Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū V.

ꝯtrā quā eſt nota natura. Quis aūt portētorūnumerat multitudinē hiſtoria gentiū ꝯtinet.Sed nūc in hoc vno attēdamꝰ: qd̓ ad de quaagimꝰ ꝑtinet. Quid ita diſpoſitū eſt ab auctoreceli terre quēadmodū curſus ordinatiſſimꝰ ſiderū. Quid ratis legibꝰ fixiſqꝫ firmatū: tn̄qn̄ ille voluit qui ſūmo regit imꝑio ac ptāte qd̓lidit: ſtella pre ceteris magnitudine ac ſplenve notiſſima: colorē: magnitudinē: figuraꝫ: etqd̓ ē mirabiliꝰ ſui curſus ordinē legēqꝫ mutauitturbauit. Sꝫ hoc de lucifero ſtella contigit necantea nec poſtea ꝯtigiſſe dicūt. Nos ī diuinislibris legimꝰ etiā ſolē ip̄m: hoc a dn̄o petiuiſſet vir ſanctꝰ ieſus naue: donec ceptū p̄liū victoria terminaret. Et retrorſū redijſſe vt regi ezechie. xv. anni ad viuēdum additi Hoc etiā ꝓdigio dei ſignificarētur adiūcto. Sꝫ quoqꝫ miracula ꝗ̄ meritis ſūt ꝯceſſa ſanctoꝝ: qn̄ credūt iſtifacta: magicis artibꝰ tribuunt. Un̄ eſt illud qd̓ſupra ꝯmemoraui virgilij. Siſtere aquā fluminis: vertere ſidera retro .ſ. quandā magā facere. fluuiū ſtētiſſe ſuꝑiꝰ inferiuſqꝫ fluxiſſe: factūē ſb̓ ieſu naue .ſ. ī iordane: ab helia heliſeo de maximo ſidere .ſ. ſol̓ reu̓ſo ſub ezechia rege dictū eſt. de noticia naturaꝝ caligineꝫſibi faciant īfideles: qͣſi poſſit ī aliqͣ re diuinijs fieri aliud in eiꝰ natura humanā ſuamꝑientiā cognouerūt: qͣꝫuis ipſa in reꝝ natura oībꝰ nota ſunt: minus mira ſunt: eſſerqꝫ ſtupenda ꝯſiderātibꝰ cūctis: ſi ſolerēt hoīesmirari mira rara. Quis enī ꝯſulta rōnevideat in hōinuꝫ innumerabili nuoſitate tarta in nature ſil̓itudine: valde mirabilit̓ ſic habe̓ſingulos ſingulas facies: vt niſi inter ſe ſil̓es eſſent: diſcerneret̉ ſpēs eoꝝ ab aīalibꝰ ceteris rurſus niſi inter ſe diſſimiles eſſent: diſcernerent̉ ſinguli ab hōibꝰ ceteris. Quos ſil̓esꝯfitemur: diſſimiles īuenimꝰ. Sed mirabilior ēꝯſideratio diſſil̓itudinis. Sicut non fuit impoſſibile deo qͣs voluit inſtituere: ſic ei ē impoſſibile in qͥd voluerit: qͣs inſtituit mutare nauras: nob̓ tamē iſta velut ꝯtra naturā fiunt:ꝯtra naturā fieri dicunt̉: more hoīm locutꝰeſt. Et apl̓s dicēdo ꝯtra naturā in oliua inſituꝫoleaſtrū: factū participeꝫ pinguedinis oliueEt que mōſtra oſtenſa: portenta: ꝓdigia nuncupant: hoc mōſtrare debent: hoc oſtēdere veloſtēdere: hoc p̄dicere quod facturꝰ ſit deꝰ: decorporibꝰ hoīm ſe p̄nūciauit facturū nulla īpediēte difficultate: nulla p̄ſcribēte lege natureQd̓ igit̉ de ſempiterno ſupplicio dānatoruꝫ .ſ.ignis ſuū ꝓphetā .ſ. iſaiā: dn̄s dixit: fiet oīno.Uermis eoꝝ moriet̉: ignis eoꝝ extinguetur. Ad enī vehemētiꝰ ꝯmendandū etiaꝫdn̄s ieſus mēbra hoīeꝫ ſeādalizāt: pro hishōibꝰ pone̓t qͦs vt ſua mēbra qͥs diligit: eaqꝫciperet amputari. Bonū eſt inqͥt debilē introi

re in vitā: qͣꝫ duas manus habētē mitti in iehennam .i. in ignē inextinguibilē: vbi vermis eorūnon morit̉: ignis eoꝝ extinguit̉. Similit̓ de pede idem de oculo dixit. enī piguitvno loco eadē v̓bater dice̓ ꝓut .ſ. refert marcꝰeuāgeliſta. Quē t̓reat iſta repetitio illiꝰ pene ꝯminatio vehemēs ore diuino. Et in veteribꝰ ſcpͥturis. Uindicta carnis impij: ignisvermis. Eligat qͥſqꝫ qd̓ placet: aut ignē corpori: vermē aīo: hoc ꝓpͥe: illud tropice: aut vtrūqꝫꝓpͥe corpori. enī ſatꝭ ſuꝑius diſputaui poſſeaīalia in igne viuere: in vſtione ſine ꝯſūptiōe ī dolore ſine morte: miraculū oīpotētiſſimicreatoris: Cui hoc poſſibile negat: a ſit:qͥcquid ī naturis oībꝰ hoc miratꝰ ignorat. Ip̄eeſt enī deꝰ: oīa in hoc mūdo magna ꝑua miracula cōmemorauimꝰ: incōꝑabilit plura ꝯmemorauimꝰ fecit: eadēqꝫ ip̄o mundo vnoatqꝫ omniū maximo miraculo incluſit. Et īfrain. c. x. Iehēna illa ſtagnū ignis ſulphurisdicta ē: corporeꝰ ignis erit: cruciabit corporadānatoꝝ: aut hoīm demonū. Solida hoīm:aerea demonū. Aut tm̄ hoīm corꝑa ſpiritibus .i. aīabꝰ eoꝝ. Demones aūt ſpūs ſine corporibꝰ herētes ſumēdo penā: impartiendovitā corporalibꝰ ignibꝰ. hec oīa. b. Augu. Qd̓aūt dicit de corporibꝰ demonū ẜm opinionemaliquoꝝ loqͥtur non aſſertiue. Un̄ a modernisnon tenetur: demones habent corpora vni.§. V.ta ſibi.Ultra cruciatuꝫ ignis corꝑa dānatoꝝ poſt iudiciū torq̄buntur: erūtipſoꝝ corpoꝝ miſerie alie pene. Quarū pͥmaeſt oīmoda infirmitas. Erūt corꝑa illa infirmaintus extra. Iob. xx. Artabit̉ .ſ. extra: eſtuabit .ſ. intra: omnis dolor irruet ſuꝑ euꝫ. Un̄pōt de quolibet trāſgreſſore mandatoꝝ deidānato: illud Deutē. xxviij. verificari. Percutiet te dominꝰ egeſtate: febre frigore: ardore:eſtu: aere corrupto ac rubigine. Et paulopoſtꝑcutiet te dn̄s vlcere egypti: ſcabie prurigineamētia cecitate furore mētꝭ. Augebit deꝰ plagas tuas magnas: ꝑſeuerantes infirmitatespeſſimas ꝑpetuas: ꝯu̓tet in te oēs afflictiones egypti: qͣs timuiſti adherebūt tibi. Secūda miſeria illoꝝ corꝑū ē deformitas eoꝝ. Sicut .n. ignis nr̄ ſit formoſus: oīa lābit tangit etiā lucida decora: deturpat denigrat: itaignis inferni: ml̓tomagꝭ ſit obſcurꝰ: denigͣt deturpat corꝑa illa. tren. iiij Denigrata ē ſuꝑcarbones facies eoꝝ .ſ. reproboꝝ: ſūt agniti in plateis hierl̓m .ſ. ſuꝑne: īmo ab ea excluſi.Si .n. ethiopes ſunt ita nigri ꝓpt̓ calorē ſol̓ intēſuꝫ in illa patria: qͣꝫtomagꝭ corꝑa dānatoꝝ abillo igne?. Et ſi ignis dr̄ ſancti anthonij ita detur pat mēbra hūana: qͣꝫtomagꝭ ille ignis īferni: