Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum .I.

hītus cognoſcitiui diſtinguunt̉ ẜm altiora vel inſeriora pͥncipia ſicut ſapīa in ſpeculatiuis altioraꝯſiderat qͣꝫ ſcīa: ab ea diſtinguit̉: ita etiā oꝫeſſe in actiuis: manifeſtū eſt aūt illa ſunt p̄terordinē inferioris pͥncipij ſiue cauſe reducunturqn̄qꝫ in ordinē altioris pͥncipij ſicut monſtruoſiꝑtus aīalium ſūt p̄ter ordinē v̓tutis actiue: in ſemine tn̄ cadūt ſub ordine altioris pͥncipij .ſ. celeſtis corꝑis vel vlterius diuine ꝓuidentie. Un̄ ille ꝯſideraret virtutē actiuā in ſemine: poſſetetiā iudiciū ferre de hiꝰ mōſtris de ꝗbus pōtiudicari ẜm ꝯſiderationē diuine ꝓuidentie. ꝯtingit aūt qn̄qꝫ aliquid faciendū p̄ter cōes regulas agendoꝝ: puta īpugnatori pr̄ie eſt depoſi reddendū: vel aliꝗd hiꝰ. Et de huiuſmōioporteat iudicare ẜm aliqua altiora pͥncipia exigitur altior v̓tus iudicatiua: qͣꝫ ſint regule cōesẜm quas iudicat ſyneſis talis vocat gnomin importat quādā ꝑſpicacitatē iudicij. Et qͣꝫuisoīa que p̄ter cōem curſū cōtingere poſſūt ꝯſiderare ꝑtinet ſolū ad puidentiā diuinam: tn̄ interhomines ille eſt magis ꝑſpicax: poteſt plura horum ſua rōne diiudicare. Xitu. iij. de fortitudine. Fortitudo aīam tripliciter firmat quo ad ſe: ꝯtra mundi aduerſitatesquo ad bonū cōe cōtra pr̄ie hoſtilitates: quo addeū contra erroꝝ prauitates. c. i.I.xjCa virtuteꝫfortitudinis qͣtuor ſunt vidēdaPrimo de p̄conijs ad eius laudem ꝑtinentibus. Secundo demateria circa quā verſat̉. Tertio de actibus eius aſſumēdis bellis. Quartode partibus eius.Preconia fortitudinispn̄t aſſignari tria: ex eo vꝫ aīum tripliciter firmat .ſ. ad ſe ꝯtra mundi aduerſitates: ad bo cōe ꝯͣ patrie hoſtilitates: quo ad deū ꝯtra erroꝝ prauitates. Eſt ergo primū p̄coniū fortitudinis: qꝛ animū firmat quo ad ſe ꝯͣ mundi aduerſitates. Ubi ſciendū eſt ſtatus pn̄tis vite ē ſtatus cuiuſdā pugne. Un̄ Iob ip̄am aſſimilat milicie. vij. c. Milicia eſt inꝗt vita hoīs ſuꝑ terrā: ꝑꝑqd̓ congregatio fideliū notat̉ eccl̓a militās. militat .n. pn̄s vita nr̄a multiplici pugna: nunc ꝯͣ carnis ſpurcitias: nūc ꝯtra mūdi neꝗͣcias: nunc v̓oꝯtra diaboli inſidias. Nccͣia ē ergo v̓tus fortitudinis: aīam hꝫ firmare ad tot tolerāda reprimēda. vn̄ Eſa. c. lij. ſub figura ſyon hūanā mentēadmonet: vt hac v̓tute ſe armet. Induere inquitfortitudine tua ſyon: ſyon arcē intelligimꝰ qucītati hirl̓m dn̄abatur eam ꝓtegebat: ꝯueniter mēs hūana intelligit̉ quēadmodū arcis ceteris viribus pͥncipat̉: has ſiquidē regit defen

dit qn̄ virtute fortitudinis induta decorat̉. vndeSal̓on ꝓuer. vl. Fortitudo decor īdumētū eiꝰIntm̄ aūt hec v̓tus hoīeꝫ firmat abſtulit nulla aduerſa: nulla blādimēta: nullaqꝫ vicioꝝ tētamēta pn̄t a bono rōnis abducere. vn̄ ambro.li. i. de offi. dicit. mediocris animi v̓tusᶻ ē fortitudo: ſola defēdit ornam̄ta virtutū oīm queinexpiabili p̄lio aduerſus oīa vicia decertat. Inuitat ad labores: fortis ad ꝑicula: rigidior aduerſus voluptates: auariciā fugat tanqͣꝫ labe̓ qͣndaꝫ virtute effeminat. Nulla etiā fortitudo corꝑal̓huic pōt comꝑari: ſicut dicit Sene. Facilius eſtinꝗt gentē vna qͣꝫ virum vnū vincere. Et loquit̉de viro ẜm a v̓tute animi vel a fortitudine dr̄.Antiꝗtus .n. nomē v̓tutis fuit ſolius fortitudīs:vt dicit Tulliꝰ. Et qͣꝫtum ad hoc loꝗtur Sal̓onꝓuer. xvi. Melior ē patiens viro forti: dn̄at̉aīo ſuo expugnatore vrbiūj hoc ſortitudinis preconio Iob indutus fuit ꝯtra oīa aduerſa tolerāda. primo ſathan ꝓcurāte mūdi aduerſa ſuſtinuit: oīa bona ſua ꝑdidit v̓na liberis. Deinde in carne a planta pedis vſqꝫ ad verticeꝫ remāſit in eo ſanitas. Ulti. ip̄e diabolus auctormaloꝝ vxorē ꝯtra ip̄m ꝓuocauit: tres eius amicos ſibi oneroſos fecit: īponentes ei licite oīadeus intulerat aūt inferri ꝑmiſerat ꝑꝑ eius pctā tn̄ in oībus his peccauit Iob labijs ſuis: necſtultū ꝗd ꝯtra deū locutus eſt. Iob. i.. ij. Scd̓mp̄coniū huius v̓tutis ē: qꝛ aīm firmat ad bonūcōe ꝯtra pr̄ie hoſtilitates: ẜm .n. phūm pͥmo ethi.bonū qͣnto eſt cōius tāto ē diuinius. Bonū aūtpr̄ie eſt quoddā bonū cōe ciuiū nulli ꝑticulariſone appropriandū: ſed ab oībus cōiter appete. Ea aūt que ſūt cōia minus diligunt̉ de eisminor cura hr̄: ac hoc neglecta deſtruūturdūtur. Ad ꝯſeruationē igit pr̄ie bonoꝝ cōiumneceſſe ē ſint in ciuitate hoīes v̓tuoſi virilesaīo ſtabiles: bonū cōe diligētes neglectꝭ ꝓprijsbonis: etiā corꝑibus morti ſe exponat ꝯſeruatione defēſione ciuitatis: hoc aūt facit v̓tus fortitudinis: ad bonū cōe defendendū hoīem impellit. Et qͣꝫtum ad hoc ē ceteris v̓tutibus excellentior: qꝛ diuinior. ē .n. pugnans bona cōi. vn̄dicit Amb. pͥmo oſ. Eſt fortitudo velut ceterisexcelſior: vtilior ē in rebus bellicis in ciuilibꝰſeu domeſticis. Ad hoc aūt naturalis inclinatSicut .n. in hūano corꝑe multa ſūt mēbra quemulta officia ſibi inuicē deſeruiūt: ſic vitam totius corꝑis ſaluāt. Sic in vna ciuitate vnū corpus ꝯſtituit multi ſunt hoīes: dīuerſis oficijsintēdētes ad mutua obſequia ſibi īuicē cōicanda: bonū cōe ciuitatis v̓niformiter intēdere dn̄tnec ab hoc retrahi dn̄t timore aliquo: vel diſpendio cōmodi ꝓprij. Hoc aūt bonū cōe fortis ꝯſiderat bona ꝓpria ad tuitionē ꝯſeruationempr̄ie ordinat. Un̄ dicit ph̓s. vij. ethi. ſolū nobis nati ſumus: ſꝫ ortus nr̄i ꝑtem pr̄ia vendicatꝑtem amici: atqꝫ vt placet ſtoicis: ſicut in terris