Titulus .XIIII.
corpora animata atqꝫ viuētia non nunqͣꝫ mortediſſolui: ſꝫ ī eternoꝝ q̄qꝫ igniū durare tormētis:cū ſint aīalia ꝓfecto corruptibilia: qꝛ mortalia:qͥ tn̄ medijs ignibꝰ viuāt. Nōnullū etiam genꝰvermiū in aqͣrū calidaꝝ ſcaturigine reꝑiri: qͣrūferuorē nemo īpune contrectet. Illos aūt notſolū ſine ſui leſiōe vlla ibi eē: ſꝫ ex eē nō poſſe: q̄ſi eadē incredulitate cōtēdant: qꝛ hec aīalia necſꝑ viuūt ⁊ in illis feruoribꝰ viuūt. Si mirabileē in ignibꝰ dolere: ⁊ tn̄ viuere: mirabiliꝰ ē viuerein ignibꝰ ⁊ nō dolere. Si hoc credit̉: cur non etillud? Sed nullū inquiūt .ſ. increduli corpꝰ ēqdolere poſſit: nec poſſit mori. Quibus dr̄. Enulla caro nūc eſt q̄ ſenſuꝫ doloris ꝑpeti poſſit:moriqꝫ nō poſſit: erit tn̄ tūc talis .ſ. in vltīa reſurrectiōe: qͣlis nūc nō ē. ſicut talis erit mors: qͣlisnūc nō eſt. Attēdūt iſti ꝯͣdictores nūc nullā eſſecarnē: q̄ dolorē pati poſſit: mortēqꝫ non poſſit: ⁊attēdūt eē tn̄ aliqͥd tale: qd̓ corꝑe maius ē. Ipſequippe aīmꝰ cuiꝰ pn̄tia corpꝰ viuit ⁊ regit̉: ⁊ dolorē pati poſſit: ⁊ mori nō poſſit. Ecce inuēta eſtres: qͥ cuꝫ ſenſum doloris hēat: immortalis eſt.Hoc igit̉ tūc erit in corꝑibus dānatoꝝ: qd̓ nūceē ſcimꝰ in animis oīm. Si diligēter ꝯſideremꝰdolor corꝑis magis ad aīm ꝑtinet. Dolet itaqꝫaīa cū corꝑe in eo loco eius: vbi aliqͥd cōtīgit vtdoleāt. Dolet ⁊ ſola: qͣꝫuis ſit in corꝑe: cum aliqͣcauſa etiā inuiſibili. triſtis ē ip̄a corꝑe incolumiDolet etiā nō in corꝑe ꝯſtituta. Naꝫ vtiqꝫ dolebat diues apud inferos: cū diceret. Cruciorhac flāma. Corpus aūt examine nec dolet: necaīatū ſine aīa dolet. Si ergo a dolore argumentū recte aſſumeret̉ ad morteꝫ: vt iō mors poſſitaccidere: quia potuit accidere ⁊ dolor: magꝭ adaīam ꝑtineret mori: ad quā magis ꝑtinet ⁊ dolere. Cū v̓o illa q̄ magis dolere pōt: non poſſitmori: quid momēti affert: cur illa corꝑa qm̄ futura ſunt in doloribꝰ: iō etiā moritura eē credamus. Et ſi platonici qͥdaꝫ dixerūt. Unde ⁊ virgilius ex moribūdis terreni corꝑis mēbris animas hr̄e: vt metuāt: doleant ⁊ huiuſmodi. Curincredibile eſt ita ignes illis corꝑibꝰ dolorē poſſe inferre nō mortē: ſicut ip̄a corꝑa dolere aīasfaciāt: qͣs tn̄ iō mori nō cogūt. Idē. c. iiij Sicutqui naturas aīaliū curioſiꝰ indagarūt: ſalamandrā referūt in ignibꝰ viuere. Et qͥdaꝫ notiſſimiſicilie mōtes qui tāta tꝑis diuturnitate ⁊ vetuſtate vſqꝫ nūc ac deinceps flāmis eſtuāt atqꝫ integri ꝑſeuerāt: ſatis idonei teſtes ſunt: nō omeqd̓ ardꝫ abſumi. Et aīa indicat nō oē qd̓ dolerepōt: poſſe etiā mori. Quid adhuc a nobis rerūpoſtulant̉ exēpla qͥbus doceamꝰ nō eſſe incredibile: vt hoīm corꝑa ſempiterno ſupplicio puntoꝝ: ⁊ in igne aīam nō amittāt: ⁊ ſine detrimētoardeāt: ⁊ ſine interitu doleāt. Habebit enī tunccarnis ſb̓a iſtā qualitatē ab illo inditā: qͥ taꝫ miras ⁊ varias tot rebus indidit: qͣs videmꝰ ꝓpͥe
tates: vt eas qꝛ multe ſunt nō miremur. Quiseī niſi creator oīm dedit pauonis carni mortuine putreſceret? qd̓ dicit. b. aug. ſe exꝑtū: vt perannū illā reſeruaſſet coctā: nec putreſceret: ſedſolū corpulētie ficcioris fuiſſe. Quis palee dedit vel tam frigidā vim: vt obrūtas niues ẜuetvel tam feruidaꝫ: vt poma immatura maturet.De ip̄o igne mira qͥs explicet: quo qͣqꝫ aduſtanigreſcūt: cū ip̄e ſit lucidus: ⁊ pene oīa ambit ⁊lambit colore pulcherrimus decolorat: atqꝫ expruna fulgida carbonē tet̓rimū reddit. Neqꝫid quaſi regulariter definitū eſt. Nā ecōtrariolapides igne cādēte ꝑcocti: ⁊ ipſi fiūt cādidi. Etqͣꝫuis magis ille rubeat illi albedo colore niteſcant. Cōgruit tn̄ luci qd̓ albū ē: ſicut nigrū tenebris. Cū itaqꝫ ignis in lignis ardeat vt lapides coquat: cōtrarios hꝫ nō in rebus cōtrarijeffectus. Et ſicut ⁊ ligna ⁊ lapides diuerſa qͥdſunt: ſꝫ nō ſunt ꝯͣria ſicut albū ⁊ nigrū quoruꝫ inlapidibꝰ vnū facit: alteꝝ in lignis: clarꝰ illos clarificans: hec obfuſcās cū in illis deficeret: viſi īiſtis viueret. Quid in carbonibꝰ: nōne mirādaeſt res; ⁊ tanta infirmitas vt ictu leuiſſimo frangant̉: preſſu facillimo cōterant̉: ⁊ tāta firmitasvt nullo humore corrūpant̉: nulla etate vīcant̉vſqꝫadeo vt eos ſb̓ſternere ſoleant: qui limitesfigūt ad ꝯuincēdū litigatorē. Qui eos in terrahumida infoſſos: vbi ligna putreſcerent: tādiudurare incorruptibil̓r poſſe: niſi reꝝ ille corruptor ignis effecit. Intueamur etiā miraculumcalcis excepto eo de qͦ iā ſatis dixi: ꝙ igne cādidat̉ quo alia tetra reddūt̉. Etiā occultiſſime abigne ignē cōcipit. Cūqꝫ iam gleba taꝫ gētibusfrigida tā latēter ſeruat: vt nullo nr̄o ſenſui ꝓrſus appareat. Sed ꝯꝑtꝰ exꝑimēto etiā dū nonapꝑet: ſciat̉ ineſſe ſopitus: ꝓpter qd̓ eam calcē̓viuam loqͥmur: velut ip̄e ignis latēs aīa ſit inuiſibilis viſibilis corꝑis. Iam v̓o qͣꝫmirū eſt: ꝙcum extinguit̉ tūc accēdit̉. Vt eīꝫ occulto ignecareat: aque infundūt̉: aquaue ꝑfundit̉. Et cuꝫante ſit frigida: inde ferueſcit: vnde feruētia cūcta frigeſcūt. Uelut expirante ergo illa glebadiſcedes ignis qui latebat apparet. Ac deindetanqͣꝫ morte ſic frigida eſt: vt adiecta vnda nonſit arſura. Et quā calcē vocabamꝰ viuam: vocemus extīctā. Quid ē quod huic miraculo addipoſſe videat̉: ⁊ tn̄ addit̉. Nā ſi adhibeas aquāſꝫ oleū qd̓ magis fomēs eſt ignis: nulla eiꝰ ꝑ̄fuſione vel infuſiōe ferueſcit: hoc miraculuꝫ ſi dealiquo inclyto lapide legeremꝰ ſiue audirem⁊ in noſtrū exꝑimētū venire nō poſſet: ꝓfectaūt mēdaciū putaremꝰ: aut certe grādit̉ miraremur. Quaꝝ v̓o reꝝ an̄ ocl̓os nros qͦtidiansdocumēta v̓ſant̉ nō gne minꝰ mirabili: ſꝫ ip̄a anduitate vileſcūt: ita vt ex ip̄a india q̄ remota eſtꝑs orbis a nobis deſierimꝰ nōnulla mirari: quead nos potuerūt mirāda ꝑduci. Adamāte ſapi