Capitulum. XLII.
iuxta crucē in cōpatiēdo. Ex ip̄a autē maternitate .i. generatiōe Ieſu: facti ſumus fr̄es Ieſuꝓpter qd̓ non ꝯfūditur hōines vocare fr̄es: aitapoſtolus ad hebre. dicens ꝑ p̄s. Narrabo nomen tuū fratribꝰ meis. Et ideo ſic̄ debemꝰ cōpati fr̄i nr̄o Ieſu in tāta eiꝰ paſſiōe pro nobis:ita ⁊ matri noſtre de morte fratris noſtri ⁊ filijſui. Un̄ vt dicit. b. Augꝰ. Cū ānuatim Chriſtipaſſio ab eccl̓ia recolit̉: ita dꝫ nos mouere adcōpaſſiōeꝫ ſicut nūc videmꝰ impleri. Sic ⁊ matri noſtre cōꝑati q̄ ſtabat iuxta crucē Ipſū autem veſꝑe depoſitū ſacratiſſimū corꝑ ꝑ Nicodemū ⁊ Ioſeph ſuſcipiēs in gremio mater: qͦtfluīa lachrymaꝝ: qͣꝫ amariſſimos ſīgultꝰ: qͣꝫ altaſuſpiria: que v̓ba meſtitie plena ex ea ꝓceſſerintquis poſſet exprime̓: cū ſingl̓a mēbra ꝑquirerettam dire cruciata: taꝫ turpit̉ deluſa oſcularel̓: ⁊lachrymis irrigaret ſociata Maria magdalena: ⁊ alijs marijs: ⁊ deuotis mulieribꝰ. Cū autēſero factū eſſet deuoti hōines pie ⁊ deuote corpus illd̓ de brachijs accipiētes poſuerūt ī mōumēto mēte cōſepulta cū eo: reuiuiſcēs ergo beati ſāguinis: ait dn̄s latinus ord̓. p̄di. Gard̓. quēꝓfudit amator hōis ꝑfūda lachrymis. Non eſtlocus īgratitudīs: vbi torrēs tāte dulcedis attigit aīas. Ieſu bone cur tāta pateris: cū peccatinihil cōmiſeris flos īnocētie. Ego latro tu cruce moreris. Ego reus tu pena plecteris nr̄e nequitie. An te fecit ſic amor ebriū: vt nec crucemputes obprobriū amoris gr̄a: ſꝫ ve mihi miſeroſi nō recognouero: ve mihi miſero ſi nō recōpēſauero dignis oꝑbꝰ. Regnū q̄rit̉ nō ītrabitisſine crucis claui: portū petitꝭ: non venietis ſinecrucis naui. Sola .n. digna fuit ferre ſeculi p̄ciuꝫ: atqꝫ portū p̄parare nauta mundo naufragovite eterne: quā ip̄e cōcedat qui eſt bn̄dictus inſecula ſeculoꝝ Amen.¶ De aduētu ſ.ſ. ī virginē mariā cū apl̓is. c. xlij.ꝑſeuer antesI oe̓s e at in orōe cūmaria matre ieſu. Act̉. i. Hec dicunturde his .ſ. apoſtolis poſt aſcenſionemchriſti: cū ꝯgregati in vnum expectabant ſpiritūſanctū promiſſum a chriſto cū ait. Io. xvi. ibiMittā vobis a patre ſpiritum veritaiis. Unde. b. hiero. in ſermone. Ecce ieſu aſcēdente cūquibuſ virgo vacat ī ſchola virtutūt: ⁊ meditat̉in lege mandatoruꝫ dei: vt ⁊ ipſa ſit forma diſcipline chriſti ⁊ exemplū perfectionis. Conuerſatur cū teſtibꝰ refurrectionis ⁊ ipſa teſtis. Cōuerſatur cū ſenatoribus celi infra curiā paradiſi: ſub ſpirituſſancti diſciplina: ⁊ magiſterio totius diuine maieſtatis. Inuenit̉ prima glorioſa virgo maria inter primas ſūmi regis cohortes: quoꝝ vita non erat iaꝫ de terra. Uinū nohabent: dixit. b. maria in nuptijs exiſtēs ad filiQꝛ nuptie iſte celebrate inter chriſtū ⁊ eccleſiā
erant publicande per apoſtolos qui ibi erāt cūea. Et vinum illud perfectiſſime gratie nondūaderat in eis: qꝛ nondū erat ſpirituſſāctus datus in illa copia ideo hoc orans: ait. Uinū nonhabent Hoc autem propīato ⁊ hauſto ita īcaluerunt ⁊ feruide locuti ſunt: vt vino ebrij ab incredulis dicerētur. Plane ebrij ait. b. Bernardus: ſꝫ vino nouo: quod veteres vtres nec mererent̉ accipere nec continere valerent. Hocenim vinū vera illa vitis fuderat de excelſo: vinū letificans non ſtatum mentis euertēs: vinūgerminans virgines: nō apoſtatare faciēs etiāſapientes. Nouū vinū ſed hītantibus ſuꝑ terrā. Nam in celis quidē olim copioſiſſime redūdabat: non in vitreis nec in vaſis teſteis: ſed incella uinaria ī ſpiritualibus apothecis: fluebatper vicos ⁊ plateas oēs ciuitatis illius. Uinūin quo eſt leticia cordis nō carnis luxuria. Sicigitur celū vino proprio fruebatur: quod terrainterim neſciebat: factūqꝫ eſt grauiſſimū commertiū inter celum ⁊ terrā: inter angelos ⁊ apoſtolos: vt exiberetur illis caro chriſti angelis:iſtis .ſ. apoſtolis vinū celi. Eſſetqꝫ in terra ſpiritus: caro in celis: ⁊ deinceps omnia communiain omnibus in eternum. Unde ⁊ chriſtus dixit. Niſi abiero paracli. nō ve. ad vos: hec bea.Bernardus. ¶ Quantum potens ſit iſtud vinū oſtenſum eſt per figuram in. q. illa que propoſita fuit coram dario rege per tres cubicularios eius .ſ. quid ſit fortius omnibus. E quibꝰvnus dixit de rege: ſecundus de vino: tertiꝰ ꝑfectius de muliere: quartus de veritate. Omīahec vtiqꝫ potentia ſunt. Et ad litteram vtiquereges potentes ſunt ad multa facienda: ſed vinū ſpirituale gratie .ſ. potentius eſt adeo ꝙ ipſos reges ⁊ tyrānos deuicerit: qui non valuerunt martyribus illā gratiā per tormenta auferre: īmo demū ⁊ ipſos deebriauit ⁊ vicit vinūipſius gratie cōuerſos ad fidem. Fortior tamēmulier quodāmodo ſ. virgo maria in quantuꝫ.ſ. ipſa procurauit congregatis apl̓is ⁊ alijs ī qͥbus tunc erant nuptie eccleſie: vinū ipſiꝰ gratie quod intendit duꝫ ait. Uinū nō hn̄t .ſ. in illaplenitudine ⁊ ꝑfectione que neceſſaria erat eccleſie. Fortiſſima oīum veritas chriſtus: q̄ potuit mitte̓ ⁊ miſit quod promiſit vinum ipſumſpirituale dicens. Mittam vobis a patre ſpiritum veritatis.Ic ẜm Tho. ſuꝑ Io.Sclencū Aut ꝙ ante incarnationē chriſti triplex vinuꝫ deficiebat: ſeu vinū gr̄equod habet triplicē effectum. Eſt primo in ordicatm̄ in quo fignatur iuſticia. Eſt ſecundo letificatiuū: in quo notat̉ ſapientia. Eſt tertio inebriatiuuꝫ: in quo inſinuat̉ charitatis beniuolētia. ¶ Primo vinum eſt mordificatiuū ſeu pungitiuum. Unde ſamaritanus ad ſanandum in