Titulus. XIIII.
ad huiuſmōi. Ad quē locū multi intrātes egreſſi retulerūt multa ab eis viſa: ꝓpter q̄ alij conuerſi ſunt. Et quidā magr̄ Io. lector pariſienẜreferebat in ſuis lectōibus vidiſſe quēdā qͥ dicebat̉ fuiſſe in purgatorio illo: qͥ de nullo qd̓ viderat in mundo gaudere poterat vel ridere: cuiamara videbāt̉ delectabilia mūdi qͥ inter viuosquaſi mortuus videbat̉. ¶ Narrat̉ aūt in li. devij. donis: qd̓ tractū fuit de legēda beati patricijꝙ qͥdā miles flagitioſiſſimꝰ miſſus fuit ad quēdā ep̄m: cui cū ꝯfeſſus eſſet enormia pctā ſua: ⁊ep̄us daret ei certā penitentiā. Excuſabat ſe ille dicēs nō poſſe illā adimplere: nec de elemoſynis nec de ieiunijs: nec et orōibus. Tūc ep̄s adeū. Exquo noͣ vis facere aliquaꝫ penitentiā vadas ad dn̄m tuū diabolū. Cōfuſus in ſe miles⁊ ad cor reuerſus dixit ep̄o vt daret ei ꝓ penitētia: ꝙ intraret purgatoriū ſancti patricij: ep̄saūt miſit eū ad abbatē qui cuſtodiebat ⁊ claueshabebat ſpelūce illius purgatorij. Abbas aūtcū monachis ſuis ꝑſuadebat ei ꝙ potius eligeret aliā penitentiā. Cū aūt ꝑmaneret in ꝓpoſito illuc intrādi. Poſt ieiuniū. xl. dieꝝ: orones:⁊ ꝯfeſſioneꝫ: inſtruxerūt eū ꝙ demonibꝰ occurrentibꝰ ei nō crederet: nec minis eoꝝ nec ꝓmiſſionibꝰ cederet vt a ꝓpoſito deſiſteret: al̓s periret. Sꝫ in oī tormēto nomē ieſu inuocaret ⁊ ſignū crucis ſi poſſet impͥmerꝫ. Sicqꝫ inſtructūꝓceſſionalit̓ ad locū introducūt. Ingreſſus gͦaudiuit tm̄ ſtrepitū ⁊ vlulatū demonū: ac ſi oīaelemēta ꝯtererēt̉ ad inuicē. Poſt hec vidꝫ maximā multitudinē habentiū aſpectū horribileꝫin quodā prato. Hi ꝑſuadebāt ſibi reuerſioneꝫꝓmittentes ei multa ⁊ magna ſi reuerteret̉ adſuos. Cum aūt ille nullo mō aſſentiret in dictoprato igne ſuccēſo nudatū veſtibꝰ in ignē ꝓnciūt cū furcis ferreis ⁊ vncinis diſcerpeteſ. Sꝫinuocato noīe ieſu: ⁊ crucis ſignaculo ſibi imp̄ſſo: ignis ille extinctus eſt. Exinde ducūt ip̄m ꝑtenebras denſiſſimas ⁊ horribiles: in qͥbꝰ ſenſitventū calidiſſimū qui totū videbat̉ eū ꝑforare.Ductus aūt ad orientē cepit audire vulgi fletmiſerabiles. Campūqꝫ latiſſimū vidit terminūnō habentē: totū ardentē vt ferrū candēs: vbividit infinitā multitudinē manibꝰ affixoꝝ ⁊ pedibus: vētres habētiū deorſū ⁊ dorſa ſurſum.Hi p̄ doloribꝰ videbant̉ terrā mordere cū dētibus. Alij clamabāt: parce parce. Et tūc demones currētes ſuꝑ eos grauiꝰ flagellabāt. Cumhis igit̉ dictū militē iūgūt ⁊ affligūt. Sꝫ inuocato ieſu ad finē cāpi illeſū ſe īuenit. Poſt hecducūt eū ad aliū cāpū equalis magnitudīs: vbividit ſil̓r hoīes affixos ſed ſuppinos: qͥ hēbantignitos ẜpētes voluētes eos ſuꝑ vētres ⁊ brachia ⁊ capita eoꝝ ⁊ pectora ⁊ horribiles buffones: qui ignitis aculeis videbant̉ exͣhere eorūviſcera: ſil̓r ⁊ dētibꝰ qui eiulabāt miſerabiliter
Et ꝑ hos trāſeuntes demones flagellabāt: deinde ducūt militē ad tertiū cāpū qui plenꝰ erathoībus vtriuſqꝫ ſexus qui affixi erāt clauis cādētibꝰ ꝑ totū corpꝰ. Hi pͦ dolore clamare nō poterāt ſꝫ ſuſpirare modicū: ſicut qͥ laborāt in etremis. Et de his fecerūt demones ⁊ de milivt de pͥoribꝰ. Ad quartū v̓o cāpū ducit̉ mplenū multis ignibꝰ: vbi erāt oīa genera totoꝝ q̄ excogitari poſſūt: Alij ibi ſuſpēdebāt̉ othenis igneis ⁊ ſulphureis: alij ꝑ pedes: alij ꝑmanus: alij ꝑ caput: alij vncinis ferreis peneba̓t ꝑ vnguēs: alij ꝑ oculos: ⁊ ꝑ alia mēbra tobant̉ ⁊ vrebant̉. alij metallis buliētibꝰ: alij ī ſartagine frigebāt: alij verū aſſebāt̉. Poſtrēo diducūt eū ad domū cuiꝰ finis nō videbat̉ q̄ ꝑerat foueis rotūdis plenis metallibꝰ buliēt⁊ hōibus vlulātibꝰ: in quibꝰ alij hēbant vnū īdē: alij duos: alij vſqꝫ ad genua: alij vſqꝫ ad votrē: alij vſqꝫ ad pectꝰ: alij vſqꝫ ad collum: alij vſqꝫad oculos trāſeuntes: ꝑ hiꝰ domum demonesmilitē torq̄bant cū alijs: ſꝫ inuocato ieſu liberabat̉. demū duxerūt eū ad fluuiū ſulphureum.ignē ſub quo dicebāt eſſe infernū: in qͦ erat poartus ⁊ arduꝰ: ⁊ ita ꝯgelatꝰ ⁊ lubricus: vt eūfi latiſſimꝰ fuiſſet vix aliqͥs ſtare vl̓ aſcēdere ptuiſſet: ita artus vt vix in eo pedē ponere potrūt: fluuiꝰ aūt plenus videbat̉ diuerſi generisdraconū ⁊ ſerpentū. Cūqꝫ eſſet in ſūmo pontistātus clamor exiuit de fluuio vt vix ſtare poſſiSꝫ inuocato ieſu libere trāſiuit. Hoc āt tranſacto vidit pratum ameniſſimū diuerſi generisfloꝝ plenū ⁊ odoꝝ. Et poſt hoc ciuitatē cernitpulcherrimā muꝝ habentē diuerſis lapidibusp̄cioſis fulgentē: ⁊ d̓ porta eius exiuit odor mirabilis: ad cuiꝰ afflatū ita fuit recreatꝰ ꝙ videbat̉ ei nullū dolorē: fetorē: vel laborē ſenſiſſe inp̄teritū. Huic obuiā aduenerūt ꝯuēticula ſpecoſiſſimoꝝ hoīuꝫ: qui introduxerūt eū in ciuittē illā. Splēdor aūt maximꝰ deſuꝑ ſuꝑ habittes deſcēdebat de celo: qui ī ext̓mīabili gaudiſuauitate ⁊ dulcedine ꝑfundebāt̉ ⁊ reficiebant̉ita ꝙ nec victu nec alio indigeret. Ab angelisaūt ſanctꝭ dictū eſt ei ꝙ reuerteret̉ ꝑ loca ꝑ qͥvenerat ad ſuos: ⁊ cū ille nimis timeret: ꝯfouerūt eū ꝙ ſecure ꝓcederet nullūqꝫ ei impedimentū demones vel moleſtiā inferrēt. Qd̓ ⁊ factū eſt nil ſentiēs in reditu moleſtie vl̓ terrorisMane igit̉ ſecūde diei hora qͣ intrat reuerſꝰ ēad portā ⁊ ibi inuenit abbatē ⁊ monachos qͥ eūītroduxerāt: narrauitqꝫ egreſſus q̄ viderat. Etqͣꝫdiu vixit amariſſime afflixit ſe.¶ Ꝙ timendū eſt finale iudictū ⁊ de certituCa. xi.dine eius ⁊ cauſa.