Capitulū .I.
uerſa mūdi moles cōſiſtit. Sine hac republicaordinate moderari nō poteſt. Mores corrigunt̉ per iſtā: ⁊ humani animi obtinent̉. hec furioſos reſtituit ſub pitagora ſibi ⁊ morbos domauit reddita ſanitate narrantibꝰ Cicerone ⁊Seuerino pꝰ eū. ¶ Quāuis inſipiens erit ⁊ ſolo nomine homo: neceſſarie geometrie ignarꝰꝑ quā vniuſcuiuſqꝫ rei termini deſignāt̉: ſic̄ ſcribit. Ricardus. Fuit enī ꝓut notat Alpharabius neceſſaria ꝑſpectiua qua diſcernit̓ id quodapparet in viſu aliter qͣꝫ ſit: ⁊ quod apparet itvt eſt. Aſſignat enī quibꝰ de cauſis iſta fiāt: ⁊ldemōſtratiōibus neceſſarijs: docet etiā quimodis viſus poteſt errare vt nō erret. Da oroaſtronomīe neſciū. Aſtrologiā ignorātē quempiā. nōne velut deridendus infatulus: ꝓnūciabit ſidera labi. Lāguere lunā Solēqꝫ qualitate mutari: ſicut ſuccurrēdū putet ſono calibis ⁊ferri: quatenus inde territus pluto pſerpināſinat ad loca ſuꝑiora reuerti. Quot iberas nemas īſcij viri ſenes deliri vt vetule garrule: deorione feroce: de yrſa vtraqꝫ adriane corona recitauit p̄ciſe: qꝛ ſūt aſtronomīe vtcunqꝫ ignari:At quiſqͥs aſtrologie notitia carēs virtuoſosqͦſdā putabit vitioſoſqꝫ alios: laudeue dignos:illos iſtoſqꝫ vituperādos: quaſi volūtarie ſuosactus ꝓducāt: quos ſola cōſtellatio ad oꝑa ſuaillos reddit ꝓcliues non neceſſitādo: ſed ſenſualitatē inclinando propter quod maximus aſtrologus tholomeus dixit. vir ſapiēs dominabit̉aſtris ſcilicet ratione ſuperādo īclinationes advitia ex conſtellatiōibus procedentes. Ad philoſophiā veniamus: que rerū quas deus ſummus ⁊ ſolus creauit: quē ꝑ iſta viſibilia cognoſcimus. ad hunc ſolū finem pro ſui magna parte creata: vires proprietates: dignitates cū effectibus ſuis docet ⁊ manijducit ad methaphyſicū: ſic fideliter fideꝫ catholicā profitenteꝫ atqꝫdicētē. Neceſſe eſt eſſe aliquā ſubſtantiam eiernā immobileꝫ: danteꝫ cuncta moueri. Subſtantie enim precedunt omnia entia ſcilicet cauſalitate. Si igitur omnes ſubſtātie fuerint corrupte: omnia entia erunt corrupta: quia deſtructacauſa deſtruit̉ effectus. Et ideo deſtructis primis ſubſtantijs impoſſibile eſt aliquid aliorumremanere. Deus ergo ſemper eſt: ⁊ eſt intelligens per ſe: habetqꝫ vitam nobilem ⁊ ſempiternā. Ipſe ē deus vnus eternus infinite nobilitatis: ⁊ eſt vita continua entium. hec ⁊ multa aliaſcribit ariſto. xi. metha. Hinc ⁊ Auicēna in ſuamathematica ait. Scientia diuina eſt ſcientiade rebus ſeparatis a materia terminis ⁊ diffinitione. In hac ſcīa q̄rit̉ de primis cāis eē naͣlis ⁊ eē doctrinalis: ⁊ eiꝰ qd̓ depēdet ex his: ⁊ d̓cā cāꝝ q̄ ē deꝰ excelſus: hec ē ph̓ia pͥma. hec ibiEx his oībꝰ apparet oēs ſciētias q̄ ſecularesvocant̉: nō ſolū veritates mirificas cōtinere: ſꝫ
ēt manuducere ī radioſā cognitionē diuinā: ⁊ iōnō horrēdas ſe ſtudioſe colendas. .§. VI.oīa arguēdo n̄Quia predicta agereoo: p̄faiꝰvir ſtudioſiſſimꝰ ⁊ ꝑ cūcta laudabilis dn̄s Ioādn̄ici ī dicto libello īduxit. Rn̄dendo tria notatPrīo ꝙ ſcīa dei ē alteriꝰ generis a nr̄a: vn̄ eū īip̄a nō poſſumꝰ imitari. Secūdo ꝙ ſcīa nr̄a etiāeminēs ē de pauciſſimis rebꝰ ⁊ īperfecia ⁊ multis ꝑiculoſa: ⁊ iō nō minꝰ affectuoſe ſꝫ moderate qͣrēda. Tertio ꝙ ꝑ maxīe ī dilectiōe dei ē imitatio ꝓcurāda: nō in ſcīa niſi in iſta q̄ eſt donū: ⁊ē cū ip̄a charitate vnita. Dicit gͦ reſpōdēdo argumēto ī. c. qd̓ ſi īcipit̉. Bonoꝝ oīuꝫ exn̄tiū ⁊poſſibiliū: ſolus capax ītellectꝰ diuinus ſeculas ſcīas non hꝫ .ſ. ſicut habet intellectꝰ creatꝰ.Pro huiꝰ declaratione dicit quīqꝫ cōſiderādacirca ſcīam .ſ. ſubiectū: obiectū: rē: modū: ⁊ affecctū. Credo āt ſimpliciter dicēdū: humanā ſcīaꝫnō eē eiuſdē generis generaliſſimi: quo ad p̄dicta qͥnqꝫ: cū ſcīā hūana. Nā qͦ ad pͥmū .ſ. ſubiectūpꝫ qꝛ oīs ſcīa nr̄a ē tanqͣꝫ accidēs ī ītellectu hūano ſicut ī ſubiecto. In deo āt nullū ē accidens:nec ītellectus diuinꝰ ē ſubiectū alicuiꝰ trāſmutatiōis: dicēte. Iacob de deo. Apud quē nō eſttrāſmutatō: nec viciſſitudinis obūbratio: ſꝫ lucēhabitat īacceſſibilē ẜm apl̓m: ꝓpt̓ qd̓ irrefragabilit̓ renēdū ē cū tota fide catholica diuinā ſcīaꝫeē vniformit̓ ⁊ ſb̓ſtātialit̓ ip̄aꝫ diuinā eſſētiaꝫ qd̓delnulla creaturarū ī via nec ī patria dici poteſtvel debet. Sed de ſecūdo .ſ. obiecto magis adꝓpoſitū materia obuerſat̉. Eſt .n. ẜm Ariſto.in prīo poſte. Sciētia de ꝑpetuis ⁊ neceſſarijsīcorruptibilibus vniuerſalibus: ⁊ que n̄ poſſūtaliter ſe habere. Uidendū igit̉ que ſint iſta obiecta. ſūt enī aut deus aut res citra deū aūt quedā complexa: ſicut ſūt ꝓpoſitiōes prolate: ſcripte: aut concepte: aut cōceptibiles. Si dat̉ primū .ſ. de deo aſſētio quidē deſcriptioni ſcibilisobiecti deo cōuēire: de quo habet veriſſimā noticiā que eſt ipſe ſicut profitetur ipſe ph̓s. xi. metha. vn̄ ⁊ diuus Augu. ait in. li. vi. de trini: deohoc eſt eſſe quod ſapientē eſſe: hoc eſt ſapientēeſſe quod intelligere. Uerū hāc ſcīam nō hn̄t n̄ſolū fideles: ſed nec quiſqꝫ fidelis in via. Cumſcriptū ſit. Deū nemo vidit vnqͣꝫ. Io. primo. ⁊prius ipſe dixerat: non videbit me homo ⁊ viuet ſcilicet eſſentiam meam. Licet enim ſcripſitCicero libro quem habuit de creatione mundiparentem vniuerſitatis huius inuenire difficile eſt: ⁊ cum iam quis inuenerit eum: in vulgus indicare nefas eſt: non tam en fuit inuentum a quoqͣꝫ quid ſit: ſed tantum qꝛ eſt. hoc eſtquod dicii Damaſ Ꝙ d̓ deo ſcire poſſumuſ qꝛeſt: ſed non quid eſt. In quo ſcientia proprie dicta non conſiſtit .ſ. ſcire de aliquo: quia eſt ⁊ nōquid eſt iuxta determinationem ph̓i in .i. phy-