Titulus. .XV.

habuit: cū ꝯiugij premiū ⁊ gratia nuptiaruꝫ ſitpartꝰ feminaꝝ. Scd̓a rō eſt vt tolleret̉ excuſatio virginibꝰ: qͥ ꝓpter incautelā ſuā nō vitāt īſamiā. vn̄. b. Ambro. nō decuit virginibꝰ ſiniſtraopinione viuētibꝰ velamē excuſationis relinqͥꝙ infamia mat̓ dn̄i notaret̉. O qͣꝫ pulchra ē caſta generatio ait ſapiēs cū claritate. Sapi. iiij.i. cū clara fama. Na vt ait. b. Aug. Due res ſūtꝯſcīa ⁊ fama. Cōſcīa neceſſaria ē tibi .ſ. bona fama ꝓximo tuo. Quiſqͥs ꝯfidēs ꝯſcīe ſue negligit famā ſuā: nimis crudel̓ ē. xij. q. i. Nolo. Tertia rō eſt: qꝛ ꝑ hoc deſignat̉ vniuerſa eccleſia: q̄cū virgo ſit .ſ. integritate fidei ⁊ gr̄e: deſpōſatatn̄ eſt vni viro chriſto ex quibꝰ generant̉ filij ſpirituales .ſ. fideles fr̄es ieſu chriſti: iuxͣ illud p̄s.xxi. Narrabo fratribꝰ meis nomē ⁊cͣ. Quartaro eſt: qꝛ ꝙ mater dn̄i fuit deſpōſata: ⁊ v̓go ī ꝑſona eiꝰ honorat̉ virginitas ſiml̓ ⁊ matrimoniū⁊ ſic reprobat̉ error eorū qͥ alteri hoꝝ detraxerūt .ſ. mr̄imonio: dicētes. nō poſſe tales ſaluariAlij dixerūt virgines non eſſe maioris meritiqͣꝫ ꝯiugati. Sꝫ falſū eſt vn̄ ⁊ mater ſum ꝯiugata ⁊ virgo. In qua aūt etate beata maria deſata fuerit ex euāgelio haberi no pōt. Sꝫ Ophaniꝰ dicit ꝙ in. xiiij. anno ⁊ in. xv. peꝑit xp̄m.Albertꝰ aūt vbi ſupra videt̉ dice̓: ꝙ ī maiori etatat licet nō expͥmat quoto anno. Dicit enī ꝙ cūſupponatur ꝙ in beatiſſima virgine fuerit oīsꝯgruētia tam ex parte nature qͣꝫ ex parte gratie ad hoc vt eſſet mater dn̄i: credimꝰ ꝙ deū cōcepit tali etate qua ꝑfecta fuit ſtatu corporis etquātitate. Et ꝙ cū eandē etatē deſponſata fuittantū ante: quātū matrimonia ſolēt p̄cede̓ ſpōſalia .ſ. circa duos mēſes. Cū enī nihil ſit laudabile niſi aliquo modo depēdeat a liberi arbitrijvolūtate: non ſtatim illud fieri debuit: cuꝫ beatamaria libero arbitrio vti potuit .ſ. anno. xi. velxij. ſed interuenire debuit tꝑis ꝓtractio: in quofieret ⁊ meritoꝝ accunulatio ⁊ purificatōis ſuefacte in vtero maior ſuccederet d̓eputatio ⁊ virtutū exercitatio vt oīm virtutū apice ſublimata ſuo ſingulari merito mūdo ſuccurre̓t ꝑdito:chriſtū gignēdo. Itē ꝯtra grauitatē ⁊ honeſtatem morū eſt nimia acceleratio matrimonij: v⁊ in adoleſcētia fuit. Ad qd̓ facit qd̓ ait ſalomonꝓuer. penl̓. Tria ſunt mihi difficilia ad cogͦſcēdum ⁊cͣ. Quartū penitꝰ ignoro ſcꝫ viam viri inadoleſcētia ſua ẜm aliā trāſlationē: qd̓ exponitNicolaꝰ de lira .i. chriſti in virginis vtero ī ſuaincarnatōe. Nec attēdit. b. maria ꝙ ſpōſus eſſꝫſenex: ſꝫ ad volūtatē dei ſibi reuelatā: ⁊ dei legēdiſponētē hoc ꝯſenſit. Nunqͣꝫ .n. dꝫ puelle dariſponſus inuite. al̓s mala ſequūt̉ plura. .§. II.Secundo nomen uirieius exprimit̉ dum dicitur ioſeph. Sic .n. vocabatur. Quā deſpōſatōem non eſt ſecuta illo tē-

pore copula carnalis. Unde qd̓ dicit̉ priuſqͣꝫ cōuenirēt. li. prius non notat ordinē rei .ſ. poſtea.i. ꝙ nondū ꝯuenerīt carnaliter ꝯmiſcendo: ſedpoſtea. Sed ſimpl̓r negat factū: ꝙ nō fuerit ſcꝫcognita carnalit̓. Unde dicit chryſo. Nō dixpriuſqͣꝫ in ſpōſi induceret̉ domū. Hūc enī moẜuabat antiquitas: vt ſpōſe in ſpōſoruꝫ domibꝰhaberent̉: vt generi Loth apud ſocerū legūt̉habitare cum ſpōſis nondū ſibi copulatis legeꝯiugij. Sic maria habitabat cū ſpōſo .ſ. ioſephxxvij. q. ij. priuſqͣꝫ. Ex quo clare patet quātū excreuerit malicia ⁊ ꝯcupiſcētia hoīm: qꝛ cū tuimanerēt ſpōſe in domo ſpōſorū: nulla ꝯmixinulla impudicitia erat inter eos ante tēpus nuptiarū: ſed vt frater ⁊ ſoror in omni caſtitate ſil̓ꝯuerſabātur. Nūc ſpōſe vix in domo parentūſuorum pn̄t tute cuſtodiri: quin ſponſi earumcum viſitāt faciāt multas turpitudines. Et iōmatres debēt huiuſmodi obuiare. Sed neſpōſe ſunt tute a ſpōſis ⁊ maritis earū in dobus parentū: niſi in magna cuſtodia teneātimmo germane quo ad fratres ſuos vl̓ germani. Nec filie a parētibꝰ: nec muliereſ a cognatꝭ:nec nouercę a priuignis ſeu filiaſtris: nec ſeruea dominis. Et ideo vt dicit hieremias. Unuſquiſqꝫ a ꝓximo ſuo caueat: ⁊ in omni fratre ſuonon habeat fiduciā: ſꝫ oēm diligentiā habeat incuſtodiēdo. ¶ Sed exquo ſpōſus ioſeph nūqͣꝫcarnal̓r cognouit ſpōſā ſuā. Merito queriturSi fuit veꝝ matrimoniū inter mariā ⁊ ioſephAd quod rn̄det beatus thomas in tertia parteq. xxix. arti. ij. Ꝙ matrimoniū dicitur eſſe veꝝquādo ſuam perfectōem attīgit. Duplex ē aūtperfectio rei ¶ Prima quidē perfectio in ip̄aforma rei conſiſtit a qua ſortitur ſpeciem. Secūda ꝑfectio cōſiſtit in operatione rei per quaꝫres aliqualiter finem ſuum attingit. Mō ad ꝓpoſituꝫ forma matrimonij conſiſtit in quadamindiuiſibili ꝯiūctōe amborū .ſ. expreſſa per v̓bavel ſigna per quā vnus coniugū fidē alteri fuare tenetur. Finis aūt matrimonij eſt proles generanda ⁊ educāda. Ad quorū primū peruerper concubitū coniugalē. Ad ſecūdū .ſ. educandū ꝓlem peruenit̉ per alia opera viri ⁊ vxorisquibꝰ ſibi inuicē obſequūtur ad nutriēdū ꝓlemDicendū igitur ꝙ quantū ad primā perfectioneꝫ que eſt eſſentialis matrimonij omnino fuitverum matrimoniū inter mariaꝫ matrē doni ⁊ ioſeph: quia vterqꝫ ꝯſenſit in copulā ꝯiulem: non autem expreſſe in copulam carnalemniſi ſb̓ conditōe ſi deo placeret. Unde ⁊ angelꝰad ioſeph vocat mariam coniugē ſuam dicensNoli timere accipere mariā coniugeꝫ tuā.b. aug. Coniunx vocatur ex prima deſpōonis fide: quaꝫ concubitu nec cognouerat neccogniturꝰ erat. Quātū v̓o ad ſecūdā ꝑfectiōeꝫque eſt ad actū matrimonij quātū ad carnaleꝫ