¶ Nembrum tercium.Eſtat dicere. vtrū omnia appetāt ī ſua actione hūc finē. qd̓ nō videt̉. Finis enī iſte cōſtituit̉ perfectio finalis creature. beatitudoenī ⁊ finis iſte idē ſunt. Si ergo beatitudonō eſt finis cūiuſlibet creature. ⁊ beatitudo ⁊ bonū ſummum ſunt idē. nō ergo omnia appetūt hunc finē ¶ Preterea appetitus naturalis plāte eſt. vt ſoluet̉ eſſe plante.⁊ ita de alijs rebus naturalibꝰ. ergo non tendit ad obtinendū hūc finē. Itē ſicut dicit Boetiꝰ decōſolatione bonum ⁊ vnū idē in ſubſtantia. lapis v̓o partiū ſuarū appetit vnitatē. ⁊ ita de alijs cōpoſitis. ⁊ hoc ſibi ſufficit. ergo nō appetūt hūc finē. cū iſte finis ſit vltimorū. ¶ Preerea cōpleto numero electorū cū erit reſurrectio deſineret hoc eſſe. ⁊ ita nō perficiet̉ eorū appetitus ſi hūc finemappeterēt ꝑficit̉ autē vel ꝑficiet̉. nō ergo iſte ē finis quēoī aetut ¶ Cōtra Dyoni. ī li. de diuīs noībꝰ. Bonūeſt qd̓ cōſiderat̉ ab omnibꝰ. ⁊ ph̓s. bonū ē qd̓ oīa optāt.ſed nō eſt bonū niſi ꝑticipatione ſummi boni. ſicut dicitAug. in li. de ciui. dei ⁊ de trini. ergo appetitꝰ creaturenō terminat̉ niſi ī ſummo bono. ſꝫ iſte ē finis iā dictus.ergo finis iā dictus ē. quē omnia appetūt. ¶ Ad qd̓ rn̄dendū. ꝙ duplex eſt appetitꝰ. vnꝰ ex cognitione p̄habitanaturalit̓. vel ex acquiſitiōe ſiue dono. ⁊ ẜm hunc modūnō appetūt omīa ſummū bonū. vel finē iſtū. nō eniꝫ oīahabēt appetitū intellectualē. ⁊ ẜm hoc que habēt appetitum huiuſmōi. appetūt naturalit̓ beatitudinē. ẜm ꝙ bonum ⁊ beatitudo ſunt idē. Alio v̓o mō ſumendi appetitūnaturalē omnia appetūt bonū. nō indetermīata rationebeatitudīs. ſꝫ in generali rōe q̄ eſt. ẜm ꝙ bonū ſummumoīa ꝯſeruat ⁊ termīat. ¶ Ad illud v̓o qd̓ ſcd̓o obijcitur.dicendū ꝙ plāte ⁊ alie creature corruptibiles cum appetūt cōtinuationē ſui eſſe. ē a ſūmo bono. quod ē in eis eſſentialit̓ ⁊ potētialiter ⁊ p̄ſentialiter. quo ad hͦ appetūtnaturalit̓ ſummū bonū. ¶ Ad terciū obiectū. dicēdū ēſimiliter. de vnitate quā appetūt res cōpoſite. in hac ſcꝫvnitate ē ſūma vnitas. ⁊ illa ſūma bōitaſ. ſin̄ qͣ nec ē neceſſe poſſet. ⁊ iō eā naturalit̓ deſiderat ¶ Ad vltīo d̓oobiectū. dicendū eſt ꝙ ē finis quidā corruptibiliū creaturarū ẜm ꝙ ſunt ꝓpter hominē ⁊ illo fine euacuato. cōgruit nō vlteriꝰ ꝑmanere. ⁊ hoc ē ſupplemētum neceſſitatis hūane. ⁊ iſte eſt aliꝰ finis ab illo quē naturalit̓ ītēdivnaq̄qꝫ res ẜm ſuā ſpeciē. nō ergo mirū ē. ſi nō ꝑueniātẜm iſtu vel illū finē ad beatitudinē q̄ determīata ē finishominū ⁊ ītellectuali creature. cū nō habeāt īmortalitatem cognitiue ⁊ motiue potētie ẜm quā poſſint ea frui.Queſtio. v. de ca efficiente.Adīe conſequentilicenduꝫ eſt de cauſa efficiēte. omiſſa v̓oueſtionē. vtrum ſint plures cauſe efficientes rerum. eo ꝙ ipſa ſatis datur ītelligi ex premiſſa queſtione de pluralitate prīcipiorū. ⁊ dicit ph̓s ꝗ faciūt cās multas. deſtruunt naturā boni ⁊ nō ꝑcipiūt. trāſeundū ē ad illā queſtionē triplici mēbro de cā efficiēte. ¶ Primū. vtrū tm̄ ſitcā efficiēs eſſe. ⁊ nō ipſiꝰ nō eſſe. vtpote ipſiꝰ eſſe deſtructiua. ¶ Secūdū. vtrū ſit volūtate. an neceſſitate cā efficiēs. ¶ Terciū. vtrū ꝑ ſe ſit cā. an̄ aliquo adiuncto.¶ Membrum primumD primum ſic proceditur natura bonieſt producere. ſaluare. mali autem corrūpere ⁊ deſtruere. Un̄ Dyoni. ī li. de diui.no. Nō ē ignis infrigidare. neqꝫ boni n̄ bonum ꝓducere. ſed prima cā efficiēs ē ſummū bonuꝫ. ergo non ē eiꝰ corrumꝑe ⁊ deſtruere bonū. ſed eſſe inꝙͣtuꝫeſſe bonū ē. ergo eiꝰ nō eſt deſtruere eſſe? ¶ Itē Aug. ī li.lxxxiij. q. ad quē nō eſſe nō ꝑtinet. nō eſt cauſa deficiēdi.

ſed prīa cā efficiēs ē ſumme ens. ergo nō eſt cā deficiēdi.ergo nec deſtruēdi. Itē idē ſimilit̓ ſe habēs ſemꝑ natū ē facere idē. ſed primū efficiēs ē ſemꝑ ſimilit̓ ſe habēs.ergo facit idē. nō ergo facit eſſe ⁊ nō eſſe. ſi enī diſſimilit̓ſe haberet. ſicut ſol in accedēdo ⁊ recedēdo. accedēdo ꝓduceret res. recedēdo corrūperet vel deſtrueret. ſed necaccedit nec recedit quantū ē de ſe. ergo nō ē cā deſtructiua rerū. ¶ Itē ſolis materialis ē īducere lumē. tenebrev̓o inducunt̉ ꝑ oppoſitionē terre vl̓ alicuiꝰ tenebroſi. Smiliter erit de ſole ſpūali ꝙ eiꝰ ſit īducere lumē. tenebrev̓o .i. defectꝰ eſſe nō erūt ab ipſo ſꝫ ab aliquo alio ¶ Cōtra. prima efficiēs cā eſt ꝑfecte potētie. ꝑfecta autē potētia eſt cui nihil de eſſe vel addi pōt. ſed plus ē poſſe facere ꝙ ſit. ⁊ ꝙ nō ſit. ꝙͣ ꝙ ſit tm̄. ergo prime cauſe efficientis nō eſt tm̄ facere. ſed poſſe deſtruere qd̓ ē. ¶ Itē dicit̉in yſa. xlv. Ego dominꝰ ⁊ nō alter. formās lucē. creās tenebras. faciēs pacē. ⁊ creās malū. Sꝫ creare tenebras ⁊facere malū ē deſtruere eſſe. ¶ Itē. xxxj. Hiere. ſicut vigilaui ſuꝑ eos vt euellerē ⁊ demolirer ⁊ diſſiparē. ſic vigilabo ſuꝑ eos vt edificē ⁊ plantē. ergo eiꝰ eſt euellere ⁊demoliri ⁊cͣ. prime ergo cauſe efficiētis eſt id deſtruereqd̓ eſt. ¶ Itē. xj. eccleſiaſtici bona ⁊ mala vita ⁊ mors.pauꝑtas ⁊ honeſtas a deo ſunt. ergo a domīo ē nō ſolueſſe ſed et n̄ eē. Ad qd̓ reſpōdēdū ē. ꝙ duplex ē defectꝰ. ſic̄habet̉ in tercio lib. de libe. ar. ⁊ vterqꝫ defectꝰ ꝓprie ē innatura ītellectuali .ſ. defectꝰ volūtariꝰ ꝗ eſt culpabilis.⁊ defectꝰ inuolūtarius ꝗ eſt pena. p̄ter hoc ē tercius defectus nature corruptibilis in ſe. vt ꝙ ignis in ſe deficit. ⁊plāte in ſe deficiūt. De primo defectu dicendū ē. ꝙ prīacā efficiēs nō eſt cauſa illiꝰ. De ſcd̓o v̓o dicendū. ꝙ in ꝑte eſt ab ipſo. in ꝑte v̓o a creatura rationali. Et iodicit̉primo ſapiētie. Deꝰ mortē nō fecit. nec letat̉ in ꝑditioneviuorū. creauit enī vt eſſent omnia. ⁊ ſanabiles fecit nationes orbis terrarū. ⁊ poſtea ſequit̉. In iuſticia ē mortis īquiſitio. Ecōtra v̓o dicit̉. xj. eccͣi. mors ⁊ vita a deoquod exponit. Aug. ī queſtiōibꝰ veteris teſtam̄ti. xxxvj..q. dicēs. nō eſt deꝰ actor mortis ſed vīdex. qꝛ mortis actor peccatū ē. quomō ergo deꝰ poterat facere morteꝫ q̄ne ſcit peccare. ſꝫ dū peccatis retribuit ab ipſo dicta eſtmors. cū nō ex ipſo ſit ſed ex hoc qui peccauit. De terciov̓o defectu ꝗ eſt nature corruptibilis in ſe. dicendū ꝙ nōeſt ī rebꝰ a deo. ſed eo ꝙ res ſunt ex nihilo. nihi lominustamē ī deo ē potētia deſtruēdi. ſicut ⁊ cōſtruēdi. Ad ſcd̓oobiectū. dicenduꝫ ꝙ defectꝰ ille de qͦ loquit̉ Aug. in lib.lxxxiij. q. nō eſt defectꝰ penalis inꝙͣtuꝫ huiuſmōi. ſꝫ magis culpabilis. vel ille defectꝰ qui ē ex hͦ ꝙ res eſt corruptibilis. ex hͦ ꝙ de nihilo ⁊ ex ſe deficit. ¶ Ad tercio obiectū dicēdū. ꝙ ꝓpoſitio illa ph̓i idē ſimilit̓ ſe habet ⁊cͣ.intelligit̉ de creaturis mutabilibꝰ. que ẜm diuerſaꝫ ſumutationē aꝑte nate ſunt agere vel pati. nō autē intelligitur de ipſo creatore. ꝗ ſemꝑ eodē mō ſe habet. ⁊ tamcauſa ē oppoſitorū ẜm diuerſa temꝑa ¶ Ad quarto oliectū dicendū ē. ꝙ nō eſt ſimile omnino de ſole ſpūali .ſ.deo. ⁊ de ſole materiali. a ſole enī materiali ꝑ abſentiaꝫſunt tenebre materiales. ſed a ſole ſpūali. malicia q̄ ē tenebra ſiue diſceſſio luminis. nō eſt ꝑ ſui abſentiaꝫ ſed ſuiabſentia. ſicut cōtingit dicere. eſt ex ipſa malicia. quo adhoc tamē eſt ſimilitudo. ꝙ ſicut tenebrā materialis habet aliā cauſam. vtpote corpus oꝑacū. ita tenebra intelligibilis .ſ. peccatū. habet liberū arbitriū. quod ſe auertit a deo. Cum autem dicit Dyoni. ꝙ boni eſt ſaluare ⁊mali corrumpere. primo ⁊ principaliter intelligendumintendit de corruptione culpabili.¶ Membrum ſecundumDſcd̓m membrū queſtionis qua queritur.vtrum deus volūtate vel neceſſitate cōdiditres. ⁊ dicimꝰ neceſſitatē nature. nō coactiouem ſic obijcit̉. Boni eſt ratione bonitatisſue bona adducere. Unde dicit Augu. in. q. vete. teſta.