Capitulū.XII.
Sed ꝙ iſte talis dānet̉ ille aliꝰ ſaluetur: hoc ſil̓roepēdet ex bn̄placito dei: quātū .ſ. ad p̄deſtinatōem vel p̄ſcīam: q̄ merita ⁊ demerita p̄cedūt: ſicut dicit apl̓s de iacoh ⁊ eſau: cū nōdū eēnt natinec aliquid boni vel mali egiſſent: dictū eſt ſcꝫ adeo ꝑ ꝓph̓aꝫ malachiā. Iacob dilexi: Eſau aūtodio habui. Nullū tn̄ deꝰ dānat niſi culpa ſua p̄cedēte ꝓpria volūtate: nec aliquē ſaluat niſi gr̄aprīcipaliter oꝑāte ⁊ oꝑbꝰ bonis. Unde b. aug.Nec de iudicio dei q̄rimur: quo meritos deſerit: ⁊ mīe eiꝰ grās agimꝰ qͣ liberat nō meritos liberari. xxiij. q. iiij. Nabuchodonoſor. Et de tꝫris ⁊ ſydonijs de qͥbꝰ dicit dn̄s in euāgelio: ꝙ ſifuiſſent facte virtutes in eis q̄ facte ſunt ī bethſaida ⁊ capharnauꝫ ciuitatibꝰ ſcꝫ iudeoꝝ: penituiſſent. Dicit b. aug. Nos etſi rōne facti ꝓfunditatē iudicij eiꝰ penetrare nō poſſumꝰ: manifeſtiſſime tn̄ ſcimꝰ ⁊ verū eſſe qd̓ dixit: ⁊ iuſtuꝫ eſſeqd̓ fecit. q. e. §. de tyrijs. Circa hmōi igit̉ iudiciatimēdū eſt ⁊ admirādū: nō aūt curioſe inqͥrēdūvel de iniuſticia arguēdū. Un̄ b. aug. ſuꝑ Io.Magna gratie cōmēdatio. Nemo venit .ſ. adxp̄m niſi tractꝰ ſcꝫ a gr̄a. Quē aūt trahat ⁊ quēnon trahar. Cur iſtū trahat illū nō trahat: noliiudicare ſi nō vis errare. Semel acciꝑe ⁊ intellige. Nondū traheris ora vt traharis. ¶ Ꝙetiā aliqui certo tꝑe videāt̉ magnis virtutibuseminere apud hoīes: poſtmodū ī aliquo vicioalijs cōiter detegūt̉: vt qͥ liberalitati īſeruiebātīiuſticias exerceāt. Et qͥ miſericors fuerat: iuxta vite ſue terminuꝫ rapacitatis ⁊ crudelitatisſtimul̓ inardeſcat. Et plerūque vt ait. b. Gregꝰſuꝑezech. Suꝑbia latet: et caſtitas innoteſcit.Et iō on̄ſa diu caſtitas c̄ca finē vite ꝑdit̉: qꝛ cooꝑta ſuꝑbia vſqꝫ ad fineꝫ vite incorrecta retinet̉.Aliꝰ patīe ſtudet: ſꝫ inuide̓ alijs ⁊ maliciā in corde tenere nō cauet. Fitqꝫ māifeſte impatiēs: qꝛdiu latuit dolēs. Qd̓ ait b. Greg. Ualde iuſtoiudicio dei agit̉ vt ꝑdat ⁊ an̄ hoīes vn̄ hōibꝰ placuit: qͥ hoc vn̄ deo diſplicuit corrige̓ nunqͣꝫ curauit: iō alqͥ qui nō ꝑſeuerāt viā ſanctitatꝭ arripiūtqui iccirco virtutibꝰ iter nō ꝑuēturi ſunt viaꝫ qͣgradiūt̉ on̄dat. Quorū caſus vtilitate nō modica electoꝝ ꝓuectibꝰ ſeruit: qꝛ illoꝝ lapſum dūcōſpiciūt: de ſuo ſtatu cōtremiſcūt. Hec oīa beGreg. de pe. di. ij. multi. p̄s. lxv. Terribilis incōſilijs deus ſuper filios hoīm.uintuꝫ iudicium ſeudiſpōdei eſt circa ſtatuū hoīm diuerſificatōemqd̓ admirādū eſt ſapīe. xij. Tu dn̄e dn̄ator v̓tutꝭcū trāquillitate iudicas: ⁊ cū magna reuerētiadiſponis nos. Sicut diuina ꝓuidētia regna cōſtituunt̉ humana: vt ait b. aug. de ci. dei: ita ⁊ oſficia ⁊ exercitia hoīm a deo diſponūt̉ varia: adpulchritudinē vniuerſi: diſponitqꝫ ſapīa dei oīaſuauiter: vt dr̄ ſapīe. viij. Dū videlꝫ ſicut naͣlibꝰ
cauſis dat v̓tutē ſine violētia ꝓducēdi ſuos effectꝰ: ita ⁊ hoībꝰ volūtarie agētibꝰ dat aptitudines inclinatōes naturales diuerſis ad diuerſa exercitia: quibuſdā ad artes nobiles ⁊ exercitia notabilia vt ad regendū: alios ad docendū.Alijs inſpirat ſtatū religionis. Alijs cl̓icatus.Alijs mr̄ionij in ſtatu laicali. Et ex laicis ipſisquidā inclinant̉ ⁊ ſe applicāt ad militiā: qͥdā adnegociatōes. Alij ad artificiū lane vel lini vl̓ ſerici: alij ad artē fabrilē architectoriā vel aurificinā: alij ad agriculturā naualē vel ſeruilē. Et cūrō ſemꝑ dep̄cet̉ ad optīa ẜm ph̓m: ⁊ oēs hoīesnatura fcire deſiderāt ⁊ ꝑiculoſa ⁊ multū laborioſa ſenſualitas horreat: inde eſt ꝙ nō om̄s eligūt nobiliora exercitia ⁊ minꝰ ꝑiculoſa: ⁊ nō tm̄laborioſa: ſꝫ diuerſi diuerſa ſeruilia: niſi qꝛ dei iudicio occulto vt non deficiat natura in neceſſarijs fit. Aliqͥ habeāt aptitudinē ⁊ inclinatōem ⁊ab alijs applicet̉ ad artē docēdi. Alij aſſumant̉ad regimīa. Alij ſe applicāt ad militiā agriculturā. Uel alias artes viliſſimas: ⁊ cū incidantin multa ꝑicula vt pꝫ in militia ⁊ nauali exercitio: neſciūt eas deſerere ſꝫ vſqꝫ ad mortē delectabiliter eas exercent ſic diſponēte diuīa ꝓuidentia. Magna ſūt iudicia tua dn̄e: dr̄ Sapi. xvi.⁊ inenarrabilia v̓ba tua. Quis poſſꝫ rōem aſſignare iudicij diuīe diſpēſatōis: qͣre mutat regimina de gēte ī gentē. Quare pͥma monarchiafuit in aſſyrijs: poſtea ī medis ⁊ perſis ſb̓ Cyro⁊ Dario. Deinde ī grecis ſb̓ Alexādro. Demūin romanis ſb̓ ceſare Iulio. Et ſic de ciuitatibꝰaliqn̄ dominātibꝰ: aliqn̄ alijs ſeruientibꝰ: qͥd inhiꝰ niſi qꝛ iudicia dei abyſſus ml̓ta. Permaxīeautē quis hꝫ timere in dignitate cōſtitutꝰ ⁊ p̄cipue eccleſiaſtica cui incūbat cura aīaꝝ. Un̄ be.Grego. dicit quiſqͥs ſacerdotū non ad elatōnispompā: ſꝫ ad vtilitatē adipiſci deſiderat pͥus vires ſuas cū eo qd̓ ſubiturꝰ eſt onere metiat̉: vtſi impar eſt abſtineat: ⁊ ad id cū metu etiā cui ſeſufficere eſtimat accedat .i. q. i. Non eſt putādain fi. Et be. Augu. honore platus ſit vobis: tīore corā deo proſtratus ſit pedibus veſtris. Cōſiderare .n. debet: quia Saul ⁊ ſi recuſans ehumilitate regimē: ex domini voluntate facteſt rector populi: tunc melior oībus: poſtea inregimīe deterior oībus factus reprobatus eſt.pͥmo Reg. vlti. Sic ⁊ quilibet in ſtatu ſuo timere debet ⁊ non ſecurū ſe credere: ne in defectusplurimos incidat in arte ſua etiā ignorās: ⁊ nevt dicit. b. Aug. in li. ꝯfeſſionū qui debuit ⁊ potuit fieri ex deteriori meſior fiat ex meliori deterior. Unde Thobias filiū ab infantia docuit timere deū: ⁊ abſtinere ab oī peccato. §. LI.PFStū iudiciū diuinediſpōnis eſt in toleratione malorum. De hiꝰ iudicijs pōt intelligi illud p̄s. Iudicia tua iocūda