Titulus. XIIII.
affligitur: qͣꝫuis non poſſit ille ignis ex ſe nocēſicut puer gladiū pictuꝫ apprehēdit vt nociuūſꝫ hec afflictio nō eēt ẜm rei veritatē ſꝫ ẜm apparētiam: nec ꝓpter hoc dicerent̉ pati ab igne ſedab ignis imaginatione. Nec ē veriſil̓e ſic errare demonēs: vt putēt falſo ignē illū ſibi nociuūinexꝑtū: maxime cū nouerīt optime naturā etv̓tutē omniū reꝝ corꝑaliū. Alij ponūt ꝯiūctionē illā ꝑ modū locati ad locū. Habet enī corpꝰnaͣlit̓ vt diffinitiue ꝯtineat ſpm̄: ſꝫ ꝙ retineat īuituꝫ: hͦ hꝫ ignis ille ex diuīa iuſticia. Un̄ qꝛ īpedit ſpm̄ a faciēdo qd̓ vult: ⁊ eūdo qͦ vult affligit ip̄m: ſꝫ hec rō nō vr̄ ſuffice̓: qꝛ tūc eque benepoſſꝫ dici ſpūs torq̄ri a terra ſic̄ ab igne. Priterea nūc demones nō tenent̉ in vno loco: ſꝫ ꝓlibito diſcurrūt ꝑ totū mūdū. Alij ponūt illamꝯiūctionē vt inſtr̄i ad maͣꝫ ī quā agit. Nā qͣꝫuisignis ille vt corpꝰ quoddā naͣle ē: nō poſſit age̓ īſpm̄: agit tn̄ vt inſtr̄m diuine iuſticie tāqͣꝫ manudiuina mouēte ip̄m: ſꝫ cū inſtr̄m ſꝑ ꝓpͥaꝫ v̓tutēhabeat: ꝑ quā agit ab altero motū qͣliter agit īſtrumētalit̓ ignis ille in ſpm̄. Dicēdum ad hͦ ꝙcorpꝰ aliqd̓ dupl̓r agit: aut actiōe mali īprimendo ſpēm ſui in alteꝝ. Aut actione ſpūali .ſ. īmutādo. Alit̓ enī agit in oculū ignis oculo admotus .ſ. cale faciēdo oculū: alit̓ remotꝰ .ſ. ip̄m īmutādo. Primo modo non agit ignis in ſpm̄ ſedſcd̓o mō: vn̄ ꝑ ſpēm quā vt īſtr̄m diuinū in ſpm̄īprimit īmediate affligit ip̄m ſicut ꝑ ſpēꝫ mediante corpore īpreſſaꝫ affligebat in quātū ē nature agētis inſtr̄m ⁊ multo fortiꝰ ꝓpt̓ maioreꝫpotētia agētis: īſēſibilitatē patientꝭ: ⁊ ꝯiūctiōisīmediatiorē modū. ¶ Si in ꝯriū arguatur ſic.Spūs ab igne aūt patit̉ ſolū vidēdo: aut etiā ſetiēdo. Si vidēdo ſolū: gͦ nō affligit̉: qꝛ viſio reivalētis noce̓ nō affligit. Si vero ſētiendo: autgͦ mediāte ſpē ſenſibili aut imaginabili: aut ītelligibili. nō ſenſibili: qꝛ nō hꝫ organū receptibilehiꝰ ſpēꝝ ſp̄s ſeu aīa. Nō imaginabili ſpē: qꝛ nōhꝫ imaginatiōis vſum nec organū. Nō ab ītelligibili. Illa enī ſpē ꝓficit. Non affligit intellectū: ⁊ indifferenter ſe hꝫ ad quēlibet ignem. Etſic videtur ꝙ nullo mō ſpūs poſſit pati ab igneRn̄det petrus ibidē: ꝙ ſpūs patit̉ vtiqꝫ nō ſolū videndo ſꝫ etiā ſentiēdo: non ꝑ ſenſū corporalē mediante ſpē corꝑali: ſꝫ ꝑ ſenſū ſpūalē mediāte ſpē intelligibili: que tn̄ ex eo ꝙ nō eſt volūtarie accepta ſꝫ violēter imp̄ſſa: accipit̉ vt diſcōueniens: qꝛ etiā non abſtrahit̉: ſꝫ imprimit̉ ⁊ accipitur vt particularis: non vt vniuerſal̓. Et perhūc modū mediante ſpecie ſpūs ab igne corporali viſo affligit̉: non ſicut pueri aīa a gladio vſo in parietē: ſed ſicut anima vulnerati a vulnerante gladio: qui gladiꝰ agit in aīaꝫ nō tm̄ vt oblectū: ſed vt inſtrumētū: ꝑ mediū tn̄ non īmediate ¶ Ad obiectū etiā in prīcipio rn̄det petrusꝘ enī dicit Aug. ꝙ agens ē nobiliꝰ patiente:
hoc ē verum de agēte pͥncipali: nō de agēte inſtrumētali: vt eſt ignis ille inferni quo ad ſpm̄.Uel dicēdum ꝙ agens ē nobilius patiente ẜmqͥd nō ſimpl̓r. Ferrū enī nō ē nobiliꝰ corꝑe hūanō ſimpl̓r ſꝫ ẜm qͥd: in quātū corpꝰ hūanū ē moſle: ⁊ illud durū. Ad illud aliud qd̓ dicit boeciusrn̄det̉ ꝙ eſt veꝝ de actione ⁊ paſſione naͣli: nonde ſuꝑnaͣli: vt h̓. Ad aliud de contactu rn̄det̉ ꝙduplex ē cōtactꝰ .ſ. corꝑalis: ⁊ h̓ nō pōt eē intercorpus ⁊ ſpm̄. Et ꝯtactꝰ ſpūalis qͦ .ſ. corpꝰ pōtꝯtinge̓ ſpm̄ ⁊ ecōuerſo: ẜm vltima quantitatisvirtutis nō mobilis: ſicut ītelligentia cōtingicorpꝰ qd̓ mouet: ⁊ aīa corpꝰ ꝓpriū. De hͦ .ſ. quōignis affligat aīas in inferno vel purgatoriohabes pleniꝰ in tertia parte in titulo de purgādis ī purgatorio: ibi vide..§. VIII.Ultra iſtā pena ignishabebit: ⁊ hꝫ aīa ī inferno multas alias penasprout notatur in li. de ſeptē donis. Naꝫ erit inaīa perturbatio timoris indeficientis. In pn̄tivita vt ait greg. dū pena infigit̉ timor quieſcit:apud inferos pene inflictio ē timoris augmētatio. Un̄ de quolibet damnato pōt intelligi illudIob. xv. Sonitus terroris ſemꝑ in auribꝰ eiꝰ:nō credit ꝙ poſſit reuerti de tenebris ad lucemcircūſpectās vndiqꝫ gladiū: ⁊ poſt hoc terrebiteū tribulatio ⁊ anguſtia. Et cū habeāt oīa mala: ſꝑ timebūt ⁊ expectabūt peiora. Sapi. xvij.Diſpſi ſunt pauētes horrende. ¶ Tertia infelicitas aīe eſt cōfuſio ineuitabilis doloris: qꝛ nudabuntur ⁊ manifeſtabūtur oēs turpitudines⁊ ſcelera malorū in finali iudicio oībꝰ hōibꝰ bonis ⁊ mal̓ ⁊ angel̓ ⁊ demonibꝰ. Un̄ dn̄s Nauꝫiij Reuelabo pudēda tua ī ꝯſpectu omniū nationū: ⁊ manifeſtabo gētibꝰ ignominiā tuaꝫ ⁊oO quāta ꝯfuſio ⁊ verecūdia erit illa reprobiscū videbūt: ⁊ ſciēt oīa ſua ſcelera turpiſſima oībꝰ nota. Tātā penā hn̄t aliqͥ: ꝙ ſcelera ſua tuipia ſciant̉ ꝑ ip̄m a ꝯfeſſore qͥ eſt pͥuata ꝑſona:nil pōt alteri dice̓: ꝙ potiꝰ voluit ad inferna deſcēde̓: qͣꝫ ꝯfuſionē illā pati. Quid gͦ faciet: quantāqꝫ penā habebit: cū ab hōibꝰ oībꝰ ſcient̉. Et iōſi quis vult ꝯfuſionem illam vitare: ꝯfiteat̉ ea:⁊ ꝓponat ſe emēdare: ⁊ tal̓ ꝯfuſionem nō patietur. ¶ Quarta miſeria ē infeſtatio ꝯſciētie remordentis Sap̄. iiij. Uenient in cogitationeꝫpeccatorū ſuorum timidi: ⁊ traducēt eos ex aduerſo iniquitates eoꝝ. Hinc ē ille vermis .ſ. remorſus ꝯſcīe ẜm. b. Aug. de quo dr̄ Iſaie vltiUermis eorū non moriet̉: ⁊ ignis eorum nonextīguet̉. Et Iudith. xvi. Dabis .ſ. tu domineignē ⁊ vermē in carnē eoꝝ: vt vr̄ant̉ ſꝑ. Vermeꝯſcīe remordētis ī carnē .i. ꝓ peccatis carnaliūvoluptatū. Sicut enī ſi alicui ꝓponeret̉ certitudinaliter aliqd̓ maximū bonū temporale adipiſcendum: puta conſecutioneꝫ alicuius regni