Capitulum.XXXI.

rles filios: qui dolor procedit ex apertione meatuū ⁊ illoꝝ locoꝝ: ex quibus egreditur puer devtero matris. Sed ab iſta maledictione fuit excluſa beatiſſima maria ⁊ opprobrio ſterilitatis:peꝑit .n. neſciens mater virgo virū ſine doloreſalnatorem ſeculoꝝ. Sicut enim chriſtus corꝑſuū reſuſcitatus traxit de ſepulchro ipſo remanente clauſo ⁊ ſignato ſigillo ſūmi ſacerdotis:ſic exiuit naſcens de vtero virginis ſaluo ſignaculo virginali: vnde nullū dolorem ſenſit: ſed ſūmū gaudium. Iſaie. xxxv. de ea dr̄. Exl̓tabit ſolitudo .i. virgo non viro conuicta: germinansgerminabit letabunda: ⁊ laudans .i. pariet ſicutgerminat terra: vel arbor abſqꝫ apertōe: ita beata virgo ſine violatione cuꝫ magna leticia: dixitipſe ieſus natꝰ cum exhortaret̉ diſcipl̓os ſuosad tolerantiā paſſionū. Mulier cū parit: triſticiā hꝫ: qꝛ venit hora eiꝰ .ſ. partus ⁊ doloris. Sꝫcū peperit .ſ. maſculū: iā nō meminit preſſure ꝓpter gaudiū: qꝛ natus eſt homo in mundū. Itaeīm gaudet ex partu maſculi: qꝛ ſperat inde gloriā ⁊ vtilitatem ſibi: ⁊ domui ꝯſequendā. Quātum igitur gaudium habuit. b. maria: que nullāmixturam habuit doloris in partu ſuo: vt habent mulieres ⁊ ſciret deum ſe peperiſſe ⁊ hominem ad ſui gloriam ⁊ honorem mundi totiꝰſaluationem. Sed o virgo beatiſſima: ⁊ ſi propter impuritatem noſtram īdigni ſumus te alloqui: pre magnitudine dignitatis ⁊ ſanctitatistue: tu tamē inclyta benignitate tua dignare nobis ediſſere vnde gaudium tibi in partu iſto cūſola inueniaris cū vetulo ſponſo tuo ioſeph nōin domo a frigore ⁊ ventis proteeta: ſed in pandochio vndiqꝫ tenebroſo: ⁊ magis aīalibꝰ qͣꝫ hominibus aꝑto. Non ꝯfortata a ſocietate mulierū te viſitantiū: vt cōſueuit: ſed ab oībus feminis ſegregata. Non in lecto quieſcens: ſed interra vel lapide duro. Nō tibi ignis deſeruiēsſꝫ frigus ītenſū medie noct. Nō pānis calidiste: vel puerū: aut ſericis cooꝑiens: ſꝫ modicis ⁊vilibꝰ pānis eū inuoluit ac feno cooꝑuit. Necibi cibi ſolēnes ⁊ delicate parati quibꝰ indigentmulieres in ꝑtu. Nō cōfectōes: nō vina p̄cioſaUn̄ ergo tibi gaudiū ⁊ delectatio ī tanta pauitate ⁊ auſteritate. Credo reſponderet ſi p̄ſensexiſteret. Gaudiū exꝑior ⁊ ſuauitatē: q̄ declarari nō poſſet: illud eſt eniꝫ verū gaudiū qd̓ nō decreatura: ſed de creatore cōcipit̉. Cuiꝰ cōpara.tiōe omne pulchrū fedū: omne dulce amaꝝ: oneqd̓ delectari pōt moleſtum: vt ait. b. Ber. Quomodo enī nō gaudebo ſūme ī dn̄o. et exultabodeo ieſu meo: ex meo vtero nato. Habrahā a lōge vidit hoc myſteriū in figura: cū tres vidit etvnū adorauit: ⁊ vidit ⁊ gauiſus eſt Io. viij. Etego in quo iſta tria vnita ſūt: deꝰ: animꝰ: ⁊ corpus: in vna ꝑſona: ī vtero meo ſine leticia ꝑmanebo. Certe cor meū ⁊ caro mea exultauerunt

in deū viū ex me gēituꝫ. Qui cū ſit fōs et origoomnis bōitatis: omnis dulcedis: ⁊ ſuauitatꝭ: cuius odore reuiuiſcūt mortui: cuiꝰ aſpectu letificāt̉ angeli: cuiꝰ iuſſu mouētur celi: ſuꝑabundogaudio ip̄m incarnatū aſpiciēdo. Non egeo cōſolatiōe hūana: que diuina ꝑfluor: nō ſocietatemulierū: cū adſit exercitus angeloꝝ canētium:gloria in excelſis deo. nō cibū ⁊ potū affecto: cūate me paneꝫ qui de celo deſcēdit viuū habeamomne delectamētuꝫ in ſe cōtinētem: ⁊ omneꝫ ſaporē ſuauitatis. ¶ Probat Alber. vbi ſupra:iſtud gaudiū fuiſſe maximū multiplicit̓. Naꝫ ſiin cōceptiōe ipſiꝰ filij habuit magnū gaudiumvalde: multo magis in parturitione. De cōceptōe patet ꝙ multa leticiā habūt. Nā gaudiū oritur ex bono cū ſcilꝫ cōcupitū poſſidetur: iuxtaillud Iob. iij. Quaſi effodiētes theſaurum gandentqꝫ vehementer cum īuenerit ſepulchꝝ. Ethoc qꝛ ſperāt ibi inuenire theſauruꝫ qd̓ cupiūt.Antiqͥ enī in ſepulchris dn̄orū cuꝫ eis ponebāttheſauros. Et qͣꝫto maiꝰ bonū: tāto maius gaudiū ſequit̉ cū habet̉. Ex ſummo igit̉ vniuerſalibono habito maximū gaudiū ſequit̉ in habēteSed in ipſa conceptiōe deꝰ pater dedit virginifiliū ſuū: ⁊ cū illo nobis oīa bona donauit: ergoſūmuꝫ gaudiū habuit. Uerū in ipſa cōceptiōeipſū gaudiū ſeu delectationē videbat ⁊ experiebat̉ viſiōe intellectuali: in natiuitate autē ſēſuali ⁊ intellectuali: vnde in cōceptione tātum reficiebat̉ intellectus: in natiuitate autē intellectuset ſēſus. Un̄ maius gaudiū. Nā ſimiliꝰ gaudiopatrie: vbi oculus corporis reficit̓ in chriſti humanitate: ⁊ oculus aīe in eius diuinitate ẜm ilſud ingredietur: ⁊ egredietur: et paſcua inueniet: Io. x. Meliori autem ⁊ honorabiliori ſimiliꝰ eſt melius ⁊ honorabilius. Ergo maius gaudium beate Marie ī natiuitate filij ſui qͣꝫ in cōceptione. ¶ Secunda ratio eſt: quia bonumadditum bono facit maius bonum: ergo magꝭiliud cum ſit duplicatuꝫ cauſat dilectionē: ⁊ ꝯſeq̄nt̓ d̓lectatōeꝫ ⁊ gaudiū ī natiuitate ſeu partu.b. Marie gaudiuꝫ fuit duplicatū. De bea. qͦqꝫIoā. baptiſta dictū eſt ꝑ āgelū patri. Multi innatiuitate eiꝰ gaudebūt: qꝛ communiter maiusgaudiuꝫ eſt de partu qͣꝫ de conceptu creature.¶ Tertio beata Maria vbi priꝰ gaudebat ſevirginē concepiſſe: pariēdo gauiſa eſt ſe virgineꝫ peperiſſe: quod aliud magnum miraculumfuit: ⁊ ſe virginē puerum ſuum lactare: ipſuꝫ regeꝫ angelorū ſola virgo lacrabat: v̓bere de celopleno canit eccl̓ia. Cum autem gaudium ſit debono recepto. recipiēs ergo maiꝰ bonū: maiorei extat cauſa gaudij. Et qͣꝫuis in aſſūptiōe eiusin celuꝫ chriſto ei obuiam veniente. ⁊ angelorūordinibus ⁊ ſāctorum agminibꝰ comitantibusmaximuꝫ gaudium habuerit: qꝛ illud fuit gaudium beate: ⁊ cōtinue fruitionis: qd̓ nullaꝫ ſecū