Capitulū. V.
pleni omnibus delicijs: diuitijs ⁊ quiete: dūmodo ⁊ ſi in breui tꝑe prius vellet aliquos laboresſuſtinere: ⁊ ab aliquibꝰ delectationibꝰ abſtinereA ille de hoc non curaret: ſed potius ſequi velſet appetitꝰ ſuos illicitos: nec tolerare illos labores ſibi ꝓpoſitos: ꝓpter qd̓ priuaretur talisadeptione tanti boni ſibi p̄parati: quinimo detruderet̉ in viliſſimū carcerē plenuꝫ vermibꝰ ⁊oī miſeria: qn̄ ille ſe ibi inueniret: ⁊ ſꝑ detinēdūſe ibi ītelliget: o qͣꝫtū remorſū hēret de ſua negligētia ⁊ ſtulticia: ꝙ tm̄ bonū qd̓ poterat de faciliobtinere amiſiſſet: ꝯtinue tal̓ remorſū ſētiret cūmaximo ſui dolore. ¶ Quīta īfelicitas ē tabefactio īuidie ⁊ liuoris Sapiē. ij. Inuidia diaboli mors ītroiuit ī orbē terraꝝ imitant̉ illū qͥ ſūtex ꝑte illiꝰ. Totalit̓ aūt ſūt ex ꝑte ip̄iꝰ damnati.Nā viuētes ī mūdo inuidie dediti: ⁊ ſi ſint aliqͦmōde ꝑte diaboli: dū inuidia detinent̉: tn̄ ꝑ penitētiā pn̄t exire de manibꝰ eiꝰ: ſꝫ nō dānati. Inuidēt gͦ illi miſeri glorie beatorū: quā in gnaͣli ītelligūt: etiā ſi fuerint amici ⁊ ꝯſanguinei ī mūdo. Et tāta eſt ꝑuerſitas eoꝝ: ꝙ vellet oēs ſecūeſſe damnatos. Iſte zelus inuidie finem nō hꝫpermanens iugiter ſine fine: vt dicit glo. ſuperepl̓am ad cor. Et quāto ille cui inuidet̉ ſucceſſumaiori ꝓficit: tanto maioris liuoris incendio īrdeſcit. Huic vultus minax: toruuspallor in facie: tremor ī labijs: ſtridorin dētibꝰ: v̓ba rabida: effrenata ꝯuiuia: manusad violētiam ꝓmpta: q̄ ſi interim gladio vacet:odio tn̄ furibude mentis armata eſt. Ex his ſignis q̄ apparēt in corꝑe inuidi: on̄dit̉ rabies: ⁊magna paſſio mentis. Unde ⁊ Io. ī Apoc̄. dicit de eis: ꝙ pre dolore ꝯmāducauerūt linguasſuas: ⁊ blaſphemauerūt deū viuētem in ſeculaſeculoꝝ: qui habet poteſtatem ſuꝑ has plagas.ſ. ad affligēdū eos. Et ꝙ diues epulo ſepultusin inferno petijt ab abraham: vt mitteretur lazarus mortuus ad fratres ſuos quos ī mūdoreliquerat ad inducendū eos ad penitentiā: neirent ſicut ⁊ ipſe ad infernū: nō hoc fecit ex charitate: q̄ nulla eſt in dānatis: ſed ꝓpter amoreꝫꝓprium: ne ſcꝫ illi fratres abutētes diuitijs qͣeis dimiſerat diues: ad infernum eum ſequetur: ⁊ exinde ipſe magis torq̄retur ex occaſiōemali dati illis. ¶ Sexta ē̓ excecatio ſeu obfuſcatio rationis. Un̄ Sap̄. ij. dr̄. Malicia excecauit eos. ⁊ ſophoīe .i. Tribulabo eos: ⁊ ambulabunt vt ceci: quia domino peccauerunt. Itaenim excecati ſunt: vt eſtiment deū iniuſtum īpunitione eorum: ⁊ odiunt eū: nec dolēt de peccatis cōmiſſis in quantum offenſa dei: ſꝫ quia īde cruciant̉: ⁊ ideo infructuoſa eorū penitētia.Et in mūdo quidem illi qui habuerūt aliquamſciam vel artem: delectationē hn̄t non modicāin ſpeculando veritates tal̓ ſcīe: ⁊ tanto magisquato de altioribus fuerit illa veritas vel ſcīa.
Egreſſe aūt aīe taliū ſapiētuꝫ huiꝰ ſeculi de mūdo: ſcīam h̓ acqͥſitā ſecum deferunt: nec eam obliuiſcuntur: ſed nullam delectationem vel refrigerium recipiunt de tali ſcientia penis abſorpti: ſꝫ augmentum doloris: quia conſiderant: ꝙſi recte vixiſſent eorum ſcientia ī alia vita fuiſſꝫin eis perfecta in deum videndo. Et qꝛ quantomagis noticiā habuerūt in mundo agendoruꝫtanto grauius puniuntur: vt grauiꝰ peccātes.Non ergo ꝓdeſt platōni: ariſtoteli: anaxagorepictagore: ſocrati: tullio: demoſteni: v̓gilio: homero: ⁊ alijs ph̓is ⁊ poetis ac rhetoribꝰ eorumſcīa: eloq̄ntia in inferno. De his .n. dicit hiero.illud intelligi quod ait Salomō ecc̄s. x. Laborſtultoꝝ affliget eos qͥ neſciunt in vrbem ꝑgereEt qꝛ no habuerūt ſapientiā perierūt ꝓpt̓ ſuaꝫinſipientiā: vt dr̄ barūch. iiij. nō hn̄tes fideꝫ ſedmaximā ſuperbiaꝫ. ¶ Septima infelicitas eſtmemoria p̄teritaꝝ delectationū ⁊ eaꝝ defectusUnde dictum fuit diuiti in inferno poſito. Filirecordare qꝛ recepiſti bona ī vita tua. luc. xvi.quaſi dicat. Defecerūt tibi oīa illa q̄ bona ⁊ maxima bōa putabas ⁊ amabas. Quato aūt quismagis aliqͥd amat ⁊ illud ꝯſeqͥ nō pōt: tāto magis affligitur p̄s. lxviij. Cum interierit non ſumet oīa .i. nihil ex eis ꝗ̄ hic amabat: ⁊ in eis delectabatur: neqꝫ deſcendet cum eo gl̓ia eiꝰ. Un̄vt dr̄ Sap. v. Uidētes .ſ. ip̄i qui ſunt in īferno.felicitateꝫ ſcoꝝ ⁊ defectū in ſe oīm bonoꝝ q̄ hicdilexerunt: turbabūtur timore inſperate ſalutꝭ:intra ſe pnīam agentes: ⁊ p̄ anguſtia ſpiritꝰ gementes ⁊ dicētes .ſ. de beatis. Hi ſunt qͦs aliqn̄habuimꝰ in deriſum: ⁊ in ſil̓itudinē improperij.Nos inſenſati vitā illoꝝ eſtimabamꝰ inſaniā etfinem illoꝝ ſine honore. Ecce quō ꝯputati ſuntinter filios dei: ⁊ inter ſanctos ſors illorum eſt.Quid nobis ꝓfuit ſuperbia nr̄a ⁊ iactātia diuitiaꝝ. Tranſierūt velut vmbra oīa. Ergo errauimꝰ a via veritatis: ⁊ ſol iuſticie non illuxit nobis ⁊cͣ. Talia dixerūt in inferno. .§. IX.De qualitate et cōditiōe tortoꝝ in inferno .i. demonū. dicit. b. greg.quos habuerūt .ſ. reprobi incentores in culpa:habebūt tortores in pena. Un̄ hiere. v. c. Seruietis dijs alienis .i. demonibꝰ alienis ab omnimīa: qui nō dabūt vobis reqͥem. Septem autēſunt conditiōes demonū propter quas ſunt timendi: de quibꝰ in li. de. vij. donis. ¶ Primumeſt eoꝝ horribilitas ⁊ deformitas Iob. xx. Uenient ſuper eos .ſ. reprobos horribiles .i. demones. Sap. xi. Potēs eras tu deꝰ īmittere multitudinē irriſoꝝ aut audaces leones: aut nouigeneris ira plēa beſtias ⁊cͣ. Et paulo poſt qͣrūnō ſolum leſura poterat eos extermīare: ſꝫ etiāaſpectus per timorē occidere. Un̄ ad on̄dēdūhorribilitatem ip̄orum demonū quādo beatus