Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū.XI.

chiª alia: ſꝫ ſingula erāt oībꝰ alijs corrn̄dētia.Et idē dicendū de mēbroꝝ ꝓportiōe. b. v̓ginismr̄is eiꝰ. Et ſit medie ſtature: qꝛ mediū tenuere bt̄i .i. ſit nimis paruꝰ .i. puſillꝰ nimisad oꝑandū: neqꝫ nimis magnꝰ ī p̄ſumēdo vltravires ſuas vt ſuꝑbi gigātes: qualitas: vt nimis pinguis: carnoſa .i. delitijs affluēs diuitijs nec nimis macilenta .ſ. īdiſcrete abſtinensō. diſtin. v. mediocriter diſtin. xli. qͥs qͥsortio debita mēbroꝝ ideſt debita obẜuantiacircunſtantiarū in operando qd̓ ꝑtinet ad prudētiam. Contemperātia quattuor humoruꝫ ideſt moderata quattuor paſſionuꝫ .ſ. amoris: timoris: triſticie: ſpei. De colore ſcienduꝫ:triplex eſt coloris diuerſitas in corpore hūmano. In cute. In capillis. In oculis. Et ū colore in cute videtur fuerit mixtus ex albo rubro: qͥa ſicut auctores medicine dicunt In cutecolor ab interioribus duobus accidit modis.Aut ex abūdantia: aut ex qualitate humorum.Ille eſt ex qualitate qui eſt cōpoſitus ex albedine ex rubore. Alij colores ex īequalitate. Sꝫnobilior ē color qui procedit ex equalitate hūcrum: ergo color ī ea fuit ex albo rubeo. Et qͥaiſta poſſūt reduci ſignificatiue ad pulchritudi aīe: ideo aliquātulū diffuſius dicemꝰ ſecūdūillud. Canti. iiij. Tota es pulchra .ſ. in animacorpore macula eſt in te. Pulchritudo .n.atteſtatur nobilitati perfectioni cōplexionis.Unde cum additiōe gratie que fuit in ſūmo inMaria ꝑfectius operabat̉. Dicit ergo Albertus vbi ſupra ſex ſūt colores cutis. Primusex albedine rubedine cōpoſitus. Secundusniger. Tertius citrinus. Quartus glaucus.Quītus ſolus albus. Sextus ſolus rubeus.Ille autē qui eſt cōpoſitus ex rubore albedine vt dicit Iouānitiꝰ ē ab equalitate ꝓcedens.Omnes āt alij ex īequalitate procedūt hūoꝝ. primus .ſ. ex albo. rubeo ē nobiliſſimꝰ etpori eucraticho .i. bn̄ diſpoſito determinat̉.Et a Galiēo ī tꝑata ꝯplextiōe poſitꝰ. Dic̄ .n. integni corpꝰ eūcratichū ē ex albo rubeo mixtu: ſil̓r a ꝯſtātino ī pātegni. Et hūc ꝯcedimꝰī corꝑe beatiſſime v̓gīs fuiſſe. Et lꝫ color nigerſit magis vſui ꝯgruuſ alteri ad vidēdū: tn̄ ēmagꝭ determinatꝰ corpori eucraticho ad hn̄dū.Color .n. corporis ē pͥncipal̓r ad corpꝰ propriūvenuſtādū: ſuā cōplexionē on̄dēdū. Itē vtſus delectet̉ ī pulchro luce ꝓportionabili: delectabilior delitioſior: ad vidēdū lumē ſi ē color albus mixtꝰ rubore: qͣꝫ nigredo. Nec obſtat ēt colores extremi ſūt magꝭ ſenſitiui. Illa.n. p̄eminētia ſūt reſpectu alterius vidētis: iſtaāt reſpectu hn̄tis. aūt vt dic̄ ph̓s magis tedit ſibi niſi ſit ebria. Et color corporis madebet determinari ẜm cōgruentiā ſui ſb̓iecti:reſpectu alieni vn̄ de xp̄o filio v̓gis dr̄ Cāti.

.iij. Dilectꝰ meꝰ cardidꝰ rubicūdus. Et ī aīaqͥdē color cādidꝰ deſignat puritatē ẜꝫ doc. Rubeus āt charitatē. Que v̓tutes puritas charitas fuerūt ī v̓gīe ī ſūmo. Ea .n. puritatis nituitqua maior ſb̓ deo nequeat reꝑiri ẜm Anſel .ſ. īhūana naͣ. filiꝰ eius deus erat. maior īeo: qꝛ nec originalē de charitate dic̄. b. Hiero.Totā īcāduerat diuinꝰ ardor ꝯtinuꝰ ī ea:ebrietas ꝑfuſi amoriſ. Ignis āt coloris rubei ē ebrietas rubeū fac̄ ⁊cͣ De colore capillorūſciēdū vt allegat. Alb. Cōſtatinꝰ ī pātegni poſuit tres cās capilloꝝ: dicēs. Capilli caput cuſtodiūt defēdūt hōeſtāt qͥbꝰ ſi careat maxīa ē īhoneſtas p̄cipue ī ml̓ieribꝰ ad caput.Et iuxta hoc fec̄ naͣ corpori iuuamenta ornamēta. āt quare maſculi barbeſcūt femīeē: qꝛ maſculi ſūt calidiores: ī qͥbꝰ fumꝰ eſt pilo naͣ magꝭ augmētat̉: quē quia naͣ non ſufficitexpellere: expellit duo loca caput barbā:vn̄ fit vt femine calidiſſime barbeſcere videant̉ ecōuerſo ī maſculis frigidis. vn̄ barbeſcūteunuchi: qꝛ ꝑdiderūt mēbra calidiora. Pili ergo iſti facti ſūt a naͣ vt eſſēt iuuamēta ornamēta. Et ex hoc patet tres ſūt cauſe piloꝝ. Expulſio ſuꝑfluitatis fumoſe ī naͣ: defēſio a calore frigore: ornatꝰ capitis. Secūdū āt auctores medecine quattuor ſūt colores capilloruꝫ:.ſ. niger: rubeus glaucus: cāicies. āt glaucus cōſtet ex hūore abundāte melāconico. Canicies autē ex nimia defectione naͣlis caloris:ex effectu putridi fleumatis qd̓ plurimū fit ī ſēibꝰ: de his duobꝰ fit queſtio ſed tm̄ de nigro rubeo: videt̉ capilli ad on̄dēdū melio ꝯplextionē corporis debeāt magꝭ rubei qͣꝫnigi: qꝛ dicit Galienꝰ. Rubedo atteſtat̉ ſāguini. nigredo āt melanconice vel colerice cōplexioni. Ergo nobilior ſit cōplexio ſāguinea:qͣꝫ colerica: color atteſtans ſanguini .ſ. rubeusnobilior erit qͣꝫ atteſtans colerice vt niger. Ergo nobilior erit rubedo: qͣꝫ nigredo ſic ī nobiliori corpore erit rubedo. Et ſic ꝯcludit ſecūdūgal̓: ī optīo ꝯplexiōato cerebro: capilli debēt rubei. Econtra videtur in corpore eucratico id ē optime ꝯplexonato capilli potiꝰ debēt nigri qͣꝫ rubei. Et pꝫ pͥmo quantū ad vtilita capilloꝝ que ē expulſio fumoſe ſuꝑfluitatꝭ iuuatiua. Quecūqꝫ autē ſuperfluitas magis eſtnociua: illius expulſio magis iuuatiua. Sꝫ colericum incenſū ſanguineū aduſtum magis ēnociuum qͣꝫ ſanguis non aduſtus: ergo magisē iuuatiua hiꝰ expulſio qͣꝫ illius. Sꝫ ad iſtiꝰ exulſionē ſequit̉ gnātio capilloꝝ nigroꝝ non rudeorū: ergo qͣꝫtum ad illaꝫ cām corpus eucrati: magis debet hr̄e capillos nigros qͣꝫ rubeosSil̓r quātū ad defenſionē. Capilli enī nigri fortiores ſūt qͣꝫ rubei. Similiter quātū ad ornamē: pulchrior eſt enī aptior proportio extremi