¶ Proemium

¶ Proemium in quartā partem Summe domini Antonini archipreſulis florentini ordinispredicatorum.Enedictionem dabitlegiſlator: ibūt de virtute in virtutem: videbitur deus deoruꝫ inſyon p̄s. lxxxiij. Totavita hominis ſuꝑ terram: eſt quoddam īter. Unde dicitur Miche. ij.Surgite ⁊ ite: qꝛ non habetis hic requiē. Et qꝛom̄is motus eſt ꝓpter quietem: qui vult ſaluuseſſe oportet vt in mēte ſibi preſtituat terminumad quem ꝑuenire intendat: ad quem perueniēsrequieſcat: ⁊ mediū vie per quam incedatur lumine illuſtretur: qꝛ qui ambulat in tenebris: neſcit quo vadit Ioannis. xij. ait xp̄us qui eſt via:veritas ⁊ vita. Lumen eſt gratia diuina. Uia eſtvirtus. Arta ē via que ducit ad vitam. Mathe.vij. inquit dominus noſter: qꝛ virtus cōſiſtit cirdifficilia. Terminus ē vita eterna: ſuperna hieruſalem dicta pacis viſio: vbi ſedebit populusin pulchritudine pacis: in requie opulēta: vt teſtatur Iſaias. xxxij. Econtra via lata: que videtur homini recta: luce gratie carēti: ⁊ nouiſſimaeius ducūt ad mortem ſempiternam: infernalisbabylonis eſt peccatorum viā: quo perueniētesſeruiūt dijs alienis: id ē demonijs qui nō danteis vllam requiē vt dicit̉ ꝓuer. xiiij. Auerſamini igitur viciā: colite virtutes: ⁊ optatā naturaliter requiē conſequimini. Et hoc ē quod p̄s. aitBenedictionē ⁊cͣ. Ubi trīa nota.Principiū vn̄ moueamur: ibi bn̄dicionē dabit.Mediū per qd̓ ꝓficiſcamur: ibi. ibūt de v̓tute.¶ Terminū ad quē ꝑducamur: ibi videbit̉ deus.¶ Principiū vnde oportet nos moueri in beneoꝑando: eſt lucis gratia. Sine miſericordia eniꝫdei ſeu gratia preueniēte: vt velimus: ⁊ ſubſeq̄nte: vt volituꝫ bonum operemur: nulla bona oꝑaſacere valemus: ait Auguſtinus. ſcilicet meritoria. Et hic gratiam ꝓpheta vocat benedictionē.Nil ita benedicitur id ē efficitur creature rationalia deo in vita pn̄ti: ſicut cum gratiā ei infunditur. Dicere enim dei ē facere: vnde ꝓuerbio. x.Benedictio domini ſuꝑ caput id eſt mētem iuſtiPro hac enim datur bn̄dīctio glorie: cū diciturUenite benedicti patris mei percipite regnū ⁊cͣ.Mathei. xxvi. Hanc aūt benedictionem dabit.non retribuet ſeu reddet quia nō ex operibusnoſtris: ſed gratis ſua liberalitate largitur: alioquin iam nō eſt gratia. Dabit aūt legiſlator quieſt chriſtus. Unus eſt enim legiſlator ⁊ iudex Iaco. iiij. qui legem moſaicā dedit in qua ſunt pro

cepta omnium virtutū: ⁊ euangelica in qua ſūt⁊ conſilia ad ꝑfectionem ducentia ip̄as virtutesDe qua gratia habes diffuſe infra in iſta quartaparte titulo octauo. Medium per quod ꝓficiſcamur eſt virtus: ibūt de virtute in virtutem. Un̄ꝓuer. iiij. Iuſtorum ſemita quaſi lux ſplendēsproficit ⁊ creſcit vſqꝫ ad perfectum diem. ſemitaque eſt viā arta: eſt virtus ꝑ quam incedunt iuſti. Iſta aſſimilatur luci: que paulatim in die creſcit vſqꝫ ī meridiē. ſic̄ ait Chryſo. Et Nemo repēte ſit ſūmus: ſꝫ a minimis quiſqꝫ inchoat: vt admaiora perueniat. Et hoc ē quod dicitur. Ibūtde virtute in virtutē: imitantes apoſtolum dicetem Phil̓. iij. Que retro ſunt oblitus: in anteriora me extendens ad brauium ſequor ſuꝑne vocationis. In cuius figura quā vidit Ezechiel̓. inſpiritu ſancto ſignificātia vt exponit GregoriusCum ambularent nō reuertebantur ſcilicet addefectos dimiſſos: nec firma manebant: ſcilicetocioſa: ſed vnūquodqꝫ ante faciem ſuam gradiebatur. Ezechiel̓ .i. capi. Et notandū ꝙ duplex ēvirtus. ſcilicet acquiſita ⁊ infuſa. Uirtus acquiſita eſt: que ẜm ph̓m ſecundo ethicoꝝ bonum facit habentem ⁊ opus eius bonuꝫ reddit. Et heccauſatur ex actibus hūanis frequentatis: quiaex ſrequenti actu temperatie: ſit homo temperatus ⁊ ſic de alijs. Sed huiuſmodi nō ſufficiuntad ſalutē. Unde non vere bonum conſtituit necopus bonū: ſcilicet meritoriuꝫ: ⁊ ſi in genere bonum. Uirtus infuſa diffinitur a magiſtro ſentētiarum in ſecundo poſt Auguſtinum. Ꝙ eſt bona qualitas mentis .i. quidā habitus bonus inmente: qua recte viuitur qua deus in nobis: ſine nobis oꝑatur: ſine nobis intelligitur: nō principaliter oꝑantibus: ſed in nobs ꝯſentientibus⁊ cooꝑantibus. Et iſta econtra non cauſatur abactu humano: ſed ex infuſione diuina. Et ex eacauſatur actus meritorius ⁊ multiplicatur frequēter: actus autem augethabitum. Ex virtutibus igitur acquiſitis. Ibunt electi dei in virtutem infuſam: quia ille diſponunt ad illā. ¶ Secundo ſciendū ꝙ in virtute qualibet conſideratur ⁊ habitus ⁊ actus eius: que ſūt diſtincta realiter. Nam habitus ſemper manet: niſi virtus ꝑmortale excludatur. Actus aūt eius trāſit ⁊ meritum in anima remanet. Non autē habitibusſed actibus meremur ſi boni ſūt ⁊ demeremurſi mali. Frequēter ipſa virtus que ꝓprie importat habitū denominat actū ſuum: vt actus eiusdicat̉ virtus: vt verbi gratīa. In ſymbolo athanaſij dicitur. Eſt ergo fides recta: vt credamus⁊ confiteamur: qꝛ dn̄s noſter ieſus chriſtus deifilius deus ⁊ homo eſt. Credere ꝓprie non eſt fides ſed actus eius interior: ⁊ confiteri actus exterior: vnde ſumitur fides pro actu ſuo. Et ſic ſumitur hic. Ibunt de virtute in virtutē. id eſt exercebūt in actibus virtuoſis: tranſeūdo de actuvnius virtutis ad actum alterius. Non .n. decet