Titu. XII.Cap. I.
ſimpliciter omnes teneri. Sed quia preceptumeſt affirmatiuū: obligat ſemper: ſed nō ad ſemꝑimmo pro loco ⁊ temꝑe ⁊ alijs circūſtantijs debitis. Et hoc cuꝫ ſperat ꝑ hoc ſequi emēdatio peccantis: cum iſte ſit finis huius precepti. Ip̄e etiāordo datus ſeu ꝓceſſus in ea ẜm euangeliū eſtin precepto. cum ſcꝫ per illum modū ſperat̉ correctio. Qui aūt ſunt in magiſtratu reſpectu ſubditorum: diligētius ſe habere debēt ratione cure. Et vltra fraternā correctōnē tenētur ad aliāque eſt actꝰ iuſticie. correctionē ſcꝫ paternā ſeuiudiciariā in puniendo ſcꝫ crimina cōmiſſa ẜmformā iuris. Et quia huius finis eſt principaliter bonū reipublice. quod cōſeruatur ⁊ promouetur ex punitōe criminū. Ideo etiā ſi ex huiuſmodi correctione que ſit multipliciter ẜm exceſſus varietatē verbis duris ⁊ factis: vt pena pecuniaria vel perſonali vl̓ exilio ⁊ huiuſmodi: nōſperetur emēdatio eius: ſed ſcandalū ⁊ deſperatio: nō tn̄ ꝓpter hoc debet pretermitti. vt. xxiij. qiiij. Quo. ⁊ di. lxxxvi. Inferioꝝ. Et diſ. xlv. Sedillud. Et. xxij. q. iiij Eſt iniuſta. De hac nō habētſe intromittere niſi preſidētes ⁊ erga ſibi ſubditos. Unde b. Aug. dicit. Et qui emēdat verberein quem poteſtas datur: ⁊ cohercet aliqua diſciplina: minimā preſtat. Multa enim bona etiaminuitis preſtāda ſunt. diſ. xlv. Si ergo. non dat̉poteſtas ſuper delinquentem: nō debet punire.Tertia queſtio vtrum admittant̉ omēs vt criminoſi ⁊ infames ad denuntiationē. Et reſpondet̉ꝙ ſic. Si bono celo denūtient. Sed criminoſiqui ſcꝫ perſeuerāt in malis: eo ip̄o ꝙ tales nonvidētur bono celo moueri cum ſe nō corrigāt.Ad euāgelicā denuntiationē omēs poſſunt admitti: cum nō intēdatur niſi emendatio fratris:nō punitio: niſi preſumat̉ ꝙ hoc non intēditur:ſed diffamatio aut vindicatio. Ad denuntiationem iudicialē: vbi etiā intēditur punitio: ſeruādū eſt ꝙ habetur extra de accu. Qualiter et qn̄.⁊. c. inquiſitionis.¶ Titulus duodecimus de dono cōſilij.Cōſiliū bonū exigit rectitudinē ſui: ceſſitudinēprincipij ⁊ aptitudinē exilij.¶ Ca. i.Irca donumconſilij tria poſſumus conſiderare ſcꝫ rectitudinē cōſilij: celſitudinē principij: aptitudineꝫauxilij. Et qͣꝫtum ad primū ſciendū. ꝙ tūc recte cōſiliatur quis: cū facit tria q̄tāgit phūs. iij. Ethicoꝝ. Primo ſi debitū ſinemſibi preſtituat: Secūdo ſi media accōmoda adfinem inueniat. Tertio ſi tēpus cōueniens conſilio aſſumat. ¶ Primo igitur ad hoc ꝙ aliquisrecte conſilietur: oportet ꝙ ſibi finē debituꝫ preſtituat. De principio enim nō eſt cōſiliū: quia cō
ſilium eſt inquiſitio rationis de aliquo operabili a nobis. Sed principia in omni ſciētia oportꝫſupponere tanqͣꝫ certa. In omni igit̉ inquiſitiōeprincipiū ſub queſtione vel ſub inquiſitione rationis nō cadit: ſimiliter conſiliū non eſt de fine.Cuius ratio eſt: quia illud de quo eſt conſiliū: ēdubium vel incertum qualia ſunt futura cōtingētia qd̓ patet quia in talibus ratio nō ꝓfertiūdicium an eligēda ſint vel vitanda abſqꝫ inquiſitione rationis. Sed finis ⁊ id quod habet̉ vtfinis: eſt iam determinatū ⁊ certum vt in qualibet ſciētia principiū illius ſciētie. ¶Secūdo ꝗsrecte cōſiliatur ſi media accōmoda vel cōueniētia ad finem inueniat. Ꝙ enim de aliquibuſ nōſit conſiliū: ꝓcedit ex eo: vel quia ſunt determīata vel quia ſunt minima. Sed que ſūt determinata .i. que habēt determinatas vias ꝓcedendiad determinatos fines: nō oportet ibi conſiliariſicut ſcriptor nō cōſiliatur quō debeat lr̄as trahere: quia hoc eſt iam determinatū partē ⁊ nondubiū. Si aūt ſunt minima vel inutilia que parum adiuuāt vel impediūt ad conſequendū finem: quia nō multum refert vtrū ſic vel ſic fiātquod aūt parum eſt ratio accipit vt nihil. vndede hiꝰ nō eſt conſiliū: ſed de eo quod eſt conuenientius: vtilius ⁊ facilius: ad conſequendū ſinē.quale conſilium eſt quod datur de paupertate.Math. xix. Si vis ꝑfectus eſſe: vade ⁊ vendeomnia que habes ⁊ da pauꝑibuſ: quod vtiqꝫ cōſiliū eſt nō preceptū. Et de virginitate vel viduitate. i. Cor. vij. De virginibus aūt preceptū domini nō habeor conſiliū aūt do: quod eſt de meliori. Et merito: quia vt dicit̉ Ecci. xxvi. Nō eſt digna pōderatio anime cōtinentis. b. Ambro. Uirginitas ſuaderi poteſt: imꝑari nō poteſt. Res eſtmagis voti qͣꝫ precepti. xxxij. q. i. Integritas. Deobediētia ait Stephanus papa cuida vxoricidePlaceat tibi conſiliū noſtrū quod tibi melius:vtilius videri poteſt. Relinque hoc malignū ſeculū. Ingredere monaſteriū humiliare ſub manu abbatis: cūcta facito ſimplici animo que tibifuerint imperata. xxxiij. q. ij. admonere. ¶ Tertio ad hoc ꝙ aliquis recte conſilietur: oportꝫ ꝙaſſumat tēpus cōuenies: ne ſit nimis moroſus⁊ tardus: vt tranſeat debituꝫ tēpus. Nec etiamnimis velox. vnde Calixtus papa. Nos enī tempore indigemus vt aliquid maturius agamus.Non precipitemus conſilia ⁊ opera noſtra: neqꝫordine eoꝝ corrūpamus di. l. ponderet. Ad hectria que faciūt conſiliū rectum oꝑatur quedaꝫvirtus moralis pari prudētie que dicit̉ eubyliaque eſt recte conſiliatiua vt dicit phūs. vi. ethi.vbi auteꝫ deficit aliquod hoꝝ: vt ꝙ ſibi p̄ſtituatmalum finem: puta intendēs eam exequi volūtatem vel vtilitatem: nō honorem dei ſalutē ſuivel ꝓximi: vel ⁊ ſi bonū finem eligit: tamē viasquibus ad illud conſequendū perueniat: ⁊ media indebita accipiat: puta vt vincat iuſtā cauſa: