¶ embrum. iij.Dtercium de ordine iſtarum rationum. cumenim prima eſſentia ſcilicet deus ſit cauſa efticiens exemplaris ⁊ finalis. aut eſt ibi ordoiſtarum rationum aut non eſt. Ꝙ ſit videtur. finis enimmouet efficientem: exemplar v̓o cum ſit principium cognitionis ſiue ẜm ꝙ eſt cognitio. precedit rationem finis ſicut ratio veri rationem boni. ergo rationes iſte ordinem habent. ¶ Preterea cum enumerat ph̓s hec triagenera cauſarum. primo ponit formalem exemplarē. ſecundo efficientem. tercio finem. quia efficiens agit ẜmexemplar aliquid propter finem. qui cōſequitur ex eo ꝙfit. ¶ Ad contrarium videtur facere. ꝙ cum Aug. in li.confeſſ. enumerat modos priores. illum modum intendit eſſe primum. quo aliquid dicitur prius eternitate.Ex quo videtur. ꝙ que ſunt in eternitate. ſimul ſunt. etita neqꝫ prius neqꝫ poſterius. ¶ Preterea in trinitate.vbi eſt perſonarum diſtinctio. ſicut dicitur ī ſimbolo athanaſij. nihil dicitur prius aut poſterius. multo fortiꝰergo cum ille rationes nō ſunt aliud ꝙͣ ipſa diuina eſſentia. nō erit in illis prius aut poſterius. Si etiam diceretur ordo aliquis. eſſet ordo in eternitate. ſed nō eſt ordoniſi vbi eſt pluralitas. ſed nulla eſt pluralitas q̄ preintelligatur pluralitati perſonarum. ergo nullꝰ eſt ordo. ẜmmodum illum ẜm quēdicitur. ꝙ in diuinis perſonis nōeſt inequalitas ſubſtantie. ſed ordo nature. nō quo altereſſet prior altero. ſed quo alter eſſet ex altero. Reſtat ergo. cum hec referantur ad vnitatem diuine eſſentie. nonattenditur ordo vel nature vel temporis. ¶ Ad quod dicendum ꝙ he rationes cum ſint vna eſſentia. ſunt vnumab eterno. nec propter hoc dicendum eſt plures res eſſeab eterno. licet plures rationes. Oam ꝙ ſint plures. hͦeſt ex quodam reſpectu cauſatorum. ad primum. ẜm ꝙcauſata in differentibus diſpoſitionibus reſpiciunt primum. nō ꝙ ipſum primum ſit in ſe multiplex ſicut dicitur de pluralitate ydearum vel rationum. vnde ſicut dicitur de tribus perſonis ꝙ ſunt tres res. quibus ē fruēdum ſicut habetur in lib. de doctrina xp̄iana. ita non eſtdicendum. ꝙ tres rationes he ſint tres res quibus eſtfruendum. vel tres res ab eterno. ſed ſunt vna res. quetamen rationes licet communes ſint tribus perſonis.nihilominus tamen appropriantur ipſis perſonis. Unde in lib. de ciuita. dei. xj. cuꝫ dicitur. dixit deus fiat lux⁊ facta eſt lux. ⁊ vidit deus lucem ꝙ eſſet bona. intelligitur quis fecerit. ⁊ per quid fecerit. ⁊ propter quid fecerit pater intelligitur qui dixit vt fiat. quod auteꝫ illo dicente factum eſt. proculdubio per verbum factum eſt. ineo v̓o ꝙ dicitur. vidit deus ꝙ bonum eſſet. ſatis aſſignatur deum nulla neceſſitate. nulla vtilitatis indigentiaſed ſola bonitate feciſſe quod factum eſt .i. quia bonumeſt. vt res q̄ facta eſt congruere bonitati propter quā facta eſt iudicetur. que bonitas ſi ſpirituſſanctus recte intelligitur. vniuerſa in ſuis operibus nobis trinitas intimatur. Sed conſtat ꝙ qui dixit vt fiat efficientis nomine deſignatur. cum dicere dei ſit facere: per quid v̓o fec̄.ad cauſam pertinet exemplarem: propter quid ad cauſāfinalem. ¶ Dicendum eſt ergo ad obiecta. ꝙ licet ordonature vel temporis attendatur in his ratiōibus. ẜm ꝙinuenitur in creaturis. nō tamen ita ẜm ꝙ inuenitur increatorē. Unde ſimul ſunt ille rationes vnius eſſentie.ſ. diuine. non ẜm prius ⁊ poſterius. aliquo illorum modorum quos enumerat Augu. in lib. confeſ. Neqꝫ enimillo modo quo prius dicitur eternitate. vt ante omīa deus quo prius dicitur tempore vt flos ante fructus. velelectione vt fructus ante florem. vel origine vt ſonus ante cantum. ¶ Ad ſecundo obiectum dicendum eſt. ꝙ noneſt ſimile in creaturis ⁊ diuinis. nam que ẜm ꝙ ſunt increaturis accipiuntur ẜm prius ⁊ poſterius. in diuinis

ſimul attenduntur. Ꝙ ergo ponit ph̓s ordinem in his.hoc eſt ẜm ꝙ attribuuntur creaturis. ⁊cͣ.¶ Queſtio terciaDe ſingulis rationibus cauſe ſigillatim acceptis. etprimo. Si cauſa exemplaris ſit de neceſſitate.Onſequēter agiturde ſingulis rationibus cauſe ſigillatimacceptis. Et primo de ratione cauſe exemplaris. Et habet hec queſtio tria mebra. Primum. vtruꝫ cauſa exemplaris ſit de neceſſitate. Scd̓m. v. ſit vna vel plures. Tercium reſpectu quorum dicatur exemplaris.Membrum. j.D primum arguitur ꝙ ſic eo ꝙ nihil ignorans fecit deꝰ. ergo prius erant in ſua ſcientia ꝙͣ eſſēt ī ſua natura. ⁊ iō dr̄. xj. ad he br̄.fide intelligimꝰ aptata eſſe ſecula v̓bo dei. vt ex inuiſibilibus viſibilia fierent. vbi dicit glo. dicens ex inuiſibilibus. ſignatur inuiſibilis mundus qui erat in dei ſapientia. ad cuiꝰ ſimilitudinē factus ē hic viſibilis mūdus.⁊ poſtea ſequit̉. hec ē diſpoſitō qua diſpoſuit omnia iſtaviſibilia. vt fierent iuxta inuiſibile exemplar. quod eratin mēte dei. Qd̓ autē reprobāt ph̓i ydeas ſicut habeturin fine prime ph̓ie. ⁊ ſimiliter Auicē. in ſua ph̓ia. hoc ēꝙ loquunt̉ de formis mathematicis. quas ponūt ydeales. ſed hic nō eſt intētio illarū formarū exemplariū ſiueydealium. de quibus nos hic intēdimus. intētio eniꝫ h̓eſt loqui de ydea. ẜm ꝙ diſtinguit ſeneca. dicit enī pret̓quattuor genera cauſarū eſſe ydeā. diſtinguēs inter ydeam ⁊ ydon. vt ydea ſit ſpecies diuina. ydon v̓o forma īmateria. Supponamꝰ ergo exemplarē cām eſſe ex iaꝫ dictis. ⁊ ex hoc qd̓ dicit Aug. ī lib. retractationū loquēde mūdo ītelligibili. mundū ītelligibilē nūcupauit plato ipſam rationē ſempiternā qua fecit deꝰ mūdum. oqui eſſe negat. ſequit̉ vt dicat deuꝫ irrationabilit̓ feciſſeqd̓ fecit. aut cū faceret vel anteꝙͣ faceret neſciſſe quid faceret. ſi apud eū ratio faciēdi n̄ erat. ſi v̓o erat ſicut erat.ip̄am videt̉ plato vocaſſe ītelligibilē mūdum. nec ē hͦ cōtrarium qd̓ dicit Dyoni. excludere volēs cām exemplarēvt videt̉ dicēs ex ipſo ⁊ ī ipſo ẜm cām omniū noticiam ⁊ſcientiā ⁊ ſubſtātia prehabet ⁊ p̄concipit. nō ẜm ydeā ſingulis īmittens. ſed ẜm vnā cauſe excellētiā omīa noſcēs⁊ cōtinens. Loquit̉ enī de ydea ad ſimilitudinē formetelligibilis que ē ī anima. q̄ nō ē idē quod eſſentia ipſiꝰanime. ẜm quē modū nō cognoſcit deꝰ ẜm ydeā. hoc .n.eſſet ꝑ ignobiliꝰ ſe cognoſcere. nobiliꝰ enī habere nō poteſt. nec par qd̓ nō ſit eiuſdē eſſentie. hoc enī dicit̉ ꝙ filiꝰeſt equalis patri. ſed eiuſdem eſſentie.¶ Nembrum. ij.¶ D ſecundū membrū quo querit̉. ſi ē vna cā.exēplaris aut plures. ꝙ enī plures ſint. videt̉ ꝑ hͦ. ꝙ ꝓprio exēplari reſpōdet ꝓpriū exemplū. vn̄ ſi exēpla differētia ſunt ī genere vel ī ſpecie. vident̉ exēplaria genere vel ſpecie differre. ſed ita ē in exēplatis ꝙ differūt genere vel ſpecie. ergo ⁊ exēplaria differūt. ¶ Itē ydee ſunt cauſe exēplares. ſed de illis dicitAug. ī li. lxxxiij. q. ꝙ ydee ſūt prīcipales quedā forme vl̓rōnes rerū ſtabiles atqꝫ īcōmutabiles. que ⁊ ipſe formate nō ſunt. q̄ diuina ītelligētia cōtinent̉. vt cuꝫ ipſe neqꝫoriant̉ neqꝫ intereāt ẜm eas tn̄ formari dicit̉ omē qd̓ oriri ⁊ īterire pōt. ⁊ oē qd̓ orit̉ ⁊ īterit. ¶ Hoc etiā vult ꝓbare tali rōne cōſtat. ꝙ deꝰ omīa rōnabilit̓ cōdidit. necea rōne cōditꝰ ē hō qua equꝰ. ⁊ ita de alijs rebꝰ. ergo ſingula cauſata ſunt ꝓprijs rōnibꝰ: ſed he rōnes nō ſunt niſi in mēte creatoris. ſacrilegiū enī ē opinari. vt extra ſequicꝙͣ poſitū intueret̉ ẜm ꝙ cōſtitueret qd̓ cōſtituebat.