe noīs vtrobiqꝫ dicit effectū aliquo ſimilē ſue cauſe. rōne diſpoſitōnis. etiaꝫ ſi ſitſimilis in genere vel ſpē vel natura. Ad ſcd̓o v̓o obiectū dicēdū eſt. lꝫ veſtigia ſunt actōes. dent occaſionē errandi. veſtigia v̓o que ſunt res oꝑate. occaſio ſinterroris: hoc eſt ẜm ſe. ſꝫ rōne ꝑuerſe ꝯſideratōnis etaffeciquo ad hoc dicunt̉ veſtigia. Nembrum. ijD ſcd̓m membꝝ ſic ꝓcedit̉. Ueſtigiū dicit̉ẜm ſimilitudine. ꝓprie em̄ dicit̉ veſtigiumpedis. trāſferentes aūt ẜm aliā ſimilitudi traſferūt. Querit̉ ſit ſimilitudo veſtigij trāſlatiue dicti. ad veſtigiū ꝓprie dictū. Ueſtigiumaūt ꝓprie dictū dicit imp̄ſſionē figure in puluere vel inre hmoi. a figura pedū: ſꝫ diuina eſſentia infigurabilis ēet ſil̓iter ip̄a trinitas ſummā: relinꝗt figurā ꝑſimilitudinē in re creata. dicet̉ veſtigiū ẜm aliquē p̄dictoꝝ modoꝝ. Nec alia videt̉ ſimilitudo eſſe. em̄ ſicutveſtigiū eſt ſemꝑ ſil̓ pede in pulue̓. ita creatura nccͣriofuit ſimul eēntia creatoris. tūc em̄ eēntia creature eēteterna. ꝓpter illā ratōem dr̄ eſſe veſtigiū: qua rōedicet̉ veſtigiū. Rn̄dēdū ē. lꝫ eēntia diuīa ſit infiguralis. et ſil̓r ſūma trinitas: nihilominꝰ hꝫ ī ſe rōnes.vt ſūme ē. ſūme vnū ē. ſūme bonū ē: licꝫ ideꝫſunt in deo. nihilominꝰ tn̄ diſtinguit̉ in re creata: et ſicqͣndam hn̄t ſimilitudinē reſpectu ſue cauſe. q. eēt que imp̄ſſiōes. et ꝓpter dicunt̉ noīe veſtigij. ꝓpter figuratōeꝫ. ſꝫ ꝓpter ip̄am rōem. Nec ſicut ibi erat ſimilitudo in figura. ſic hic ſit ſimilitudo in rōe lꝫ indiſtīctaſint ī deo ꝓpter ſimplicitatē diuīe eēntie: diſtinguūt̉ tn̄ īcreatura ꝓpter compoſitōem eſſentie. Alembrum. iij.D terciū membrū ꝓcedit̉ in hūc modum.§An ſcꝫ veſtigiū ꝯueniat om̄ibꝰ creaturis.Qd̓ ſic videt̉. qꝛ ẜm attēdit̉ veſtigiuꝫ.vt modꝰ ſiue vnitas. ſpēs et ordo: vel ſicutſupͣ dictū eſt. numerꝰ pondꝰ mēſura: creat̉e ꝯueniunt veſtigij. Aug. in li. vj. de trini. Hec oīa arte diuīafacta ſunt. vnitatē qͣndaꝫ on̄dūt in ſe ſpēm ordinē.qd̓ on̄dit tam in corꝑalibꝰ ꝙͣ in ſpūalibꝰ. ſubdit. Ergooportet vt creatorē ea facta ſūt intellectu ꝯſpiciētes.trinitatē intelligamus. In illa em̄ trinitate eſt ſūma origo reꝝ. ꝑfectiſſima pulchritudo: veriſſima dilectio. Exꝗbꝰ colligit̉. in creat̉a eſt veſtigiū creatoris. IteꝫYſi. de ſūmo bono. li. j. ex pulchritudine circūſcripte creature. pulchritudinē ſuā circūſcribi neꝗͣt. facit deus intelligi: vt ip̄is veſtigijs reuertat̉ ad deū: ſꝫ hec pulchritudo ineſt om̄i creature. Contra. non eſt idē imago etveſtigiū. qd̓ ſic ꝓbat̉. imago eſt exp̄ſſa ſimilitudo. veſtigiū v̓o eſt inexp̄ſſa ſil̓itudo. id qd̓ eſt imago eſt veſttiū: ſꝫ aliqua creatura eſt imago vt ratōnalis. ē veſtigiū. Itē veſtigiū ꝑfecta ſil̓itudo opponūt̉. ſꝫ aliqͣ eſtcreatura eſt ꝑfecta ſimilitudo ſic̄ ꝯtingit in creaturisvtpote bt̄itudo creata. vel gr̄a ꝑfecta. vel virtꝰ ꝑfecta:nulla hmōi creatura dr̄ veſtigiū. Rn̄dendū eſt ẜmdicit Aug. in. li. de aīa et ſpū. Capabilis ꝑticipabiliseſt deus oībꝰ. qꝛ naturali ſuo munere vſu ex munere aboībꝰ ꝑticipat̉ ad eſſentiā ſunt. et ẜm illā ad ydoneā ſpeciē. qua ab alijs differūt: et ẜm vtraqꝫ ad cogruum vſuꝫqua ꝓficiunt: tria hec omni exiſtēti inſunt. quaſi quedāveſtigia ſumme eſſentie. imaginis et muneris. eternitas

eſt in pr̄e. ſpēs in imagine. vſus in munere. Ad illd̓ v̓oqd̓ obijcit̉ in cōtrariū. Dicendū eſt. licꝫ veſtigiū imago differāt ẜm rōem. nihilominus tn̄ vni et eidē rei ꝯtingit ineſſe rōem rei imaginis. ſꝫ ẜm eadē. Ueſtigiumem̄ attendit̉ ẜm diſpoſitōes ꝯmuniores minꝰ ꝯformātes rei. cuius eſt veſtigiū. imago v̓o ẜm ꝯditōnes magisexprimētes: vtpote eſſentia ſiue vnitas. ſpēs et ordo. adveſtigiū ꝑtinēt: eternitas v̓itas ſiue ſapientia caritasad imaginē. Un̄ aug. in. xj. de ciui. dei. qm̄ hoīes ſumusad ꝯditoris nr̄i imaginē creati ſumus: cuius eſt vera et̄nitas. eterna veritas. et̓na et vera caritas. In his rebus infra nos ſunt. qm̄ et ip̄e nec aliquo eſſent necaliqͣ ſpē ꝯtinerent̉. nec aliquē ordinē vel appeterent vel teneret niſi ab illo facta eſſent: ſumme ē. ſūme ſpecioſuseſt. ſumme bonus eſt. q. quedā veſtigia colligamus. Inhoīe qꝛ in vtroqꝫ rato diſpoſitōnū inuenit̉: veſtigiūdicit̉ imago. Ad id v̓o qd̓ ſcd̓o obijcit̉. dicendū eſtetiā ille creature dicūt ſimilitudinē dei. ſiue ſumme benitatis: vtpote beatitudo creata. vel gr̄a ꝑfecta ſiue virtus: dicūt illā ẜm id qd̓ abundāt vltra alias creaturas. creatura intellectualis naturaliter vertibilis eſt inbonū in malū: he aūt creature ſunt v̓tibiles in vtrūqꝫ: em̄ beatitudo poteſt eſſe mala. nec virtus. vel gr̄amala. et ꝓpter hoc habēt rōem ſimilitudinis: deficiūt tn̄a ſumma ſimilitudine. qꝛ pn̄t eſſe ꝙͣtū eſt de ſua natura. ſicut et alie creature de ſe: hn̄t aliqd̓ ꝯmū alijs rōne illius ꝯmunis. ſcꝫ eēntie. ſpēi et ordinis. pn̄t diciveſtigia: hn̄t etiā aliqd̓ in abundāt ſicut dictū ē. et rōneilliusdici ꝑfecta ſimilitudo. ſicut ꝯtingit ī creaturaꝯmunius eſt veſtigiū ꝙͣtū ad res ſubiectas in ꝗbꝰ ē. ꝙͣſit imago aut hmōi ſimilitudo. Membrum. iiij.ID quartū ſcꝫ an ꝯueniat ẜm magis minus ſic ꝓcedit̉. eq̄ dicat̉. on̄dit̉ ſil̓itudi. Si magnus pes ponat̉ ī pulue. deferētitātū derelinq̄ret ſimilitudinis vno in puluere ſicut in alio: niſi eſſet aliqua repugnātia ex ꝑte recipiētis. Idem em̄ ſil̓r ſe hn̄s. natū ē facere idē: volūtas ſumma ſit impͥmēdi in creaturis qͣndā obſcurāſimilitudinē. tantū impͥmet vni creature de vnitate ſpēet ordīe qͣntū alij: eq̄ dicet̉ veſtigiū de hac creat̉a. ſic̄de illa. ſic̄ em̄ in rebꝰ dr̄ vna ſpēs magis ſpēs ꝙͣ aliaet vna vnitas magis vnitas ꝙͣ alia. vnus ordo magisordo ꝙͣ alius. ſint in ſuo ſummo: ita nec dicet̉ veſtigium. ẜm iſta attēdat̉. Contra. aug. de ciui. dei. Creatoris tanꝙͣ oīa que fecit mirabili ſtabilitate currētis.q. quedā eius alibi magis alibi minus. imp̄ſſa veſtigiacolligamus. Ex arguit̉. veſtigiuꝫ dicit̉ ẜm magis etminus. Preterea pulchrū dicit̉ ẜm magis et minus.bonū ẜm magis et minus. et ens ẜm magis et minꝰ. naꝫincorruptibile magis dr̄ ens ꝙͣ corruptibile: ens pulchrū. bonū. que ſunt veſtigij. dicunt̉ ẜm magis et minus. Un̄ Dyo. de diui. no. Oībꝰ eſt bonū optimū ꝯcupiſcibile. ꝓpter ip̄m. minora amāt meliora ꝯuerſabiliter ſociatiue eq̄ formia eq̄ honorabilia. meliora minora. Uult dice. eſt minus bonū et magis et mediūEt aug. in li. lxxxiij. q. eēnt om̄ia. ſi eſſent eqͣlia: qd̓dat̉ intelligi. in vniuerſo quedā ſunt magis bona. minus bona. ſimiliter pulchra. Sil̓r in li. de nat̉aboni. Om̄ia qͣntomagis moderata. ſpecioſa. ordinata.tanto magis bona ſunt. Ex quibꝰ colligit̉. dicit̉ veſtigiū ẜm magis et minꝰ. Qd̓ concedēdū eſt.. Ad obiectū v̓o in cōtrariū rn̄dendū. ē ſil̓e de pede. nat̉alit̓ imprimit veſtigiū. de actore ſummo. ſuū impͥmitveſtigiū rōnalē volūtatē. Eo em̄ rōnalē volūtateꝫagit: alij ꝯn̄icat plꝰ de pulchro bono. alij minꝰ. et ſil̓rde eſſe. Nec ē ꝯriū ſil̓r ſe hꝫ ex ꝑte ſui. ab ip̄o em̄ vno ſe hn̄te. exeunt diſſimilit̓ entia vt manifeſtet̉ eiꝰ bonitas et ſapīa. Ad illd̓ d̓o qd̓ obijcit̉. vnitas dicit̉ẜm magis et minus vel ſpēs: diſtinguendū ē. ē ſpeciēacciꝑe reſpec tu eoꝝ quoꝝ ē ſpecies. et ẜm hoc logice di-