VII.Capitulū
cōcubitū: non fuit illud matrimoniū ꝯſumatuꝫſcꝫ ꝑ quē ꝓles generat̉. Fuit tn̄ quātū ad ꝓliseducationē. Et vt dicit. b. Aug. hͦ exēplo manifeſte inſinuat̉ fidelibꝰ ꝯiugatis: etiā ẜuata pariꝯſēſu ꝯtinētiā poſſe ꝑmanere: et vocari ꝯiugiūetiā nō ꝑmixto corꝑis ſexu. Pōt addi ⁊ tertiaꝑfectio matrimonij .ſ. quātū ad ſignificationeꝫq̄ eſt in mr̄imonio. Un̄ apl̓s: Hoc aūt dico magnuꝫ in xp̄o ⁊ eccl̓ia ſacr̄m .ſ. eē matrimonium.Significat enī cōiūctio aīoꝝ ꝯiūctionē xp̄i: cūeccl̓ia ſeu cū aīa ꝑ fidē viuā. Sꝫ ꝯiūctio corpoꝝq̄ facit mr̄imoniū omnino inſolubile ſignificatꝯiūctionē xp̄i cū eccleſia ꝑ hūanitatē aſſūptā q̄nunqͣꝫ ſeꝑata eſt vel ſeꝑari pōt. Prīa igit̉ ſignificatio fuit ī mr̄imonio marie ⁊ ioſeph: ſꝫ nō ſecūda: qꝛ nulla ibi copula: vn̄ ꝯpleta ſignificatioin illo mr̄imonio nō fuit. ¶ Sꝫ iā vidēdū eſt aliquid de qualitate ⁊ magnificētia huius ſponſe.Et pͥmo vidēdū eſt qͣre dr̄ deſpōſata viro. Ubib. Ber. Si nec foliū de arbore ſine cā: nec paſſer vnꝰ ſine pr̄e celeſti cadat ſuꝑ terrā: ml̓to magis nō pōt de ore euāgeliſte ſuꝑfluū defiuere: p̄ſertim ī ſacra hiſtoria verbi. Plena quippe ſūtoīa ſuꝑnis myſterijs: ac celeſti ſingula dulcedīeredūdantia. Si tn̄ diligētē habeant inſpectorēqui ſciat mel de petra ſugge̓: oleūqꝫ de ſaxo duriſſimo. Nō gͦ ſine cauſa dictū ē viro: qd̓ ẜm Alber. nō dictū eſt ad denotādū ſexus diſcretionēſed ad tangēdum ſponſi beatiſſime virginis cōmēdationē: ⁊ ſpōſe in ſpōſo honorationeꝫ. Nōgͦ viro notat ſexū vel etatē: ſꝫ virtutē. Fuit gͦ ioſeph vir ꝑ ꝯſtantiā fidelitatis: quātū ad iuſticiāꝑtinet: per virtutē caſtitatis: quātū ad temꝑantiam: ꝑ excellētiā diſcretiōis quātū ad prudētiāꝑſtrēnuitatē operationis: quātū ad fortitudinem. Et ſic vir hic dicit̉ a virtute: qꝛ excellēterhabuit v̓tutes cardinales. ¶ Scd̓o cū naturanihil fruſtra agat: nec abundet in ſuꝑfluis: ſicutnec deficit in neceſſarijs ẜm ph̓m: multo magishoc videt̉ de gratia ⁊ ſcriptura ſacra: vtpote dictata a ſpiritu ſancto. Quare ergo dicit lucasad virginem deſponſatā viro: cui nomē erat ioſeph. Uidet̉ enim illud ſuꝑfluū: cui nomē eratſufficiebat enim dicere deſponſatā ioſeph. Adquod rn̄det Alber. vbi ſupra: ꝙ nō ſuper flue etfruſtra hoc expͥmitur: ſed magno myſterio etmultis de cauſis: videlicet ꝙ eſſet notabile ip̄mnomē deſignare voluit tali modo: vt ſcilicet plenius et ordinabiliꝰ res deſcribat̉: vt ꝓbabiliuscredatur totū amplectū: monſtrat̉ locꝰ: ſcilicetnazareth: ⁊ perſona etiam noīe honoretur: vteccleſia exercitet̉ ad īdaganda myſteria: vt euageliſta familiaris ⁊ fidelis cōprobet̉: vt humilitas ſpōſe declaret̉: cū ita nominatim ⁊ expreſſehumilis ſpōſus deſcribat̉: vt iuſtꝰ apud deū demonſtretur: cuiꝰ nomē tanqͣꝫ in libro vite ſcpͥtū:in euāgelio tā ſignāter expͥmitur. Vt notꝰ hōi
bus intelligat̉: qui teſtis virginitati beate marie adhibet: vt in memoriā hominuꝫ digne vertatur: qui in pr̄em domini aſſumit̉ putatiuum.Itē cū rota ſit in medio rote .i. nouum teſtamētū in veteri figuratū: ⁊ multi ſunt in quibꝰ figurat̉ iſtud ꝯiugiū incarnationis: vt aſſuerusſponſus heſter: abrahā maritus ſare: que miraculoſe peperit iſaac chriſtū deſignātē. iſaac ſpōſus rebecce manue pater ſamſonis: videt̉ ꝙ potius debuerit vocari aliquo illoꝝ nominum: vtabrahā aſſuerꝰ iſaac ⁊ huiuſmodi: qͣꝫ hoc nomine ioſeph: cū hoc nomē interpretet̉ augmētum⁊ nullū augmētū factum ſit in iſto ꝯiugio: ⁊ ioſeph filiꝰ lacob magis figuret ⁊ aptiꝰ chriſtumvt venditū a iudeis: ⁊ deiectū: ⁊ ſaluatorē mundi factū. Sꝫ reſpondet Alber. ꝙ vna ꝑſona ẜmdiuerſas ꝓprietates ſui plures figurat ꝑſonasvt abraha qͥ in īmolatione iſaac figurat deū patrē qͥ ꝓprio filio nō pepercit. In eo ꝙ egreſſuseſt de terra ſua: ⁊ poſtea ingreſſus ē egyptum:ſignificat filiū qui egreſſus a patre venit ī mūdu. In eo ꝙ in hoſtio tabernaculi ſedebat ī feruore diei: ⁊ recepit hoſpitio tres: ⁊ vnū adorauit: ſignificat ſanctos patres expectātes incenſo deſiderio chriſti aduentū: qui ē vna perſonain tribus ſb̓ſtantijs .ſ. deitate: aīa ⁊ carne. Sic⁊ ioſeph patriarcha in ſui venditione: incarceratione: liberatione: ⁊ ſaluatione egypti xp̄m figurauit. Sꝫ in fidelitate: in caſtitate: in myſteriorū reuelatione: in ꝓcurationis ꝯmiſſione: in cibi ꝯſeruatione huiuſmodi ioſeph ſponſi mariefigura fuit. Non autē decuit eū prefigurari ꝑaliquem antiquoꝝ: qui maritꝰ ꝑ carnalē copulāextiterit: cū ipſe ioſeph ſine carnali copula ſanctus ꝯiugium per actionem coniugalē ꝯtraxerit: ⁊ ꝯiunx virgo virginē cuſtodiuit: ⁊ matri ⁊filio paterno affectu cōiunctꝰ fuerit. Proprietas etiā nōis ex interpretatione ei ꝯgruit optime qͥ in ip̄a deſpōſatiōe quātū ad deū: quātū adꝓximū: quātū ad ſeip̄m ſb̓limatꝰ ē virtutum augmnētatione: fame celebritate. hoīm reuerētia ⁊dilectiōe: mr̄is dei familiaritate: ⁊ diuina vt putabat̉ paternitate. Un̄. b. Bern. Ad tēpus ioſeph appellatꝰ ē: ⁊ putatꝰ pat̓ xp̄i. ¶ Conice: exhac appellatiōe: ⁊ qͣlibet diſpēfatiōe meruit honorari a deo: vt pat̓ dei: ⁊ dictꝰ ⁊ creditꝰ ē. Conice: ex ꝓpͥo vocabulo qd̓ augmētū nō dubitesīterp̄tari: qͥs ⁊ quātꝰ fuerit iſte ioſeph. Memēto ſimulqꝫ magni illius patriarche vēditi ī egypto: ⁊ ſcito ipſiꝰ nō ſolū vocabulū fuiſſe ſortitū:ſed ⁊ caſtimoniam adeptum innocentiam aſſecutum ⁊ gratiam. Siquidem ille ioſeph frat̓naex inuidia venditus ⁊ ductus in egyptū: chriſtivenditionem prefigurauit. Iſte herodianā inuidiam fugiens: chriſtum in egyptuꝫ portauit.Ille domino ſuo fideꝫ ſeruans: domine ſue noluit cōmiſceri. Iſte dominam ſuam domini ſui