Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. XIIII.

affligitur: qͣꝫuis non poſſit ille ignis ex ſe nocēſicut puer gladiū pictuꝫ apprehēdit vt nociuūſꝫ hec afflictio eēt ẜm rei veritatē ſꝫ ẜm apparētiam: nec ꝓpter hoc dicerent̉ pati ab igne ſedab ignis imaginatione. Nec ē veriſil̓e ſic errare demonēs: vt putēt falſo ignē illū ſibi nociuūinexꝑtū: maxime nouerīt optime naturā etv̓tutē omniū reꝝ corꝑaliū. Alij ponūt ꝯiūctio illā modū locati ad locū. Habet enī corpꝰnaͣlit̓ vt diffinitiue ꝯtineat ſpm̄: ſꝫ retineat īuituꝫ: hꝫ ignis ille ex diuīa iuſticia. Un̄ qꝛ īpedit ſpm̄ a faciēdo qd̓ vult: eūdo vult affligit ip̄m: ſꝫ hec vr̄ ſuffice̓: qꝛ tūc eque benepoſſꝫ dici ſpūs torq̄ri a terra ſic̄ ab igne. Priterea nūc demones tenent̉ in vno loco: ſꝫlibito diſcurrūt totū mūdū. Alij ponūt illamꝯiūctionē vt inſtr̄i ad maͣꝫ ī quā agit. qͣꝫuisignis ille vt corpꝰ quoddā naͣle ē: poſſit age̓ īſpm̄: agit tn̄ vt inſtr̄m diuine iuſticie tāqͣꝫ manudiuina mouēte ip̄m: ſꝫ inſtr̄m ſꝑ ꝓpͥaꝫ v̓tutēhabeat: quā agit ab altero motū qͣliter agit īſtrumētalit̓ ignis ille in ſpm̄. Dicēdum adcorpꝰ aliqd̓ dupl̓r agit: aut actiōe mali īprimendo ſpēm ſui in alteꝝ. Aut actione ſpūali .ſ. īmutādo. Alit̓ enī agit in oculū ignis oculo admotus .ſ. cale faciēdo oculū: alit̓ remotꝰ .ſ. ip̄m īmutādo. Primo modo non agit ignis in ſpm̄ ſedſcd̓o: vn̄ ſpēm quā vt īſtr̄m diuinū in ſpm̄īprimit īmediate affligit ip̄m ſicut ſpēꝫ mediante corpore īpreſſaꝫ affligebat in quātū ē nature agētis inſtr̄m multo fortiꝰ ꝓpt̓ maioreꝫpotētia agētis: īſēſibilitatē patientꝭ: ꝯiūctiōisīmediatiorē modū. Si in ꝯriū arguatur ſic.Spūs ab igne aūt patit̉ ſolū vidēdo: aut etiā ſetiēdo. Si vidēdo ſolū: affligit̉: qꝛ viſio reivalētis noce̓ affligit. Si vero ſētiendo: aut mediāte ſpē ſenſibili aut imaginabili: aut ītelligibili. ſenſibili: qꝛ hꝫ organū receptibilehiꝰ ſpēꝝ ſp̄s ſeu aīa. imaginabili ſpē: qꝛhꝫ imaginatiōis vſum nec organū. ab ītelligibili. Illa enī ſpē ꝓficit. Non affligit intellectū: indifferenter ſe hꝫ ad quēlibet ignem. Etſic videtur nullo ſpūs poſſit pati ab igneRn̄det petrus ibidē: ſpūs patit̉ vtiqꝫ ſo videndo ſꝫ etiā ſentiēdo: non ſenſū corpora mediante ſpē corꝑali: ſꝫ ſenſū ſpūalē mediāte ſpē intelligibili: que tn̄ ex eo eſt volūtarie accepta ſꝫ violēter imp̄ſſa: accipit̉ vt diſcōueniens: qꝛ etiā non abſtrahit̉: ſꝫ imprimit̉ accipitur vt particularis: non vt vniuerſal̓. Et perhūc modū mediante ſpecie ſpūs ab igne corporali viſo affligit̉: non ſicut pueri aīa a gladio vſo in parietē: ſed ſicut anima vulnerati a vulnerante gladio: qui gladiꝰ agit in aīaꝫ tm̄ vt oblectū: ſed vt inſtrumētū: mediū tn̄ non īmediate Ad obiectū etiā in prīcipio rn̄det petrus enī dicit Aug. agens ē nobiliꝰ patiente:

hoc ē verum de agēte pͥncipali: de agēte inſtrumētali: vt eſt ignis ille inferni quo ad ſpm̄.Uel dicēdum agens ē nobilius patiente ẜmqͥd ſimpl̓r. Ferrū enī ē nobiliꝰ corꝑe hūa ſimpl̓r ſꝫ ẜm qͥd: in quātū corpꝰ hūanū ē moſle: illud durū. Ad illud aliud qd̓ dicit boeciusrn̄det̉ eſt veꝝ de actione paſſione naͣli: nonde ſuꝑnaͣli: vt. Ad aliud de contactu rn̄det̉duplex ē cōtactꝰ .ſ. corꝑalis: pōt intercorpus ſpm̄. Et ꝯtactꝰ ſpūalis .ſ. corpꝰ pōtꝯtinge̓ ſpm̄ ecōuerſo: ẜm vltima quantitatisvirtutis mobilis: ſicut ītelligentia cōtingicorpꝰ qd̓ mouet: aīa corpꝰ ꝓpriū. De .ſ. quōignis affligat aīas in inferno vel purgatoriohabes pleniꝰ in tertia parte in titulo de purgādis ī purgatorio: ibi vide..§. VIII.Ultra iſtā pena ignishabebit: hꝫ aīa ī inferno multas alias penasprout notatur in li. de ſeptē donis. Naꝫ erit inaīa perturbatio timoris indeficientis. In pn̄tivita vt ait greg. pena infigit̉ timor quieſcit:apud inferos pene inflictio ē timoris augmētatio. Un̄ de quolibet damnato pōt intelligi illudIob. xv. Sonitus terroris ſemꝑ in auribꝰ eiꝰ: credit poſſit reuerti de tenebris ad lucemcircūſpectās vndiqꝫ gladiū: poſt hoc terrebit tribulatio anguſtia. Et habeāt oīa mala: ſꝑ timebūt expectabūt peiora. Sapi. xvij.Diſpſi ſunt pauētes horrende. Tertia infelicitas aīe eſt cōfuſio ineuitabilis doloris: qꝛ nudabuntur manifeſtabūtur oēs turpitudines ſcelera malorū in finali iudicio oībꝰ hōibꝰ bonis mal̓ angel̓ demonibꝰ. Un̄ dn̄s Nauꝫiij Reuelabo pudēda tua ī ꝯſpectu omniū nationū: manifeſtabo gētibꝰ ignominiā tuaꝫ ⁊oO quāta ꝯfuſio verecūdia erit illa reprobis videbūt: ſciēt oīa ſua ſcelera turpiſſimabꝰ nota. Tātā penā hn̄t aliqͥ: ſcelera ſua tuipia ſciant̉ ip̄m a ꝯfeſſore eſt pͥuata ꝑſona:nil pōt alteri dice̓: potiꝰ voluit ad inferna deſcēde̓: qͣꝫ ꝯfuſionē illā pati. Quid faciet: quantāqꝫ penā habebit: ab hōibꝰ oībꝰ ſcient̉. Etſi quis vult ꝯfuſionem illam vitare: ꝯfiteat̉ ea: ꝓponat ſe emēdare: tal̓ ꝯfuſionem patietur. Quarta miſeria ē infeſtatio ꝯſciētie remordentis Sap̄. iiij. Uenient in cogitationeꝫpeccatorū ſuorum timidi: traducēt eos ex aduerſo iniquitates eoꝝ. Hinc ē ille vermis .ſ. remorſus ꝯſcīe ẜm. b. Aug. de quo dr̄ Iſaie vltiUermis eorū non moriet̉: ignis eorum nonextīguet̉. Et Iudith. xvi. Dabis .ſ. tu domineignē vermē in carnē eoꝝ: vt vr̄ant̉ ſꝑ. Vermeꝯſcīe remordētis ī carnē .i. peccatis carnaliūvoluptatū. Sicut enī ſi alicui ꝓponeret̉ certitudinaliter aliqd̓ maximū bonū temporale adipiſcendum: puta conſecutioneꝫ alicuius regni