QueſtioPrima

tionibꝰ que ſunt vnitas. veritasnitas ⁊ ꝯſimilibuscū ſint veſtigia creatoris. Unde Auguſti. in lib. ſecūdode libe. arbitrio: ea potentia qua fortiter a fine vſqꝫ adfineꝫ attingit: fortaſſe numerus dicitur. ea v̓o que diſponit omīa ſuauiter ſapientia proprie vocatur. cuꝫ ſitvtrūqꝫ vnius eiuſdemqꝫ ſapientie: ſed quia dedit numeros omnibus infimis. corpora oīa ꝙͣuis in rebus omībus extrema ſint habent numeros ſuos. ſapere auteꝫnon dedit corporibus. ſed animis rationabilibus. tāꝙͣin eis ſibi ſedeꝫ locauit: perfudit ergo rationales ſubſtantias luce ſapientie ſed corporales ratione numerorum: lꝫ ergo ſit minor ſimilitudo. non tamen oīno nulla. ¶ Ad ſecūdum obiectum dicendū. ꝙ non eſt ſimileprincipio actiuo ⁊ paſſiuo. Principiū eniꝫ actiuuꝫnon tm̄ extendit ſe ad plura ſuſceptiua. vt plura fiantin ipſis vel ex ipſis. ſed etiaꝫ primuꝫ principiuꝫ actm̄extendit ſe ad hoc. ꝙ ipſa fiant ex nihilo: ꝓpoſitio autēpredicta locum habet. vbi actiuum appropriat ſibi paſſiuum. ¶ Ad tercio obiectum dicendum. ꝙ licꝫ videatur confuſio eſſe in mundo inferiori. nihilominus tamen eſt veriſſima ordinatio. Ꝙ enim videtur eſſe cōfuſio in ipſis elementis. ſiue elementoruꝫ impreſſionibꝰ:hoc non eſt niſi exterius conſideranti. Si eniꝫ fiat conſideratio ad virtutem ſuperiorum corporum. quorumpirtute fit vaporum eleuatio. ⁊ elementorum commixtio: inuenietur ibi pulcherrima ordinatio. Eodē modo eſt in ipſa ordinatione animalium rationalium velirrationalium. Unde dicit Auguſti. in libro de verareligione. Ita ordinantur omīa officijs ⁊ finibus ſuisin pulchritudineꝫ vniuerſitatis. vt quod horremus inparte: ſi cum toto conſideremus. plurimū placeat: quianec in edificio iudicando. vnum tm̄ angulum conſiderare debemus. nec in homine pulchro ſolos capillos.nec in bene pronunciante ſolum digitorum motū. necin lune curſu aliquas tridui tm̄ figuras. Iſta eniꝫ quepropterea ſunt infima. quia partibus imperfectis tota perfecta ſunt. ſiue in ſtatu ſiue in motu pulchra ſentiantur tota conſideranda ſunt ſi recte volumus iudicare. ¶ Ad quarto obiectum dicendum eſt. ꝙ eſt loquide corpore ẜm naturam corporis. ⁊ ẜm ꝙ corrumpiturcorruptione penali. que procedit ex fomite. Si fiat ſermo de corpore ī natura eius: nō ad aliud ordīata ſuntfinaliter anima ⁊ corpus. ſed in idem tendūt. Si d̓o fiat ſermo de ipſo. ratione corruptōnis vicioſe. ⁊ de anima ratione ſue nature. in diuerſa tendūt per inclinationem: corpus .n. quod corrumpitur inclinat anima deorſum .i. ad peccatum: ſpiritus d̓o naturalit̓ tendit ſuiſum. i. ad deū. Nec ꝓpter hoc ponenda ſunt duo principia. ſicut ex precedenti. q. eſt ꝯcluſuꝫ. vbi agebat̉ de pͥncipio boni ⁊ mali. ¶ Conſimilit̓ reſpondendū eſt ad ilillud qd̓ obijcit̉ ꝑ aucͣtē. vij. Ro. Lex .n. carnis ſiue mēbroꝝ. ex ipſo fomite ꝓcedit. vel eſt fomes ꝗ ex peccatoꝓcedit: ⁊ ideo lꝫ ex ꝑte carnis inclinet aīam ad peccatū ⁊ captiuet nō ꝓpter hoc ponēda ſunt duo principiaſicut p̄oſtenſuꝫ eſt. ¶ Sil̓iter quod dicit̉. v. ad gall̓. Caro ꝯcupiſcit aduerſus ſpiritū ⁊ ccōuerſo: caro accipit̉ibi ꝓ ꝑte ſenſuali. nō tm̄ ꝓ ipſo corꝑe: que inclinat deorſuꝫ ſicut ſpūs inclinat ſurſuꝫ. Ex his patet. ꝙ ſic̄ boni ⁊ mali nō ſint ponēda duo principia. ex equo condiuidētia: ita nec carnis ⁊ ſpūs inꝙͣtuꝫ ſic dicunt̉. ¶ Adquinto obiectū de principe mūdi huiꝰ. Reſpondenduꝫꝙ princeps mūdi huiꝰ dicit̉ dupl̓r. vel ipſe dyabolusvel homo qui in hoc mūdo male prīcipat̉: ẜm ꝙ hmōnec iſte nec ille nouit ſapientiā de qua dicit apl̓us. noticia ꝑ approbatōꝫ. ſꝫ eſt alia ſapīa .i. aliter dicta. q̄ dr̄terrena aīalis ⁊ dyabolica. iij. Ia. nō ꝓpter ip̄aꝫ ꝯgnitioneꝫ in ſe. ſꝫ ꝓpt̓ inclinatōꝫūtatis adiūctaꝫ. ⁊ hecdicit̉ ſapīa heculi. vel princSꝫ n̄pter hec ponēda ſunt duo principiahꝫ dyabolus vels terrenus. a deo hꝫ: ſꝫ a ſe al

uſum illius ptātis. vn̄. xix. Io. Nō haberes poteſtateꝫaduerſuꝫ me. niſi tibi eſſet datū deſuꝑ. Quod auteꝫ dixviij. Io. Regnū meū nō eſt de hoc mundo: accipit̉ ẜmillū modū. ẜm queꝫ mūdus dicit̉ ꝓ mūdi amatoribusnō qꝛ nō haberet ptāteꝫ ſuꝑ illos. ſꝫ qꝛ nō diligebāt dominatōꝫ eius. ¶ Preterea. regnū eiꝰ nō erat ẜm legesmūdanoꝝ. lex enī mūdanoꝝ eſt. vt ꝓ cōmodo ⁊ vtilitate temꝑali dn̄i ſui laborent. quod nō apparuit in xp̄oqui dicit de ſe. Singularit̓ ſum ego donec tranſeaꝫ. Etlxiij. Iſa. Torcular calcaui ſolus. ⁊ de gentibꝰ nō ē virmecū. ¶ Ad illud v̓o quod obijcit̉ ꝑ aucͣteꝫ. ij. ad ephe.dd̓m. ꝙ ambulare ẜm ſeculū mūdi. vel ẜm principē hꝰmūdi. eſt ſequi ſuggeſtionē dyaboli. vel ꝯuerſatōꝫ mūdi: in quibꝰ ẜm ꝙ hmōi. dn̄at̉ dyabolus. Un̄. ij. corin.iiij. Deus hꝰ ſeculi excecauit mētes infideliū. vt nō fulgeat illuīatio euāgelij glorie xp̄i: ⁊ ẜm hͦ lꝫ dicat̉ deushuius ſeculi. nō tamen ponet̉ principiuꝫ ex equo diuidens ꝯtra deū: qui eſt creator celi ⁊ terre: ſꝫ dicet̉ prīcipiū aliquo modo defectuū culpabiliū. nō ꝙ hͦ nō poſſitex libero arbitrio ſuo vertibili in malū eſſe principiuꝫſuoꝝ defectuū. ſed hoc dicit̉ ex eo. ꝙ dyabolus ꝗ inuentor fuit mali. ⁊ prīo homī peccati ſuggeſtor. ¶ Qd̓ aūtinfra dicit̉ de principatu xp̄i ⁊ dyaboli in mūdo. ẜm ꝙmūdus ſupponit̉ ꝓ mūdi amatoribꝰ: Dicēdū ꝙ dyabolus ex ꝑte ſui nō iure principat̉. lꝫ illi iuſte ſubditi ſintſiue detenti. ſicut dicit Aug. de trini. xiij. Xp̄us v̓o iuſte principat̉ de malis. ordinando in bonū. vt non cuꝫeis fiat quod volūt. ſed de eis fiat quod iuſtū eſt ⁊cͣ.¶ Articulus terciusDarticulū tercium quo querit̉. vtruꝫ bonicorꝑalis ſunt duo principia. ſcꝫ opifex ⁊ materia. quoꝝ vtrūqꝫ nō ſit ab aliquo. ſicut videbat̉ plato dicere. ꝗ poſuit opificem ⁊ materiā eſſe abeterno. ⁊ eſſe duo principia. Quod ſic aſtruit̉. nam eſtprincipiū actm̄. ⁊ eſt principiū paſſi⁊ ſicut agere ⁊pati habent inter ſe oppoſitōꝫ: ita neceſſe eſt actm̄ principium ⁊ paſſiuū.ati diſtant ẜm ſubſtantiā.exe.ergo ⁊ actiuum ⁊ paoquimur hic de prīo actiuo ⁊ primo paſſiuo: nō enim ẜm idem eſt agere ⁊ patiergo ẜm diuerſa. ⁊ tandem erit reducere ad prima qͦrūneutrum eſt alterum. Ad hoc autem eſt argumentum.ꝙ pati non conuenit prīo principio ẜm ꝙ huiuſmodi:oporteret enim tunc eſſe aliquid nobilius eo quod ī eoageret. non enim in ſeipſum agit: ſed pati non eſt ſineprincipio ẜm ꝙ primo eſt paſſio. erit ergo aliud principium agendi in corporalibus. ⁊ aliud principiuꝫ patiendi primum. ergo duo erunt principia. ¶ Forte dicetur. ꝙ vnuꝫ eſt ab altero. ſcilꝫ materia ab opifice. ẜmyquidam poſuerunt (ſicut narrat Auguſti. x. de ciuiate dei) vt ſicut veſtigium pedis in puluere eſt a pede.⁊ ſi ſemper eſſet pes in puluere. ſemper eſſet veſtigiū.ita materia ſit ab opifice ⁊ ſemper exiſtente opifice. ſꝑſit materia. ¶ Cetra hoc ſic obijci poteſt. Materia ſieſt ab opifice. non eſt de ſilantia opificis. nam ſi hoceſſet. opifex eſſet de ſubſtantia eorum que ſunt ex materia. ergo ſiatur ſiue principiatur. eſt in diuerſitate ſubſtantie: ſed eſt prius ſcilꝫ in cauſalitate. ⁊ eſt priꝰduratione. ſicut dicitur eternitas precedere tempus.Sed ſi hoc neceſſe eſt. ꝙ hec duo ſimul ſint in eo. a quoeſt alterum in diuerſitate ſubſtantie ẜm iam dicta. nāaut eſt de primo. aut de nullo. De primo nō poteſt eē.cum diuerſum ſit in ſubſtantia: ergo de nullo eſt: ergonon eſt eternum. ſed ſicut eternitas precedit nunc temporis. ita eſſentia opificis precedit materiam: non ergoerit materia ab opifice ⁊ eternaliter ens. ¶ Forte dicetur. ꝙ eſt principium rerum corporalium ⁊ nihilominus ab opifice ⁊ ita nō duo principia. nec eternalitereſt principium. quod eſt materia. ¶ Contra hoc ſic obijcitur. Poſſibilitatem habereia. nō repugnat