QueſtioSexta

hic tn̄ ꝙ dicit̉ ex ip̄o cōmune ē. Un̄ glo. qd̓ de ip̄o ē. pōtdici eē ex ip̄o. nō aūt oē qd̓ ē ex ip̄o ē de ip̄o. quia nō ē deſubſtātia ſux ip̄o em̄ ſunt celū ⁊ terra. qꝛ ip̄e fecit ea:nō aūt de ip̄o qꝛ nō de ſubſtātia ſua.Nembrum. ij.Onſequēter dicēdū ē de ip̄a actōne ẜmdr̄ cauſa eē in ſuo actu primo. Eſt aūt illaactio creatio. Circa v̓o creatōem queruntur hec. Primo vtꝝ creare ē facere. Secūdo vtrū ſit primꝰ actus actuū diuinoꝝ vel dignior alijs.Tercio vtrū ſit idē qd̓ eēntia diuina. Quarto vtrū creare ſit ꝓpriūuinto vtrū ſit ex tꝑe. vel cū tꝑe vl̓ an̄tp̄us.?in ph̓ienerūt ad notitiā creatōis.¶ Articulus primꝰD primuꝫ ſic obijcit̉. ea q̄ dicunt̉ de deo. ẜmmodū alicuius p̄dicamēti dicunt̉. cū gͦ creare dicat̉ de deo ẜm modū alicuius p̄dicamēti dicet̉: nō niſi ẜm rōem actōis. gͦ creatō ē actio et creare ē agere. ¶ Itē aug. in li. d̓ ciui. d̓i exponēs illud qd̓ dr̄In principio creauit deus celū et terrā. hoc ē vel qꝛ primo fecit vel qꝛ in verbo vnigenito fecit: gͦ creare ē face̓.¶ Preterea dr̄ in pͣs. Qui fecit celū et terram mare etomīa que ⁊cͣ. Ibi glo. oīa dicit. ne quē aliū putes creatorē. ergo creare ē facere. ¶ Cōtra in yſa. xlv. dr̄. Egodn̄s formās lucem et creas tenebras. faciēs pacē et crean̄s malū. Qd̓ exponēs aug. in li. de moribꝰ manicheorū. ꝓpter hoc ꝙ in quādā trāſlatōe ita inuenit̉. ego faciobona et condo mala. Facere ē om̄ino qd̓ nō erat. conde̓aūt ſiue creare ē ordinare. ꝙ illud qd̓ vtiqꝫ iam erat melius ſit. ¶ Itē in li. cōtra aduerſariū legis et ꝓphetarumIacere ē quod omnino non erat. creare v̓o ex eo qd̓ iamerat. ordinādo aliquid cōſtituere. Ideoqꝫ loco hͦ dictusē deus creās mala quō peccātibꝰ ea cōuertit in malū. q̄bonitatis eius largitate facta ſunt bona. Ecōtra videt̉deſignari ꝑ hoc qd̓ dr̄ ī prīcipio Geneſeos. Ubi primodr̄. In principio creauit deus celū et terrā. ⁊ poſt ſequit̉dixit deus fiat lux. et facta ē lux: et ita de alijs. gͦ creareaut facere. Ex quo deſignat̉ ꝙ creare ē ex nihilo. facereex aliquo. ¶ Similiter ſuꝑ illud in cantico deutro. Quipoſſedit et fecit et creauit. glo. p̄poſterus ordo. primo eīcreauit deus diſponēdo vt eēt. ſecūdo fecit informandotercio poſſedit dominādo. ¶ Itē alia glo. creauit dū naͣturā vn̄ formari poſſit cōdidit: fecit. cū ad ymaginē formauit. poſſedit cū ꝑ fidē ſibi vēdicauit. gͦ prius ē naturaliter creare ꝙͣ face̓. ¶ Sed quid ē cuꝫ dr̄ī pͣs. Ip̄e dixitet facta ſunt: ip̄e mādauit et creata ſunt. Ubi dicit quedā glo. dixit et facta ſunt p̄mittendo ei eē factū qd̓ ē eſſecreatū. ¶ Ad quod rn̄dendum ē. ꝙ creare dr̄ ml̓tiplioter. ꝓprie em̄ dr̄ ex nihilo face̓. ſꝫ ſicut eē ex nihilo dr̄ differēter. ita creare dr̄ differēter. Uno mō dr̄ creare. oīnode nihilo face̓. et ẜm hoc dr̄. In principio creauit deuscelū et terrā. Alio v̓o mō dr̄ de nihilo face̓ cū recreat: hͦem̄ ē de nō eē culpe reducere ad eē gratie. et ẜm hoc pōtillud dici qd̓ dr̄ in illo pͣs. Exultate iuſti in dn̄o. in illoverſu dixit et facta ſunt. dicūtur em̄ ibi creata. q̄ ꝑ grāꝫſunt recreata. Tercio v̓o mō dr̄ creare. cū illd̓ quod deficit ī bonū cōuertit̉. et hoc ē malū ad bonū ordinare. etſic accipit̉ cū dr̄. ego dn̄s. faciēs bonū et creans maluꝫ.mala em̄ in bonū ꝯuertit. Nihilū ergo dr̄ tripliciter vl̓quod omnino nihil ē. vl̓ qꝛ nihil ē rōe culpe. vel ꝙ nihilē rōe pene. ⁊ ꝑ hoc ſolui p̄n̄t ea q̄ obiecta ſunt ẜm diuerſas acceptōes eiuseare.¶ Articulꝰ ſecundꝰ¶ꝓſecūuaū ꝓcedendū ē. ⁊ primno obucit̉. ꝙē creatio prima actio. Nobilior em̄ ē actioabet bonū in prīcipio ⁊ bonū in termino.q̄ habet bonū tm̄ in termino. Sꝫ creatio habet bonū intermino. nō in eo ex quo. alie v̓o actōes habēt bonū vtro

biqꝫ. gͦ alie actōes ſūt nobiliores. ¶ Itē creatō ẜm ꝙ dr̄in prīcipio creauit deus ⁊c̄ terminat̉ ad informe. Undaug. in. xij. ꝯfeſ. Informis illa materia. quā de nihilo deus fecit. appellata ē celū et terra. cū dictū ē. In prīcipiocreauit deus celū et terrā. nō qꝛ hoc iā erat. ſꝫ qꝛ eē poterat. Nā poſtea ſcribit̉ celū factū: ſꝫ facere terminat̉ acid qd̓ habet ſpēm. gͦ dignior ē actō. q̄ nomīe eiꝰ qd̓ ē fierdeſignat̉. ¶ Cōtra nobilior ē actō qͣ dat̉ eē inqͣtū hmōiꝙͣ qͣ ꝓximo dat̉ aliqua additōīs eī prima cauſa⁊ vniuerſalis. plus influiꝙͣ cā ſecūda. ſꝫ a cāprima influit eē eis. gͦ nobacto illa ē creatio. gͦ creatio ē nobilior alijItē actio q̄ ꝓcedit ex vno ſibi ſufficiēti. ē dignior actōe q̄ querit neceſſario ml̓ta. ſꝫ alie actōes exigūt neceſſario ml̓ta. creatō v̓oex vno ē. gͦ creatio ē dignior. ¶ Rn̄dendū ē. ꝙ creatō dignior ē alijs actōibꝰ ꝓpter ſimplicitatē. ex ꝑte actōnis etprīcipij. ¶ Ad obiectu v̓o in ꝯtrariū primo dicēdū eſt. ꝙlicet creatō nō habeat ī vtroqꝫ ſuo termino ens. ſiue bonū. nō ꝓpter hoc ē minus nobilis. ſꝫ eo nobilior. qꝛ nō q̄rit ſibi materiā ſubiectā. Nō em̄ exꝑte ſui prīcipij habꝫimꝑfectōem. ſꝫ prīcipiū ex ſuꝑfluētia alia ꝓcedit ex nihilo. Eſt tn̄ diſtinguēdū. ꝙ ſumpta actōe quodā generalimō (ſi licꝫ dice̓) nobilior ē aliqͣ actio. q̄ ē d̓ exiſtēti. ꝙͣ illaq̄ ē d̓ nihilo. Sꝫ illud exiſtēs ē an̄ nihil. ſiue nō aliquidUnde dicēdo ꝙ ſpirare vl̓ generare ē age̓. vt nō ocioſadicat̉ dei bonitas ab eterno. ſicut ph̓i vl̓ he̓tici obijciūt.erit actio ſic dicta nobilior creatōe. Si v̓o accipiat̉ actode pexiſtenti qd̓ fuit ex nihilo. erit creatio nobilior actiovel actōnibꝰ illis ꝯſequētibꝰ. generatō gͦ eterna nobiliorē. agēs v̓o de p̄exiſtēti materia minus nobile. ¶ Ad illd̓d̓o qd̓ obijcit̉ ꝙ actio dignior ē. cuius terminꝰ ē dignioret ita facere digniꝰ ꝙͣ creare. Dicēdū ē ꝙ licet creare recipiat materiā informē. nihilominꝰ tn̄ ⁊ ea que formataſunt. ⁊ forme eoꝝ create ſunt. Un̄ aug. in li. de ſymbolorectiſſime credit̉ deū oīa de nihilo feciſſe. vt ordinatiſſimo dei munere. prima capacitas formarū fieret. ac deīde oīa que formatur. Itē ſuꝑ gen. ad litte. Nō tꝑali ſedcāli ordīe prius facta ē informis formabiliſqꝫ materies⁊ ſpūalis et corꝑalis. nec inſtituta ē niſi ab illo ſummodeo. ex quo ſunt. ẜm illud. xviij. eccͣi. Qui viuit ineternūcreauit omnia ſimul.Articulꝰ. iij.¶ D terciū d̓o articl̓m ſic ē ꝓcedēduꝫ. qͦ querit̉vtrū creatio ſit ip̄e deus ſiue diuina eēntia.Ꝙ nō ſit veruꝫ. creatio em̄ nō fuit ab eternoſiue eterna. Creatio eī ē. cū creatū ē. ſꝫ diuina eēntia eſteterna. gͦ nō ſunt eiuſdē eēntie. nō gͦ hoc p̄dicabit̉ de eēntia illius. ¶ Itē creatio multiplicitatē quādā ī effectibꝰrecipit. cū dr̄ huiꝰ vl̓ illius. diuina v̓o eēntia nullatenusꝑit ml̓tiplicitatē. gͦ nō ē eēntia huius eēntia illius.¶ Cōtra. omnimoda ſimplicitas ē ī deo. gͦ ſui actio eſtſui potētia ⁊ ſua eēntia. hec eī oīa ẜm ſubſtātiā dicunt̉.gͦ creatō cū ſit actio diuina. erit ip̄a diuina eēntia. ¶ Itēin ſimplici nō differūt. ꝙ et qͦ ē: ſꝫ ꝙ creat. creatōe creatgͦ nō differt ī deo ꝙ creat et qͦ creat. ſꝫ diuina ſb̓a ſiue eſſentia ē q̄ creat. gͦ ē ip̄a creatio. I Qd̓ ꝯcedendū ē. ¶ Adobiectū v̓o in ꝯtrariū rn̄dendū ē. ꝙ licet creato dicat nōeternū. rōe eiꝰ ꝙ ē ex nihilo. vl̓ rōe acti. nihilominꝰ tam̄eternū pōt dici. de ea rōe ip̄iꝰ eēntie creātis. ⁊ ip̄a pt̄ dici de eterno: cōnotat̉ eī effectꝰ tꝑalis. ſꝫ ſupponit̉ actio. q̄ī deo idē ē qd̓ deꝰ. ¶ Ad ſecūdū obiectū dicēdū ē. ꝙ licetcreatio multiplicitatē quādā habeat ex ꝑte effectuū: nōtn̄ dr̄ diuina eēntia multiplex q̄ eadē ē ẜm rē: nō em̄ dīcreſpectū aliquē ad creaturā. Et ne crederetur ml̓tiplicitas aliqͦ mō eē ī eēntia diuīa. nō dr̄ creatō actō ml̓tiplexEt lꝫ nō eternū dicat̉ de eterno. cū dr̄ diuina eēntia creat. nō dr̄ tn̄ diuīa eēntia variabilis. eo ꝙ nūc creat nūcnō creat: creare em̄ nō dr̄ eternū ex ꝑte qͦ reſpicit creatūſed ex ꝑte qͣ reſpicit diuinā eēntiā. Et ita licet creatū dicat̉ mutabile. ꝙ ē vnū extremū in rōne dicēdi. non ꝓpter