Capitulū. VIII.
dei: faciunt hominē gratum deo. Et ideo quianō poteſt ſcire homo vtrū actus de genere bonoꝝ qui ab eo fiunt procedant a virtutibus infuſis vel acquiſitis. Ideo non poſſunt ex hocſcire pro certo ſi ſunt in ſtatu gratie dei vel noͣ.Et ideo vt ait. b. Grego. Bonarū mentiuꝫ eſtibi culpaꝫ agnoſcere .i. timere eſſe vbi culpa nōeſt. di. v. Ad eius. Et Eccl̓. v. De ꝓpiciatū peccatoꝝ noli eſſe ſine mētu. I8 I.Quinto/ timenda eſtmors propter eius occupabilitatē: quia .ſ. preoccupat omnes actus ⁊ ſenſus: auferens pedibus poteſtatē ambulandi: manibus operandilingue loquendi: ori aufert poteſtatem comedēdi: oculis videndi: ⁊ ſic de alijs. Hiere. ix. Aſcēdit mors per feneſtras .ſ. ſenſuū: ingreſſa eſt domus noſtras .ſ. omnia occupans. Sap. xvi. durus bellator in mediam terram exterminij proijt ⁊ repleuit omīa morte. Aufert corpori viprem ⁊ decorem ⁊ inducit pallorem: Apo. vi.cce equus pallidus .ſ. corpus: ⁊ qui ſedebatper eum .ſ. dominando ei ⁊ regendo corpusipſuꝫ: nomen illi mors. Aufert quod peius eſtanime dei cognitōem precipue carnalibus. be.Grego. Tanta eſt ibi vis doloris ꝙ alibi nonpoſſit ferri impetus cogitatōnis. Dicit Salomon Eccle. ix. c. In quacūqꝫ partem lignuꝫ ceciderit: ſiue ad auſtrum ſine ad aquilonem: ibierit .i. firmabitur. lignuꝫ dicitur homo .i. arborẜm illud p̄s. primꝰ. Erit tanqͣꝫ lignū quod plātatum eſt ſecus decurſus aquarum ⁊cͣ. Caditiſta arbor cum morit̉ homo: fructus ſunt oꝑafolia verba: flores affectus: radices potentie.Et potentie quidem ſenſitiue ſunt radicate inanima: ſed operationes ſuas exercent per organa corꝑis quibus ſunt affixe: vt potētia viſiua oculis: auditiua auribus ⁊ huiuſmōi. Interiores etiā vt fantaſia: memoria: ⁊ alie. Habent⁊ ipſe ſuas cellulas in capite. Sicut ergo magͣbor que habet multas ⁊ magnas radices bn̄cas in terra: vtiqꝫ nō pōt euelli a terra niſi cūmaxima violentia: ita cū aīa debet ſeꝑari a terra corꝑis cū retrahat potentias ſuas ab organis corꝑis ⁊ ſecū radicaliter deferat. Hoc vtiqꝫſit cū maxima violentia ⁊ tota vis naͣe ibi occupat̉. Ubi aūt ceciderit: ibi erit cū fructu ſuo: vl̓malo vel bono. Ad auſtrū cadit cū morit̉ in ſtatu gratie ⁊ diuini amoriſ. Ex ꝑte .n. auſtri exugit calidus ventus: ⁊ eſt regio calidiſſima. Adaquilonē vbi eſt intenſuꝫ frigus: ⁊ ventuſ exurgit frigidus: cadit cū morit̉ cū peccato mortali⁊ ibi ꝑmanet cū malis ſuis fructibus: igit̉ ꝯburendus. Iam gͦ ſecuris ad radicē arboris poſita eſt: ad incidēdū ꝑ mortē. Timeat gͦ vnuſqͥſqꝫſibi ⁊ videat quos fructus facit. Difficile eſt .n.ita ſubito in infirmitate graui arboris fructus
mutare dē malis in bonos: cū mors que ſuꝑuenit occupet totū hoīem. Et iō bn̄ dicit. b. Aug.in li. de pn̄ia. Multos ſolet deciꝑe ſerotina penitentia: de pe. di. i. Nimis .n. difficile eſt ab aſſuetis recedere: cū habitꝰ qui eſt qualitas d̓ difficili mobilis a ſb̓iecto: ſit in pctōribꝰ vicioꝝ ꝙita ſubito eos dimittat ⁊ faciat fructus v̓tutuꝫhoc hūanū non eſt. Sꝫ deo nil impoſſibile quitꝑe non eget ad oꝑandū: ⁊ in pūcto ꝯtritiōeꝫ infundere poteſt. Et hoc eſt qd̓ dicit Leo papaMiſericordie dei nec mēſuras ponere poſſūnec tꝑa diffinire: apud quē nullas patit̉ morasꝯuerſio. Iōde nemīe eſt deſperādū dū eſt in hͦcorꝑe ꝯſtitutꝰ. de pe. di. vij. Cautiꝰ tn̄ ſibi ꝓuidet nō expectare tp̄s mortꝭ ad pnīam agendamExꝑientia .n. reꝝ magiſtra docꝫ: ꝙ ēt in ſeruisdei habituatꝭ in bonū: cū notabil̓ dolor arripiteos: vt iliū: pōdagre: calculi: acutiſſime febres:Uix vꝫ aliqͥd boni cogitare: ſꝫ bonū poſſidꝫ dolor exteriorē ⁊ interiorē hoīeꝫ: ⁊ tn̄ magꝭ vexat⁊ occupat. Ip̄i v̓o pctōres nimis affecti ad corpus ⁊ delitias eiꝰ ſolitas: videāt bn̄ qūo aīm dirigere poterūt ad dolendū de pctīs ⁊ ꝯuertendū ſe ad deū toto corde ⁊ nō ſolū tīore. Sūe tibi exēplū. Qn̄ qͥs hꝫ aliquē amiciſſimū quē ſēꝑhꝫ ꝑ oculis: ⁊ videt eū anxiari ad mortē. Hꝫ etvicinū infirmū de cuiꝰ incōmodo nūqͣꝫ aut parcogitauit quē p̄oculis nō hꝫ: nō ē miꝝ ſi vicinūminꝰ dilectū quē nō hꝫ p̄ oculis ⁊ paꝝ de eo curat: tradit obliuioni: ꝓ eo ꝙ maxīe amicū ⁊ dilectiſſimū videt mori. ad ꝓpoſitū amicus maxime dilectus a pctōribꝰ: quē ſemꝑ p̄ ocul̓ hn̄t adꝯplacēdū ei ē corpꝰ. vicinꝰ paꝝ dilectꝰ ⁊ d̓ qͦ paꝝvidet̉ curare ē ſpūs ſeu animꝰ: qn̄ igit̉ pctōr videt corpus maxīe dilectū ab eo mori: tota cogitatio ſua ⁊ dolor eſt de morte corporis. De aīoaūt parū dilecto ab eo modicū videtur curare.Sed obliuiſcitur eius: et ſi ip̄e ſit in pericl̓o moriendi. Nonne hoc manifeſtius patet cū inducant̉ qͣꝫcitius ⁊ frequētius medici pro ſalutē corporis: vix aūt vnus medicus anime ⁊ raro: neei ſalubriter medeatur quo ad animū vt reſtituat ⁊ alia huiuſmodi faciat. ¶ Notandū eſt qd̓ait. b. Aug. Hac animaduerſione percutit̉ peccator: vt moriens obliuiſcatur ſui: qui duꝫ viueret oblitus eſt dei. Nec ip̄a mors morulaꝫ facitalicui propter ſuas diuitias: honores vel ſapientiam: vel minus occupat infirmum ⁊ vexat:ſed facit officiū ſuuꝫ ad quod deputata eſt. Un̄in lib. de ſeptem donis legitur: ꝙ cū quidā longo tempore feruiuiſſet cuidā principi ⁊ grauit̉egrotaret: cū inſtaret dominꝰ eius dicēs: ꝙ ml̓tum de eo doleret: etſi quo indigeret hoc ab eopeteret. Dixit eger ꝙ petebat: ꝙ pro omni ſeruitio quod ei fecerat: vt liberaret eū ab infirmitate vel ſalteꝫ ad horā reſpōdit dominus. Hocnon poteſt facere niſi ſolus deꝰ. Et eger ait illi.