Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioOctaua.

cedendū eſt. Ad obiectum v̓o incōtraripoteſtum reſpōdendū licet he ꝯditōnes ꝓprie ꝯueniant creature: nihilominus tn̄ ꝯueniūt ex quadā relatōne adnes cauſe. que ſunt in creatore. Et eſt attēdēdum. duplex eſt differētia ꝯditōnū in creatura. Eſt em̄ quedā ẜmꝯditōes aliquo ſimiles ī creatore creatura: vtpoteſunt vnitas. veritas. bonitas. Sūt alie ſunt in creatura. in relatōe ad rōnes que ſunt in creatore: iſte nonꝓcedūt ẜm ſimilitudinē. quēadmodū p̄dicte: et de talibus ſunt menſura. numerus et pondus. licet em̄ aliquo ꝯueniāt creatori. ꝓut eſt menſura ſine mēſura ⁊cͣ.tamen eſt vniuoce. Nlembrum. v.Dquintū membrū quo querit̉. quare toſunt ꝓprietates plures? em̄ ſit relatio ad eſſentiā diuina inqͣtū eſt cauſa. ſitrelatō ad ip̄aꝫ rōem cauſe: ẜm aūt relatōꝫad tres ratōnes. accipiunt̉ he tres ꝓprietates: erit qͣrta in relatōne ad eſſentiā cauſe: ſicut em̄ relucet veſtigium trinitatis in creatura. ita relucet veſtigiuꝫ vnitatisip̄ius eēntie. Ad qd̓ rn̄dendū eſt. ſicut he tres ratōnes ꝓprietates. rn̄dent tribꝰ rōnibꝰ cauſe. ita eſſe cauſati rn̄det eſſe cauſe: eſſe v̓o cauſati ꝯnumerat̉ cum ſuisꝓprietatibꝰ. ꝓpter quod erit maior numerus ꝓprieta. em̄ he tres ratōnes cauſe ꝯueniāt ip̄i eēntie cauſe: materialis aūt ꝯueniat. erunt niſi tres ꝓprietates. reſpōdentes tribꝰ ratōnibꝰ cauſe ſupradictis. Nlembrum. vj.D ſextū membrū querit̉. Utrū creaturaſine his intelligat̉ aūt eſſe poſſit. videt̉ſic. eſſentia em̄ rei intelligit̉ ſine ſe acci-dētibꝰ: ſꝫ hec ſe ſunt accidētia. ſine eiseſſentia rei create intelligit̉. Qd̓ etiā videt̉ ſi nos ꝯſideremus vbi hec ꝓprie accipiunt̉. Eſſentia em̄ lapidisintelligi ſine ſuo pondere. et ſine ſua mēſura. et ſine ſcie accidentali: em̄ hic accipit̉ ſpēs ip̄a rei eſſentiaſine his poteſt eſſentia rei intelligi. pari rōne vbi hec accipiunt̉ ſimilitudinē. Contra. pōt intelligi niſi finitū: infinitū em̄ remotōem finis intelligit̉. ſꝫ ꝯdtio menſure ponit finitū. ſine mēſura pōt intelligi Preterea res intelligit̉ ꝑfecte ſine ſuis cauſis. ſedhe ꝓprietates dicūt ratōem cauſati ad cauſaꝫ. ſub differenti ratōe: ſine eis pōt ꝑfecte intelligi. multo fortiꝰnec eſſe. Reſpondendū eſt. duplex eſt intellige̓. Intelligere ip̄am eſſentiāute vt hoīem. qꝛ homo eſt.ita de alijs: et ſic ꝯtingit intelli his ꝯditōnibꝰ. Eſt aūtintelere in comꝑatōne ad cauſas extrinſecas: ẜmrelatōne ad prima cauſam. eſt ſub triplici ratōe. ēintelligere eſſe cauſati ſine his. Unde aug. in li. de ciui.dei. a deo eſt om̄is numerus. om̄is ſpēs. oīs ordo: ſinebus nihil reꝝ inueniri nec cogitari pōt. Ad illud d̓oqd̓ obijcit̉ in ꝯtrariū. ſunt ſe accidentia. Reſpono eſt. ſunt quedā ꝓprietates ꝯſequētes eſſe oīno.reſpiciūt cām. vt dicant habitudine cauſati ad cām. ſine talibꝰ ꝯtingit intelligi vtroqꝫ modo rei. huiuſaūt non ſunt numerus menſura et pondus: et licet nonſint de eſſe rei. nihilominꝰ tn̄ dicūt habitudinē ad cām.ſine quā nec fit. nec res eſt. Ad ſcd̓o obiectū dicenduꝫeſt. eſt ſimile de his ꝓprietatibꝰ in rebꝰ. vbi ꝓprie accipiunt̉. et in rebꝰ in ꝗbꝰ accipiunt̉. ẜm extenſioneꝫ. Inrebꝰ em̄ vbi ꝓprie accipiunt̉. ſunt ſe accidentia ꝯſequētia eſſe et fieri rei totaliter: vbi v̓o accipiunt̉ ẜm extenſionē.ſꝫ dicūt habitudinē ad ratōes cauſe. ẜm quaseſt fluxus in eſſi¶Nlembrū. vij.Dſeptimū membrū ſcꝫ de differētia iſtaꝝditōnū aliaꝝ. que attribuūtur rebꝰmuniter. vt ſuntdus. ſpēs ordo. ſicut

dicit aug. in li. de natura boni. em̄ ſint diuerſe diſpoſitōnes internario accipiunt̉. et ẜm eandem rōnemꝯueniūt: em̄ ẜm eandē rōem ꝯueniūt ei creature menſura numerus et pondus: ſpēs et ordo: et ꝯſtat congruit quo diſcernit̉. et iterū eſſentia. virtꝰ et oꝑatio.ghec creature. et ẜm eandē rōem ſꝫ differentē: rōnesaūt in re ſint ordinate. erūt iſte rōnes ẜm prius et poſterius in creatura. Qd̓ ꝯcedendū eſt. he em̄ ratōes.ſura numerus pōdus accipiūt̉ primo in re creata ẜm ſint: He aūt rōnes. modus ſpēs et ordo. accipiunt̉re ẜm eſt a primo: he aūt ꝯſtat ⁊cͣ. accipiūt̉ ẜm regit̉ a primo in eſſe: he aūt eſſentia. virtus et oꝑatio: ẜm habēt rōem efficiendi a primo. inꝙͣtuꝫ in eis oꝑat̉. ſic poſſunt diſtingui ẜm prius et poſterius: nihilominustn̄ in ſcripturis accipiunt̉ quedā ꝗbuſdam. Ꝙtū aūtad preſens prime ſunt mēſura numerꝰ pondus. deaūt ſpecie et ordine. diffuſius dicet̉. vbi aget̉ de pct̄o ẜm eſt corruptō modi ſpēi ordinis. in tractatu de peccato. De eſſentia aūt virtute et oꝑatōne. ꝓpter hoctōem facit dyoniſiꝰ: in tractatu de angelis. Ordo aūtiſtaꝝ ꝯditōnū attendit̉ ẜm. menſura refert̉ ad ip̄meſſe. quod terminatū eſt ex potētia appropriat̉ pr̄i. Numerus v̓o attendit̉ ꝙͣtū ad diſcretōeꝫ ſiue diſtinctōemappropriat̉ filio ꝓpter noticiā. Pondus v̓o attēdit̉ ꝙͣtūad ordinē ſiue bonitatē. que appropriat̉ ſpūiſancto. Queſtio. viij. de veſtigioOnſequenter dice eſt de veſtigio. qd̓ ſil̓r refert̉ ad rōeꝫcauſe: dicit̉ em̄ creatura. veſtigiū ip̄iuscreatoris. Circa qd̓ querendū eſt prīo.Utrū dicat̉ multipliciter aut vniuoce.de ꝗbꝰ dicit̉. Didunt̉ em̄ creature veſtigia. ſic̄ dicit aucin li. de trini. Oportet vt creatorē ea facta ſunt intellectu ꝯſpiciētes. trinitatē intelligamus: cuius in creatura apparet veſtigiū. Dicunt̉ etiā veſtigia oꝑa redēptōisUnde Gre. ſuꝑ illud Iob. xj. Forſitan dei veſtigia ꝯprehendes. veſtigia dei ſunt benignitas viſitatōnis. viaꝫnobiscunt̉ etiam veſtigia oꝑa xp̄i. Iob. xxiij.Ueſutus eſt pes meus. Dicūt̉ etiā veſtigisoꝝ iudicōꝝ. xlij. Ecc̄i.effecis veſtigiaoccivel dicunt̉ ibi occultain cognitōe humana.erit̉. vtrū veſdicat̉ vno de oībhis vel diffe Scd̓o quid dicat̉ veſtigiū ẜm ꝯuenit creaturis. Tercio vtrū ꝯueniat om̄ibꝰ creaturis. Quarto vtrū conueniat ẜm maius et minus Quinto vtrū dicat̉ veſtigiū trinitatis ꝓprie aut vnitatis eſſentie aut vtriū Sexto vtrū poſſet tolli ratō veſtigij a creatura. Septimo vtrū veſtigiū ſit manuductio ad cauſamcuius eſt veſtigiū aut abductio ⁊cͣ. Nembrū..D primū ſic obijcit̉ multipliciter dicat̉.Opus em̄ dicit̉ multipliciter de ip̄o oꝑante de re oꝑata: opus dicat̉ veſtigiuꝫdicet̉ ml̓tipl̓r de ip̄is actōnibꝰ et de rebꝰagūt̉. de vtriſqꝫ dicat̉ ſic̄ pꝫ ex p̄miſſis. Pretēa ẜmia dicūt̉ oꝑa xp̄i.veſt oberrare: ſꝫ ẜm veſtigia dicunt̉ creature.ē oberrādi. Un̄ aug.in li. de libe. ar. Ue derelinquūt te ducē lucē. oberrāt in veſtigijs tuis. nutꝰ tuos te amāt. obliuiſcuntur qd̓ innuas. Contra. in oībꝰ his notat̉ imp̄ſſio effectus a.nilat̉ eic̄ veſtigiū in puluē aſſimilat̉ figure pedis. ſunt veſtigia potētie epriatētie diuīe vt oꝑa creatōis.ſunt veſtigia diuīe ſapīe appropriatōeꝫ. vt ea in ꝗbꝰ relucet ſyis dde libe. ar. qͦcunqꝫ te vterisꝗbuſdāpīa lobi. Sūt