QueſtioOctaua.
cedendū eſt. ¶ Ad obiectum v̓o incōtraripoteſtum reſpōdendū ꝙ licet he ꝯditōnes ꝓprie ꝯueniant creature: nihilominus tn̄ ꝯueniūt ex quadā relatōne ad rōnes cauſe. que ſunt in creatore. Et eſt attēdēdum. ꝙ duplex eſt differētia ꝯditōnū in creatura. Eſt em̄ quedā ẜmꝯditōes aliquo mō ſimiles ī creatore ⁊ creatura: vtpoteſunt vnitas. veritas. bonitas. Sūt ⁊ alie q̄ ſunt in creatura. in relatōe ad rōnes que ſunt in creatore: ⁊ iſte nonꝓcedūt ẜm ſimilitudinē. quēadmodū ⁊ p̄dicte: et de talibus ſunt menſura. numerus et pondus. licet em̄ aliquomō ꝯueniāt creatori. ꝓut eſt menſura ſine mēſura ⁊cͣ. hͦtamen eſt vniuoce.¶ Nlembrum. v.Dquintū membrū quo querit̉. quare toſunt ꝓprietates ⁊ nō plures? cū em̄ ſit relatio ad eſſentiā diuina inqͣtū eſt cauſa. ⁊ ſitrelatō ad ip̄aꝫ rōem cauſe: ẜm aūt relatōꝫad tres ratōnes. accipiunt̉ he tres ꝓprietates: erit gͦ qͣrta in relatōne ad eſſentiā cauſe: ſicut em̄ relucet veſtigium trinitatis in creatura. ita relucet veſtigiuꝫ vnitatisip̄ius eēntie. ¶ Ad qd̓ rn̄dendū eſt. ꝙ ſicut he tres ratōnes ꝓprietates. rn̄dent tribꝰ rōnibꝰ cauſe. ita eſſe cauſati rn̄det eſſe cauſe: eſſe v̓o cauſati nō ꝯnumerat̉ cum ſuisꝓprietatibꝰ. ꝓpter quod nō erit maior numerus ꝓprietatū. Cū em̄ he tres ratōnes cauſe ꝯueniāt ip̄i eēntie cauſe: materialis aūt nō ꝯueniat. nō erunt niſi tres ꝓprietates. reſpōdentes tribꝰ ratōnibꝰ cauſe ſupradictis.¶ Nlembrum. vj.D ſextū membrū qͦ querit̉. Utrū creaturaſine his intelligat̉ aūt eſſe poſſit. videt̉ ꝙſic. eſſentia em̄ rei intelligit̉ ſine ꝑ ſe acci-dētibꝰ: ſꝫ hec ꝑ ſe ſunt accidētia. gͦ ſine eiseſſentia rei create intelligit̉. Qd̓ etiā videt̉ ſi nos ꝯſideremus vbi hec ꝓprie accipiunt̉. Eſſentia em̄ lapidis pōintelligi ſine ſuo pondere. et ſine ſua mēſura. et ſine ſcie accidentali: nō em̄ hic accipit̉ ſpēs ip̄a rei eſſentiaſine his poteſt eſſentia rei intelligi. pari rōne vbi hec accipiunt̉ ꝑ ſimilitudinē. ¶ Contra. nō pōt intelligi eē niſi finitū: infinitū em̄ ꝑ remotōem finis intelligit̉. ſꝫ ꝯdtio menſure ponit finitū. gͦ ſine mēſura nō pōt intelligi¶ Preterea res nō intelligit̉ ꝑfecte ſine ſuis cauſis. ſedhe ꝓprietates dicūt ratōem cauſati ad cauſaꝫ. ſub differenti ratōe: gͦ ſine eis nō pōt ꝑfecte intelligi. multo fortiꝰnec eſſe. ¶ Reſpondendū eſt. ꝙ duplex eſt intellige̓. Intelligere ip̄am eſſentiāute vt hoīem. qꝛ homo eſt. ⁊ita de alijs: et ſic ꝯtingit intelli his ꝯditōnibꝰ. Eſt aūtintelere in comꝑatōne ad cauſas extrinſecas: ⁊ ẜm hͦrelatōne ad prima cauſam. q̄ eſt ſub triplici ratōe. nō ēintelligere eſſe cauſati ſine his. Unde aug. in li. de ciui.dei. a deo eſt om̄is numerus. om̄is ſpēs. oīs ordo: ſinebus nihil reꝝ inueniri nec cogitari pōt. ¶ Ad illud d̓oqd̓ obijcit̉ in ꝯtrariū. ꝙ ſunt ꝑ ſe accidentia. Reſponodū eſt. ꝙ ſunt quedā ꝓprietates ꝯſequētes eſſe oīno. q̄ nōreſpiciūt cām. vt dicant habitudine cauſati ad cām. ⁊ ſine talibꝰ ꝯtingit intelligi vtroqꝫ modo eē rei. huiuſaūt non ſunt numerus menſura et pondus: et licet nonſint de eſſe rei. nihilominꝰ tn̄ dicūt habitudinē ad cām.ſine quā nec fit. nec res eſt. ¶ Ad ſcd̓o obiectū dicenduꝫeſt. ꝙ nō eſt ſimile de his ꝓprietatibꝰ in rebꝰ. vbi ꝓprie accipiunt̉. et in rebꝰ in ꝗbꝰ accipiunt̉. ẜm extenſioneꝫ. Inrebꝰ em̄ vbi ꝓprie accipiunt̉. ſunt ꝑ ſe accidentia ꝯſequētia eſſe et fieri rei totaliter: vbi v̓o accipiunt̉ ẜm extenſionē nō.ſꝫ dicūt habitudinē ad ratōes cauſe. ẜm quaseſt fluxus in eſſi¶Nlembrū. vij.Dſeptimū membrū ſcꝫ de differētia iſtaꝝditōnū ⁊ aliaꝝ. que attribuūtur rebꝰ cōmuniter. vt ſuntdus. ſpēs ⁊ ordo. ſicut
dicit aug. in li. de natura boni. Cū em̄ ſint diuerſe diſpoſitōnes q̄ internario accipiunt̉. et nō ẜm eandem rōnemꝯueniūt: nō em̄ ẜm eandē rōem ꝯueniūt ei creature menſura numerus et pondus: ſpēs et ordo: et ꝙ ꝯſtat ꝙ congruit quo diſcernit̉. et iterū eſſentia. virtꝰ et oꝑatio. Cūghec creature. et nō ẜm eandē rōem ſꝫ differentē: rōnesaūt in re ſint ordinate. erūt gͦ iſte rōnes ẜm prius et poſterius in creatura. Qd̓ ꝯcedendū eſt. he em̄ ratōes. mēſura numerus ⁊ pōdus accipiūt̉ primo in re creata ẜmꝙ ſint: He aūt rōnes. modus ſpēs et ordo. accipiunt̉ ꝓre ẜm ꝙ eſt a primo: he aūt ꝙ ꝯſtat ⁊cͣ. accipiūt̉ ẜm ꝙ regit̉ a primo in eſſe: he aūt eſſentia. virtus et oꝑatio: ẜmꝙ habēt rōem efficiendi a primo. inꝙͣtuꝫ in eis oꝑat̉. ſicgͦ poſſunt diſtingui ẜm prius et poſterius: nihilominustn̄ in ſcripturis accipiunt̉ quedā ꝓ ꝗbuſdam. Ꝙtū aūtad preſens prime ſunt mēſura numerꝰ ⁊ pondus. de mōaūt ſpecie et ordine. diffuſius dicet̉. vbi aget̉ de pct̄o ẜmꝙ eſt corruptō modi ſpēi ⁊ ordinis. in tractatu de peccato. De eſſentia aūt virtute et oꝑatōne. ꝓpter hoc ꝙ mētōem facit dyoniſiꝰ: in tractatu de angelis. ¶ Ordo aūtiſtaꝝ ꝯditōnū attendit̉ ẜm hͦ. ꝙ menſura refert̉ ad ip̄meſſe. quod terminatū eſt ex potētia q̄ appropriat̉ pr̄i. Numerus v̓o attendit̉ ꝙͣtū ad diſcretōeꝫ ſiue diſtinctōem q̄appropriat̉ filio ꝓpter noticiā. Pondus v̓o attēdit̉ ꝙͣtūad ordinē ſiue bonitatē. que appropriat̉ ſpūiſancto.¶ Queſtio. viij. de veſtigioOnſequenter dicedū eſt de veſtigio. qd̓ ſil̓r refert̉ ad rōeꝫcauſe: dicit̉ em̄ creatura. veſtigiū ip̄iuscreatoris. Circa qd̓ querendū eſt prīo.Utrū dicat̉ multipliciter aut vniuoce.de ꝗbꝰ dicit̉. Didunt̉ em̄ creature veſtigia. ſic̄ dicit aucin li. de trini. Oportet vt creatorē ꝑ ea q̄ facta ſunt intellectu ꝯſpiciētes. trinitatē intelligamus: cuius in creatura apparet veſtigiū. Dicunt̉ etiā veſtigia oꝑa redēptōisUnde Gre. ſuꝑ illud Iob. xj. Forſitan dei veſtigia ꝯprehendes. veſtigia dei ſunt benignitas viſitatōnis. qͣ viaꝫnobiscunt̉ etiam veſtigia oꝑa xp̄i. Iob. xxiij.Ueſutus eſt pes meus. Dicūt̉ etiā veſtigisoꝝ iudicōꝝ. xlij. Ecc̄i.effecis veſtigiaoccivel dicunt̉ ibi occultain cognitōe humana.erit̉ gͦ. vtrū veſdicat̉ vno mō de oībhis vel diffe¶ Scd̓o quid dicat̉ veſtigiū ẜm ꝙ ꝯuenit creaturis.¶ Tercio vtrū ꝯueniat om̄ibꝰ creaturis.¶ Quarto vtrū conueniat ẜm maius et minus¶ Quinto vtrū dicat̉ veſtigiū trinitatis ꝓprie aut vnitatis eſſentie aut vtriū¶ Sexto vtrū poſſet tolli ratō veſtigij a creatura.¶ Septimo vtrū ꝑ veſtigiū ſit manuductio ad cauſamcuius eſt veſtigiū aut abductio ⁊cͣ.¶ Nembrū. jͣ.D primū ſic obijcit̉ ꝙ multipliciter dicat̉.Opus em̄ dicit̉ multipliciter de ip̄o oꝑante ⁊ de re oꝑata: gͦ cū opus dicat̉ veſtigiuꝫdicet̉ ml̓tipl̓r de ip̄is actōnibꝰ et de rebꝰ q̄agūt̉. cū de vtriſqꝫ dicat̉ ſic̄ pꝫ ex p̄miſſis. ¶ Pretēa ẜmia dicūt̉ oꝑa xp̄i. nōveſt oberrare: ſꝫ ẜm ꝙ veſtigia dicunt̉ creature.ē oberrādi. Un̄ aug.in li. de libe. ar. Ue ꝗ derelinquūt te ducē ⁊ lucē. ⁊ oberrāt in veſtigijs tuis. ꝗ nutꝰ tuos ꝑ te amāt. ⁊ obliuiſcuntur qd̓ innuas. ¶ Contra. in oībꝰ his notat̉ imp̄ſſio effectus a cā. ꝙnilat̉ eic̄ veſtigiū in puluē aſſimilat̉ figure pedis.dū ꝙ ſunt veſtigia potētie ꝑ epriatētie diuīe vt oꝑa creatōis. ⁊ſunt veſtigia diuīe ſapīe ꝑ appropriatōeꝫ. vt ea in ꝗbꝰ relucet ſyis dde libe. ar. qͦcunqꝫ te vterisꝗbuſdāpīa lobi. Sūt