Titulus XI.

vna terra ⁊ tres eius partes. Sic hi tres vnumſūt. In elemētatis patet: qꝛ qd̓libet eſt vnū rep̄ſentans patrē. Un̄ Hilarius. In pr̄e vnitas: ⁊ aliquam ſpēm hn̄t ꝑ formam ſua: ⁊ ad aliquid ordinātur. Secundū repn̄tant filiū: ⁊ finis ſpm̄ ſctm̄Ad qd̓ facit qd̓ dr̄ Sap̄. Oīa in ponde̓: numero⁊ mēſura ꝯſtituiſti dn̄e. Oīs .n. res ē vna nūero.Menſurā hꝫ determinate ꝑfectionis ꝑ formamſuā ꝑ quam in ſpecie ꝯſtituitur. Pondus ſuū eſtfinis ad quē ordinatur. Et ſic hi tres vnū ſunt.Sicut ergo eccleſia militās hic eſt regina ſtansante deū a dextris virtutuꝫ in veſtitu deauratoſapīe: circundata varietate ſtatuū. Sic ⁊ eccleſiatriūphans aſtitit vt regina mūdi a dextris dei .ſ.ciuitate ſuꝑna: in veſtitu d̓aurato glorie: q̄ in tribus ꝯſiſtit repn̄tantibus ſanctiſſimā trinitatē .ſ.viſione: tētione: ⁊ fruitōne ſanctiſſime trinitatiscircūdata varietate p̄mioꝝ. In qua exiſtētes dicere valent. Sicut audiuimus ſic vidimus ⁊cͣ.Titulus vndecimus ¶ De dono intellectus:Donū intellectus vltra lumē nature neceſſario a deo petitur. ¶ Capitulum .i.Anus tue fecerūt ⁊ plaſmauerūt me. Da mihi intellectū vt diſcā mandatatua. p̄s. cxviij. Manus dn̄i ſūtnon corꝑales: ſed ſpūales .ſ. ſapientia ⁊ v̓tus eius. Et iſte fecerūt ⁊ faciūt quēlibet hoīem ſicut ⁊ alias creaturas quo ad corpꝓpagationē a ꝑntibus. Et ip̄m primū hominēfecit d̓limo terre. Gen̄. i. Et pl̓aſmauerūt ⁊ plaſmant quālibet aīam de nouo creando ex nihilot. non ex aliqua alia re ⁊ infundit. Un̄ illa ſanctamulier dicebat filijs ſuis exhortans ad patīam.Filij neſcio qūo in vtero meo apparuiſtis. Neqꝫſp̄m ⁊ aīam donaui vobis: ⁊ ſingul̓oꝝ mēbra nōego ipſa cōpegi: ſed ē mundi creator. Hinc et. b.Hiero. in epl̓a ꝯtra ruffinum. Inter illas ſecretiventris anguſtias: dei manus ſemꝑ oꝑatur: idēqꝫ creator corporis pariter ⁊ aīe. Noli deſpicerebonitatē figuli qui te plaſmauit: ⁊ fecit vt voluitIp̄e dei v̓tꝰ ⁊ ſapīa: di. lvi. naſci. Quāuis āt homni ſit datū lumen naturale ad intelligendū queagenda ſunt ẜm dictamē rōnis in vita pol̓itica:tn̄ quia homo ordinat̉ ad quoddā bonū: qd̓ excedit naturalē cognitionē .ſ. ſuꝑnaꝫ beatitudinēiō indigꝫ quodā lumīe ſuꝑnaturali ad intelligēdum que ẜm fidē ꝓponunt. Et hoc vocat̉ donūintellectus: qd̓ qꝛ ex nobis non eſt: pſalmiſta poſtulat̉a deo ſibi dari dicens. Da mihi intellectū:vt diſcam mādata tua. p̄s. cxviij. Mandata deiſunt non ſolū de agendis ẜm decalogum ẜm illd̓Mat. xix. Si vis ad vitam ingredi: ſerua mādata. Sed etiā ⁊ de credendis: iuxta illud Ioan. iij.Creditis in deum: ⁊ in me credite: ait xp̄s: quia n̄

ſoluꝫ myſteria diuinitatis ſed etiā hūanitatis xp̄inobis mandatur credere. De ſperandis dat̉ mādatum. p̄s. lxi. Sperate in eo omnis congregatōpopuli: que figurabatur in ſpe bonoꝝ temporalium in veteri teſtamēto ꝓmiſſorū. Mandat̉ dilectio dei ⁊ ꝓximi. Deutro. vi. quod in nouo teſtamento inducitur ⁊ firmat̉. Mat. xxij. et Luce. x.Diliges dn̄m deum tuū ex toto corde tuo: ⁊ ex tota anima tua: ⁊ ex omni mēte tua: ⁊ ꝓximum tuūſicut teip̄m. Iſta mandata preſupponūtur ad dcalogum: non ibi ꝯtinētur: ⁊ ad iſta intelligenintime vt credenda ⁊ ſeruanda indiget homo donō intellectus. Omnis qui audit a patre meo etdidicit: hic venit ad me: ait xp̄s Io. vi. Fides aūex auditu: auditus per verbū dei. Ro. x. Sed n̄ſufficit credere auditis: immo oportet addiſcereper donum ſcilicet intellectus capere vt agendEt ſic venitur ad chriſtum conſequēdo eternipremiū: fecūdum illud. Intellectus bonus omfaciētibꝰ eū: laudatio eiꝰ maner in ſecl̓m ſe. §. l.Sed ad tollendū equiuocationē ſciendū ꝙ intellectus ſumitur multipliciter. Nā aliqn̄ intellectus dicitur ipſa anineſſentia: denoīatur enim aīa ab intellectu quaa ſua pͥncipialiori virtute: ſicut dr̄ⁱ in pͥncipio deaīa: ꝙ intellectus ē quedā ſubſtātia. Angeli etiaꝫdicūtur intellectus ſeu intelligētie. Secundo dicitur intellectus quedā potentia aīe diſtincta cōtra volūtatem. Et iſte intellectus diſtinguit̉ realiter in duas potentias .ſ. intellectum agētem: ⁊ intellectum poſſibilem. Unde dicit phus in tertiode anima: ꝙ neceſſe eſt eſſe in anima has differētias intellectū .ſ. poſſibilem ⁊ agentē. Intellectraūt poſſibilis diuiditur in tres ẜm tres ſtatuseQn̄qꝫ enim eſt in potentia tm̄: ⁊ ſic dicitur intellectus poſſibilis. Qn̄qꝫ in actu primo: qui eſt ſcīa: ⁊ſic dr̄ intellectus in habitu. Qn̄qꝫ in actu. Secūdo qui eſt cōſiderare: ⁊ ſic dr̄ intellectus in actu:ſeu intellectus adeptus. De p̄dictis habes in prima parte. Tertio dr̄ intellectus quedā virtus intellectualis: que dr̄ habitus pͥncipioꝝ: que perſūt nota ſiue ſpeculabiliū: vt de quolibet eſt afmare vel negare: de neutro ambo. Omne totuꝫeſt maiꝰ ſua parte vel practicabiliū: vt malum eſtfugiendū: nulli ē iniuria ſacienda ⁊ hiꝰ. Quartomodo dicitur intellectus vna pars prudētie ẜmMacrobiū: quā Tullius vocat intelligentde hoc dicit phūs in .vi. ethi. ꝙ eſt cognoſcitiextremi .i. alicuius primi ſingularis ⁊ ꝯtingeoꝑabilis ꝓpoſitionis .ſ. minoris: quaꝫ oportſingularem in ſyllogiſmo prudētie. Hoc aut jmū ſingl̓are ē a iquis finis ſingularis. Eſt eriſte intellectꝰ quedā recta eſtimatio de aliquoculari fine: vt verbi gr̄a. Nō in oꝑando pͥmo ſumit vniuerſalē: vtputa. Omne malū eſt fugiedū.Intellectus iſte ſumit minorem ſub illa dicens.Cōmittere hunc actum fornicationis qui menui